Zonder zijn woordenboek te raadplegen vliegt Joost Prinsen door de eerste tekst van het Frans examen over een hondje (toutou) dat leerlingen opbeurt op school. Het examen is totaal anders dan zestig jaar geleden, concludeert Prinsen na het doornemen van de vragen. ‘Het gaat vooral over het begrip van de tekst, en niet zozeer of je in staat bent het te vertalen.’
Al is niet alles veranderd in de tussentijd, zegt de presentator. Hij deed zelf zijn examen Frans begin jaren zestig, aan het Stedelijk Gymnasium in Den Bosch. ‘Destijds stonden de kranten ook al vol met ophef over de examenvragen, net als deze rubriek.’
Veel leerlingen zullen met jaloezie hebben gekeken naar het gemak waarmee Prinsen – die vaak in Frankrijk op vakantie is gegaan, fan is van Franse chansons en wiens zus in Zwitserland woont – de teksten doorneemt. Maar voor de leerlingen neemt hij ‘zijn petje af’, want dertien teksten doornemen in twee uur tijd is niet niks.
Tip: havo examen bedrijfseconomie
Voor havisten staat woensdag het examen bedrijfseconomie op het programma. Leer ter voorbereiding de formules die achterin je syllabus staan uit je hoofd, zegt economie- en bedrijfskundedocent Patrick Keller, die online bekendstaat als Meester Patrick (266 video’s en 6.890 volgers op Youtube). ‘Soms wordt er een vraag gesteld over de uitkomst van een formule of een onderdeel van de formule. Schrijf de volledige formule dan op. Dat schept een kader waarbinnen je antwoord moet passen’, zegt hij. ‘Zo helpt rekenvaardigheid ook bij het beantwoorden van theorievragen.’
Gelukkig vormen de verschillende onderwerpen een ‘kleurrijke mix om te lezen’. Hij somt een paar op: les Ballos (de ballenjongens en -meisjes) van Roland Garros, een interview met de bekende Franse acteur Omar Sy, een artikel over vrouwelijke dj’s en een profiel van een meisje dat kapster wil worden. ‘Het is voor een ouder iemand natuurlijk moeilijk om te taxeren wat de jeugd aanspreekt, maar ik denk dat deze onderwerpen dicht bij hun eigen belevingswereld liggen.’
Prinsen is de bedenker van de populaire kennisquiz Met Het Mes Op Tafel en presenteerde het programma maar liefst achttien jaar. Hij kan zich voorstellen dat veel examenleerlingen even nerveus zijn als de kandidaten die hij heeft zien langskomen. Zijn advies? ‘Je afvragen wat het ergste is wat je kan overkomen, dan valt het altijd mee. Een examen wat minder goed maken? Ach joh, dat is echt niks over je hele leven.’
Je blackout de baas worden
Wat als je het examen openslaat en je níéts meer herinnert? Een blackout is een horrorscenario voor een examenleerling, maar het kan de beste overkomen. Wat gebeurt er in je lichaam? ‘Beide stresssystemen gaan op volle toeren draaien’, legt Bernet Elzinga, hoogleraar stressgerelateerde psychopathologie, uit. Eerst wordt het sympathische zenuwstelsel geactiveerd, wat de aanmaak van adrenaline start. Tien minuten later komt de productie van het stresshormoon cortisol op gang. ‘Je brein wordt hyperalert op alles wat om je heen gebeurt. Maar het is lastiger om eerder geleerde kennis op te halen.’
Gelukkig zijn er trucjes die kunnen helpen. ‘Denk even aan iets anders, leid jezelf af en haal rustig adem’, zegt Elzinga. ‘Het is een cliché maar het werkt wel.’ Daarnaast is het belangrijk om niet te blijven staren naar een vraag die niet wil lukken. ‘Bedenk dat er meerdere sporen in je geheugen leiden naar wat je hebt geleerd. Vraag je af: waar was ik toen ik dit leerde? Wat weet ik wél over het onderwerp? Ook al is dat niet de vraag. Zo trigger je andere wegen in je geheugen en kun je langs de blokkade komen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden