Er is een enorm tekort aan personeel. Eind maart stonden er volgens statistiekbureau CBS 437.000 vacatures open. Dat zijn er 122 per 100 werklozen. Dat zijn historisch gezien zeer grote aantallen, erkent arbeidsmarktadviseur Rob Witjes van het UWV. "Alleen in het voorjaar en de zomer van 2022 was de krapte nog groter. Die krapte hindert veel ondernemers in hun bedrijfsvoering."
Maar in publieke sectoren zoals het onderwijs en de zorg is het effect nog pijnlijker. Zo wordt vijf dagen school per week soms lastiger. Daarnaast moeten patiënten langer wachten op behandelingen bij zorgorganisaties.
Volgens Witjes zit er ook een positieve kant aan. "Voor personeel is dit een tijd waarin je niet snel ontslagen wordt, makkelijk overstapt naar een andere baan en meer kans hebt op werk, ook als je niet de juiste diploma's hebt."
Witjes moedigt werkgevers aan zuinig te zijn op hun personeel. "Zorg dat de werkdruk en arbeidsvoorwaarden zo zijn dat je naast het werven van personeel ook het aantal verlaters beperkt."
De Nederlandse economie koelt af en kromp in het eerste kwartaal met 0,7 procent. Maar die krimp zorgt nog niet voor minder vraag naar personeel.
"De economie blijft oververhit. Als je je werk dreigt kwijt te raken, heb je zo een andere baan. Dus je raakt niet snel werkloos", zegt Witjes. Bovendien groeide het aantal vacatures ook in de zorg met 3.000 naar 67.000 eind maart. In economisch mindere tijden is er niet opeens minder zorg nodig.
De werkloosheid is met 3,6 procent van de beroepsbevolking heel laag. Het gaat om 357.000 mensen die geen betaald werk hebben, maar er wel naar zoeken en beschikbaar zijn. "Dat zij niet een groot deel van de vacatures kunnen invullen, komt door de zogenoemde mismatch op de arbeidsmarkt", legt Witjes uit.
"Vraag en aanbod passen niet altijd bij elkaar. De werklozen hebben lang niet altijd de goede vaardigheden en diploma's voor een baan. Of ze willen graag doordeweeks werken, terwijl werkgevers mensen zoeken voor in het weekend."
Witjes denkt dat werkgevers in hun werving meer kunnen sturen op vaardigheden in plaats van het traditionele papiertje. Ook kunnen ze volgens hem de drempels in vacatureteksten wat verlagen als het gaat om beschikbaarheid. "Als je 32 uur verlangt in je vacaturetekst, schrik je mogelijk werkzoekers af die 28 uur willen werken. Maak werkzoekers eerst enthousiast om te komen werken en bespreek later de dagen en uren."
"Er zullen pieken en dalen zijn door economische schommelingen bijvoorbeeld, maar we houden structurele krapte door de vergrijzing", zegt Witjes. Volgens hem begint het effect van de vergrijzing pas in de komende jaren. "De beroepsbevolking groeit nu nog, maar dat is straks voorbij doordat steeds meer mensen met pensioen gaan."
Witjes hoopt dat werkgevers ouder personeel meer mogelijkheden bieden om na de pensioenleeftijd te blijven. "Ik ben net zestig en ken veel leeftijdsgenoten die straks best graag door willen werken. Ontslagrecht en loondoorbetaling bij ziekte zijn voor deze groep al soepeler."
Bij al die groepen liggen er volgens Witjes kansen. Hij merkt op dat het voor werkgevers uitdagend is om jongeren tevreden te houden met een traditionele baan. "Zij hechten meer waarde aan een goede werk-privébalans. En fulltime werken is bij de jongere werknemer minder populair. Zorg dat ook zij zich welkom voelen."
Deeltijders vragen enkele uren meer te werken kan ook helpen. De overheid verkent al mogelijkheden om meer uren werken extra te laten lonen, bijvoorbeeld via voltijdbonussen. "Er zijn veel parttimers die wel meer uren willen werken. Maar in de praktijk is het soms een lastig verhaal als de werkgever een extra dagdeel gevuld wil zien en werknemers liever elke dag een uurtje langer werken."
"Lukt het niet om extra handen te regelen, dan kunnen werkgevers ook proberen de productiviteit te verhogen", zegt Witjes. "Dat kan door huidig personeel bij te scholen of in te zetten op automatisering of robotisering. Maar ook daar kun je niet op korte termijn wonderen van verwachten."
Source: Nu.nl economisch