De Utrechtse Erdogan-aanhangers hebben het plezier van hun leven als ze mij tegen het lijf lopen in de supermarkt, bij de kapper of in de autogarage. Ze grinniken, ze lachen, ze schateren om de rare snuiter, de vreemde vogel die ik in hun ogen ben. Als ze mij zien komen, fluisteren ze elkaar in de oren dat ik niet voor Erdogan ben en kijken dan naar mij zoals circusklanten ooit keken naar exotische dieren. Hoe kun je niet voor Erdogan zijn, dat is toch raar? De Turken van Utrecht hebben plezier in het leven. Niet alleen door mij, maar ook door hun Erdogan die altijd wint.
Over de auteur
Erdal Balci is schrijver en journalist. Hij schrijft om de week een wisselcolumn met Thomas van der Meer.
Twee dagen voor de presidentsverkiezingen, die ondanks de krachtenbundeling van de hele Turkse oppositie alweer op een verkiezingszege van autocraat Recep Tayyip Erdogan lijkt uit te draaien, deed ik mijn wekelijkse boodschappen bij de Turkse supermarkt. Twee ons olijven, wat fetakaas in blik, een paar aubergines en een portie hoon van de supermarkteigenaar. Hij liet me afrekenen, onderstreepte dat Erdogan en de Turkse staat als één lichaam zijn, en liet me toen gaan.
Echoënde woorden in mijn hoofd: Erdogan en de staat zijn als één lichaam. Ik fietste naar huis en moest de hele tijd aan de brief denken die rechter Roland Freisler ooit aan Adolf Hitler heeft geschreven. In die brief belooft Freisler dat de rechters voortaan bij alle uitspraken eerst het hoofd zullen breken over de vraag wat het vonnis van de Führer zou zijn geweest in die zaak. Een beter symbool dan deze brief is er niet als het gaat om het grote verlangen van de groep om op te gaan in het lichaam van de leider. Mensen zijn in staat een instinct te ontwikkelen waarmee ze automatisch in de pas lopen bij de sterke man.
We leven in complexe tijden. De snelheid waarmee de grote massa’s worden gedwongen zich aan te passen aan de duizelingwekkend snel veranderende technologie, is misschien te veel gevraagd voor velen. Bovendien zijn de grote massa’s niet voorbereid op de ingewikkeldheid van het leven. Het wilde kapitalisme heeft hen immers generatie op generatie geïndoctrineerd met de heerlijkheid van het simplisme: de simpelheid van het consumeren, de simpelheid van het denken…
Om terug te komen bij de Utrechtse Erdogan-stemmers: die zijn als een peloton wielrenners die weten hoe ze de geletruidrager van dienst moeten zijn. De wil van de leider wordt aangevoeld, ze weten precies wat van hen wordt verwacht, zonder een instructie of wat dan ook. En daarmee wordt geen gram energie verspild aan onnodige zaken als de autonomie van het denken, aan de beleving van de individuele vrijheden.
Ze zijn blij omdat ze zijn gezegend met een man die hen al meer dan twintig jaar door complexe kwesties loodst, en ze hebben enkele medelijden met anderen die in regen, sneeuw en storm geen dak van de absolute autoriteit boven het hoofd hebben.
Meer dan een jaar geleden bracht ik mijn auto naar de garage voor de APK-keuring. Ik raakte aan de praat met de eigenaar, die ook een in Utrecht woonachtige Turk is. Mijn mening over de gevaren van een enkele man die alle macht naar zich toe trekt, werkte op zijn lachspieren. Nadat hij uitgelachen was, zei hij: ‘Ik ben Turk, moslim en soenniet. Ik volg een man die dat allemaal ook is en die het allemaal beter weet dan ik. Dat is toch heerlijk, man. Waar maak jij je druk over?’
Nu zijn we weer een verkiezingsuitslag verder, om te concluderen dat de Erdogan-aanhangers samen met de Erdogan-stemmers van andere steden en dorpen de man die voor hen denkt en handelt niet zomaar zullen loslaten. Waarom zouden ze ook? Zolang je niet ben vervloekt met de drang van de zoektocht naar autonomie en vrijheid, is zo’n leider het beste baken om mee te navigeren.
De Utrechtse Erdogan-aanhangers hebben hun onvrijheid gevonden en omhelzen die. Geluksvogels, die niet lang hebben moeten wachten daarmee. Ondertussen krijgt dat fenomeen een mondiaal karakter en verspreidt de ‘globale onwetendheid’ zich als een inktvlek over steeds meer regio’s in de wereld. Het mooie hiervan is dat ik straks niet de enige ben die in supermarkt, kapper, garage wordt behandeld als een exotisch dier. Kent u nog de recentste verkiezingsuitslag in Nederland? Koestert u het vrije denken? Wees voorbereid op een zwaar leven.
Source: Volkskrant