Merel van Vroonhoven pleit in haar column voor meer bewegingsvrijheid voor mensen die vanwege dementie in een verpleeghuis verblijven. Ik denk dat niemand daar tegen kan zijn. Maar als iemand de beslissingen die zijn veiligheid garanderen niet meer zelf kan nemen, moet er altijd iemand anders zijn die hem of haar vertegenwoordigt: de wettelijk vertegenwoordiger. Vaak is dat een partner of een kind, maar het kan ook een mentor of curator zijn. In de zorg moet elke beslissing met die wettelijk vertegenwoordiger worden overlegd, met name als het gaat over maatregelen die impact hebben op de veiligheid van de betreffende bewoner. Als de wettelijk vertegenwoordiger beslist dat veiligheid prevaleert boven vrijheid, dan moet de zorg zich daarbij neerleggen. Zo simpel is het.
Anne-Cornelie de Pont, arts, Amstelveen
Zo naïef als Merel van Vroonhoven het onderwijs instapte als zij-instromer en met succes nog veel moest leren, zo naïef is haar column over zware dementie.
Zoals een kleuter gelukkig niet alles mag, omdat de vermogens daartoe er domweg (nog) niet zijn, zo mag een dementerende helaas ook niet alles.
Dat heet opvoeden, beschermen en zorgen; het liefhebben van wat ons dierbaar is. Desnoods met een dichte deur (of laat je je peuter wel deelnemen in het verkeer bijvoorbeeld, en ‘vrij’ de straat op gaan?).
Willy Derksen, Hilvarenbeek
Schitterende column van Merel van Vroonhoven over de gevoelens van oudere mensen die wegens dementie in een verpleeghuis worden verzorgd (en opgesloten in de perceptie van betrokkenen zelve). De blik van de geïnterviewde bewoonster Anna drukt niet alleen droefheid uit maar ook rebellie, omdat ze zich onnodig beknot voelt terwijl ze zoveel kon en nog zoveel kan op haar leeftijd van 88 jaar, wat haar gevoel van vrijheid en welzijn ernstig beperkt. Haar scherpe analyse van haar situatie en omgeving drukt ook geen dementie uit. Integendeel. Ook haar kamergenoten blijken nog veel te kunnen, zoals het dagelijks uitspellen van de Volkskrant.
Dit raakt de kern van de zaak, ook in de visie van enige gepeilde deskundigen in de materie. In veel verpleeghuizen gaat men nog uit van wat men niet meer kan in plaats van wat men nog wél kan, met een vaak overtrokken drang tot bescherming met veel hekken. Het ‘niet meer kunnen’ wordt dan gevoeld als ‘niets meer mogen’. Dit maakt dat men de regelgeving als verstikkend ervaart, met dito verlies aan gevoeld welzijn in de laatste fase van het leven, dat toch ook geleefd moet worden.
Een en ander spreekt me aan omdat ik ook niet meer de jongste ben, maar nog glasheder van geest en vitaal ben.
Ik moet ook denken aan dat prachtige lied van Herman van Veen, De regels van het gesticht, al is de lading daarvan een tikkeltje anders: de (jonge) verpleegde houdt zich groot, ondanks de regels van het gesticht die op haar gezicht te lezen staan.
Kees Prins, Turrialba (Costa Rica)
Van zo’n column waarin verpleeghuizen worden zwart gemaakt, word ik altijd een beetje moe. De daarin beschreven toestand zal vast voorkomen. En dat is diep triest. Ik ken echter een heel andere situatie. Een verpleeghuis waarin zorg en welzijn heel individueel wordt afgestemd met de bewoner en diens omgeving. Er zijn ook gesloten afdelingen. Per bewoner wordt bekeken of deze een sleutel krijgt. Beperkingen zijn soms nodig ter bescherming. Elke beperking wordt besproken met de bewoner zelf, indien mogelijk, en met familie of een ander contactpersoon.
Ik vraag me af wat Merel Vroonhoven met haar column wil bereiken. Zo’n column wekt al gauw de indruk dat het in alle verpleeghuizen zo gaat. Zeker als Teun Toebes erbij wordt gehaald en een hoogleraar zijn uitspraken beaamt.
Het is waarschijnlijk goed bedoeld, maar het doet ook veel kwaad. Soms gaat het thuis echt niet meer. Dan is opname de enige optie. Bedenk ook eens wat het betekent voor de mensen die met een opname te maken gaan krijgen. Zij denken dat de onhoudbare situatie thuis nog maar even moet worden volgehouden, want het verpleeghuis is de hel. Dat is dus niet in alle verpleeghuizen het geval.
Ko Heijboer, oud-mantelzorger en vrijwilliger in verpleeghuis, Noordwijk
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden