Dit is de meest concrete afspraak die gemeenten en het Rijk hebben gemaakt over de verbetering van de jeugdzorg. Na bijna twee jaar hebben zij dinsdagavond een akkoord gesloten over de zogenoemde hervormingsagenda.
Al jaren functioneert de jeugdzorg niet goed. De situatie is verslechterd sinds gemeenten daar in 2015 voor verantwoordelijk werden. De kosten stegen, en ook de wachtlijsten werden langer voor jongeren met de zwaarste problemen zoals anorexia of zware depressie. Ook nam het aantal jongeren dat gebruikmaakt van een vorm van jeugdzorg toe tot meer dan één op de tien.
Gemeenten zijn zo veel geld kwijt aan lichte zorgvormen dat te weinig overblijft voor zwaardere zorg. Veel gemeenten regelen die zwaardere zorg al met andere gemeenten in jeugdzorgregio’s, waarvan er nu meer dan vijftig zijn. Dat moeten worden teruggebracht naar maximaal 42. In een Algemene Maatregel van Bestuur gaat staatssecretaris Maarten van Ooijen (Jeugdzorg) nu vastleggen welke specialistische zorg minimaal op regionaal niveau ingekocht moet worden; welke zorg dat is, moet nog worden bepaald.
Ook over andere zaken hebben de gemeenten, het Rijk en de jeugdzorgorganisaties afspraken gemaakt, maar die zijn minder concreet. De bedoeling is dat er minder kinderen uit huis worden geplaatst door intensievere hulp thuis, waarbij nadrukkelijk ook de problemen van het hele gezin worden aangepakt. De administratieve last moet omlaag, minder papierwerk dus.
Met een wetswijziging wil Van Ooijen de toegang tot de jeugdzorg beperken. Dat had hij vorig jaar al aangekondigd. Maar hoe is nog onduidelijk. Op dit moment voert de staatssecretaris een publieke discussie over het in zijn ogen te hoge percentage jongeren dat gebruikmaakt van een vorm van jeugdzorg. Hij vindt dat ouders hun kinderen minder snel naar de psycholoog moeten sturen.
De gesprekken tussen het Rijk en de gemeenten over de jeugdzorg hebben lang stilgelegen. De gemeenten gooiden hun kont tegen de krib omdat het Rijk vorig jaar al op voorhand een fikse bezuiniging op de jeugdzorg had ingeboekt, terwijl veel gemeenten met grote tekorten kampen. Vorige maand wist de staatssecretaris wat extra geld los te peuteren waardoor nu minder wordt bezuinigd op jeugdzorg. De besparing van 740 miljoen euro werd verzacht met 385 miljoen euro extra geld. Daarna konden de partijen weer praten over de inhoud.
De doelstelling is duidelijk: Van Ooijen wil dat de jeugdzorg goedkoper en effectiever wordt. Maar wie nu een lijst concrete actiepunten verwacht, komt bedrogen uit.
‘Er zijn nu wel degelijk grote lijnen uitgezet waardoor de jeugdzorg beter gaat worden, zegt wethouder Cathalijne Dortmans, namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dat gemeenten nu worden verplicht regionaal samen te werken is echt een stap. Dat geeft meer stabiliteit.’
Ook brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland is blij dat er nu eindelijk een akkoord is, al had het volgens deze organisatie best wat concreter gekund. Er zijn ook zorgen, vooral over of er voldoende geld beschikbaar is. ‘Dat is een potentiële bedreiging van de ambities.’
Staatssecretaris Van Ooijen stond onder grote druk een akkoord te sluiten met de gemeenten. Hij ligt onder vuur omdat hij sinds zijn aantreden wel veel plannen heeft gepresenteerd voor de jeugdzorg, maar nog weinig heeft weten te bereiken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden