Was Cleopatra wel of niet een zwarte vrouw? In de eerste aflevering van de nieuwe Netflix-serie Queen Cleopatra komt de kwestie maar heel even aan bod, maar Egyptenaren houdt het al weken bezig. Zij hekelen Netflix’ keuze voor een zwarte actrice (Adele James) voor de rol van Cleopatra. ‘Een vervalsing van de Egyptische geschiedenis’, volgens de Egyptische Raad van Oudheden. Cleopatra was niet zwart, schreef ook de Egyptische archeoloog Zahi Hawass in een uitgebreide reactie. Een advocaat begon zelfs een rechtszaak tegen de streamingdienst om te voorkomen dat de gedramatiseerde documentaireserie vorige week in première zou gaan.
Ook het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden belandde in de controverse rond al of niet zwarte Egyptenaren. Volgens NRC kreeg het museum naar aanleiding van de nieuwe tentoonstelling Kemet. Egypte in hiphop, jazz, soul & funk uit Egypte ‘bijna duizend 1-sterrecensies op Google en honderden woedende reacties op sociale media’. De museumdirecteur kwam daarop met een Engelstalige verklaring waarin hij onder meer schrijft dat ‘de expositie niet stelt dat de oude Egyptenaren zwart waren’.
En toen was van de door Jada Pinkett Smith geproduceerde Netflix-serie alleen nog maar de trailer verschenen. Wie op de vierdelige documentaire als geheel gewacht had, kon zien dat daarin door wetenschappers en deskundigen geen stelling wordt genomen over de huidskleur van Cleopatra. Daar zou niets met zekerheid over te zeggen zijn. Historicus Shelley Haley vertelt dat haar grootmoeder ooit zei dat Cleopatra zwart was, ‘wat ze je ook vertellen’. Die opmerking had Haley als jong meisje in haar oren geknoopt. En zo worden meer mysteries rond de iconische farao vakkundig genuanceerd, opgehelderd of in stand gehouden. Ook als dat betekent dat een heldenanekdote moet worden ontkracht.
Dat doet overigens niets af aan het hoge Hollywoodgehalte van Cleopatra’s leven, want er blijft genoeg over, en bovendien wordt de duiding van de experts in hoog tempo afgewisseld met sappige scènes waarin het leven van de koningin wordt verbeeld. Soapachtig zou je kunnen zeggen, met aan het eind van iedere aflevering een flinke cliffhanger die ervoor moet zorgen dat je blijft bingen. En dat past ook eigenlijk wel als je bedenkt dat Cleopatra (geheel volgens de voorgeschreven traditie) getrouwd was met haar broer, ondertussen een kind kreeg van Caesar en haar jongere zus dood wilde hebben. Dat ís ook een soap. Maar je moet er wel van houden.
Ik vond de zwarte Britse actrice Adele James als Cleopatra eigenlijk wel verfrissend, na eerdere vertolkingen door de witte actrices Sophia Loren, Liz Taylor en Monica Bellucci. Maar vertel dat maar aan de mensen die het nodig vonden online racistische drek over James uit te storten. Die reageerde zelf uiterst kalm op Twitter: ‘If you don’t like the casting, don’t watch the show.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden