‘Erdogan stelt zich voorlopig grondwettelijk op, maar is vol zelfvertrouwen dat het gaat lukken. Van tevoren werd er gedacht dat het verschil klein zou zijn. Dan zou hij in de tweede ronde met allerlei Trump-achtige taferelen kunnen komen, zoals provocaties en juridische procedures. Dat is nu niet nodig. Hij kan braaf campagne blijven voeren en de stemmen binnenhalen.
‘Erdogan zal nog meer dan voorheen hameren op de vermeende banden tussen Kılıçdaroglu en de Koerdische strijdgroep PKK. Daarnaast is stabiliteit een belangrijk woord. Erdogan heeft een parlementaire meerderheid, en veel Turken willen daar geen president van een andere partij bij. Daar hebben ze slechte ervaringen mee in de vorige eeuw, dan krijg je verdeeldheid.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘AKP-politici maken in dat kader al langer grappen over de alliantie van oppositiepartijen. Naast de CHP van Kılıçdaroglu mogen de andere vijf partijen een vicepresident leveren. De burgemeesters van Istanbul en Ankara kregen dezelfde toezegging. De oppositie wil bovendien een terugkeer naar het parlementaire systeem, met een premier en vicepremier. Dan heb je tien kapiteins op het schip. De AKP buit dat uit door te waarschuwen voor intern geruzie. Dat is trouwens ook niet uitgesloten.
‘Kılıçdaroglu zegt nog steeds dat hij vertrouwt op de overwinning. Hij kan natuurlijk niet opgeven en kan ook niet zomaar van zijn gekozen koers afwijken. Hij hamerde veel op de economie, en zal dat blijven doen, hoewel het hem niet genoeg heeft geholpen. Wat hij kan veranderen, weet ik niet. Als ik zijn adviseur was, zou ik hem moeten teleurstellen.’
‘Daar heb ik geen geloofwaardige verklaring voor gezien. Veel peilingbureaus hebben de neiging om de kansen van de kandidaat die zij steunen rooskleuriger voor te stellen dan ze in werkelijkheid zijn. Maar zelfs Konda, het meest betrouwbare peilingbureau, zat er flink naast. Dat gaf Kılıçdaroglu een voorsprong van ruim vijf procentpunt: 49,3 tegen 43,7. Aan die voorspelling werd veel waarde gehecht, onterecht blijkt nu. Kılıçdaroglu kreeg 44,9 procent, Erdogan 49,5.
‘Ook de verwachting dat Erdogans AKP de meerderheid in het parlement zou verliezen, is niet uitgekomen. Procentueel kreeg de partij minder dan de helft van de stemmen, maar door geluk met restzetels en het districtenstelsel komt ze alsnog uit op een meerderheid.
‘Twijfels over de betrouwbaarheid van de uitslag zijn er niet. Waarnemers hebben geen grootschalige fraude gezien. Van tevoren zei de oppositie al dat ze het tellen van de stemmen goed in de gaten zou houden om onregelmatigheden te voorkomen. Daar hebben we niets over gehoord, dus het zou gek zijn als ze na deze slechte uitslag ineens zeggen dat er wel fraude is gepleegd.’
‘In Istanbul is het een rustige dag geweest. Er waren geen opstootjes, rellen of demonstraties. Men heeft de uitslag rustig tot zich genomen. Een deel deed dat wel met veel teleurstelling, merkte ik ook in gesprekken die ik heb gevoerd. De race is natuurlijk nog niet gelopen, maar onder de oppositie heerst wel moedeloosheid. Ze zagen dit als een kans om van Turkije een leuker land te maken, dat lijkt nu niet te gaan lukken.
‘De gerespecteerde commentator Soner Cagaptay is er al van overtuigd dat Erdogan de tweede ronde riant gaat winnen. Ik zou zo ver niet durven gaan, maar ik begrijp wel waarom hij het zegt. Erdogan heeft weinig stemmen nodig om boven de 50 procent uit te komen. Zijn overwinning in het parlement en zijn ruime voorsprong geven hem momentum, terwijl Kılıçdaroglu de vaart die hij leek te hebben kwijt is.’
‘Zowel Kılıçdaroglu als Erdogan zal proberen hem naar zich toe te trekken. Ogan zei zelf tegen Reuters dat hij Kılıçdaroglu alleen wil steunen als die geen enkele concessie doet aan de Koerdisch gezinde partij HDP. Als Kılıçdaroglu dat belooft, loopt hij het risico de Koerdische stem te verliezen. Hij moet dus lastige keuzes maken.
‘Ogan is als rechts-nationalist heel fel tegen de Koerdische beweging in Turkije. Van nature staat hij ook dichter bij Erdogan. Ongeacht waar Ogan toe oproept zullen veel van zijn kiezers naar Erdogan gaan.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden