Het is volop lente en de verleiding is groot om een tuincentrum binnen te lopen en de kar vol planten te gooien. Toch is het verstandiger om je in te houden en zelf je planten te stekken.
Stekken is het vermeerderen van planten, eenvoudigweg door er een stukje af te snoeien en nieuwe wortels te laten groeien. De tak of het blad kun je direct in de grond planten, of eerst in een bakje water zetten zodat je de wortels kunt zien groeien. ‘Met stekken maak je een kloon van de plant. Het is fundamenteel anders dan zaaien, waarbij je een zaadje in de grond stopt en nooit precies weet wat voor nazaat eruit komt’, zegt bomenkweker, plantendocent en lesboekauteur Wim Ottema.
Stekken beleefde een opmars tijdens de pannekoekplant-hype een aantal jaar geleden. De Pilea peperomioides strooit met stekjes, die via Marktplaats of op kantoor massaal werden uitgewisseld. Toch wordt er weinig thuis gestekt, merkt Ottema. ‘Mensen zijn te druk en denken onterecht dat het moeilijk is. Dan is het verleidelijk om gewoon een nieuwe plant te kopen.’
‘Ik hoor vaak het excuus ‘Ik heb geen groene vingers’’, zegt Iris van Vliet, auteur van Stek je plant en op Instagram bekend als Mama Botanica. ‘Onzin! Je kunt alles leren.’ Ze ziet het als haar missie om ‘de internetgeneratie’ kennis over en liefde voor planten bij te brengen. Zelf je planten vermeerderen levert veel op, zegt Van Vliet. ‘Het is duurzamer: planten worden meestal in energieslurpende kassen en met bestrijdingsmiddelen gekweekt. En het is magisch om met een klein stukje plant een hele nieuwe plant te laten groeien. Door te stekken krijg je meer binding met je plant en bewustzijn over de natuur.’
Dat is goed voor ons, weet Agnes van den Berg, hoogleraar natuurbeleving en gespecialiseerd in onderzoek naar natuur en gezondheid. ‘Verbinding met natuur draagt bij aan ons welbevinden, kwaliteit van leven en stimuleert tot meer milieuvriendelijk gedrag.’
Het is dus gezond, én je hebt er bijna niets voor nodig. Van Vliet: ‘Voor iedere plant staan eenvoudige instructies op internet. Weet je niet hoe de plant heet, gebruik dan een app die planten herkent.’ Maak een ‘stekstation’ met een paar kleine vaasjes of potjes om je stekjes in te zetten, adviseert Van Vliet, en begin met experimenteren. ‘Als je in potjes stekt, heb je stekgrond nodig. Speciale stekgrond is vaak duur, dus je kunt het ook zelf maken door wat zand aan gewone potgrond toe te voegen. In potgrond zitten vaak te veel voedingsstoffen voor de tere stekjes.’
De stekjes kun je gratis bemachtigen. ‘Reproduceer je eigen planten, die van je buurman of bezoek bijvoorbeeld een plantenbieb of stekparty in je omgeving. Die kun je vaak via Facebook of Instagram vinden. Dat maakt het meteen een sociaal gebeuren’, zegt Van Vliet. En de natuur ingaan om stekjes te winnen, mag dat eigenlijk? Plantenonderzoeker Baudewijn Odé van wildeplanteninstituut Floron: ‘Het is een grijs gebied. In veel natuurgebieden zijn ze streng en mag je helemaal niets meenemen uit de natuur, dus ook geen stek. Maar op veel andere groenplaatsen gelden die regels niet. Natuurlijk mag je geen schade berokkenen aan planten, dus stek voorzichtig en snijd geen halve plant af.’
Het is verstandig om planten te stekken die van nature in de omgeving voorkomen, zegt Odé. Van inheemse planten weet je dat ze goed groeien in het type grond, waardoor je dus minder hulpstoffen nodig hebt. Odé: ‘En je maakt de inheemse diersoorten er ook nog eens erg blij mee.’
Aanraders van plantenonderzoeker Baudewijn Odé:
Dovenetel is een kleurrijke bodembedekker. Snijd met een schoon en scherp mes een gezonde tak af, snijd de onderste bladeren eraf en begraaf driekwart van de tak in de grond.
Alle wilgensoorten zijn makkelijk te vermeerderen. Zet een gesnoeide tak in de grond als het niet vriest en er groeit een nieuwe wilg uit.
Hop is een goed te stekken klimplant. Verwijder enkele uitlopers. Zet de stengel in een vaasje water tot je nieuwe wortels ziet of stek de plant direct in de grond.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden