Het is de eerste keer dat Oekraïne een onderzoek opent naar corruptie binnen de top van de rechterlijke macht. De regering van president Volodymyr Zelensky staat al jaren onder druk van westerse regeringen en binnenlandse activisten om corruptie harder aan te pakken.
De Oekraïense aanklager maakte dinsdag de aanhouding bekend van Vsevolod Knjazjev, sinds 2021 president van het Hooggerechtshof. Lokale media melden dat Knjazjev verdacht wordt van het aannemen van steekpenningen ter waarde van 2,8 miljoen euro. Het Oekraïense anti-corruptiebureau NABOe publiceerde dinsdag een foto van een bankstel bezaaid met stapels dollarbiljetten.
Over de auteur
Tom Vennink schrijft voor de Volkskrant over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Hij reist geregeld naar de oorlog in Oekraïne. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Het NABOe zegt dat er meer rechters zijn betrokken bij ‘de grootschalige corruptie binnen het Hooggerechtshof’. De autoriteiten hielden nog een tweede verdachte aan en deden volgens Oekraïense media huiszoekingen bij achttien rechters.
De steekpenningen zijn volgens het NABOe afkomstig van Finances and Credit, een groot conglomeraat in de Oekraïense financiële sector. Een eigenaar van het conglomeraat zou de rechters bij het Hooggerechtshof hebben betaald in ruil voor een gunstige uitspraak. Dat deed hij via een bestuurder van de Oekraïense orde van advocaten, die als tussenpersoon fungeerde. De corruptiewaakhond zegt betrokkenen dinsdag op heterdaad te hebben betrapt tijdens de overhandiging van biljetten ter waarde van bijna een half miljoen euro.
Het onderzoek legt de vinger op een zere plek van de Oekraïense democratie: de grote invloed van oligarchen. Finances and Credit wordt geleid door oligarch Kostjantin Zjevago, een miljardair die van 1998 tot 2019 in het Oekraïense parlement zat. In april dit jaar boekte hij een flinke zege bij het Hooggerechtshof. Dat draaide een uitspraak van een lagere rechtbank terug ten gunste van Zjevago’s bedrijven. Zjevago werd in december gearresteerd in Frankrijk op verzoek van de Oekraïense aanklager, maar werd op borgtocht vrijgelaten.
Het Hooggerechtshof riep zijn 168 rechters dinsdag bijeen in een spoedzitting. De rechtbank spreekt in een verklaring van ‘een zwarte dag in de geschiedenis van het hof’ en kondigde aan dat Knjazjev wordt afgezet als president.
Het is niet de eerste keer sinds de Russische invasie dat er een corruptieschandaal aan het licht komt in Oekraïne. Pijnlijk voor de regering-Zelensky waren beschuldigingen gericht aan het ministerie van Defensie eerder dit jaar. Het ministerie bleek verdachte cateringcontracten te hebben getekend: het betaalde wel twee tot drie keer meer voor etenswaren dan nodig was. Zo betaalde het ministerie omgerekend 42 eurocent voor een ei, terwijl dat in de supermarkt 17 cent kost. De onderminister van Defensie werd ontslagen. Ook de onderminister van Infrastructuur moest vertrekken nadat hij op heterdaad werd betrapt tijdens het ontvangen van een steekpenning ter waarde van 360 duizend euro.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden