Eindhoven heeft er een nieuw icoon bij: een 8 meter breed en 7 meter hoog stalen beeld van Gerard Philips, oprichter van het Philips-concern. Het reuzenkunstwerk van 23 duizend kilo cortenstaal, waar je onderdoor kunt lopen, wordt maandag door Philips-topman Roy Jakobs officieel overgedragen aan burgemeester Jeroen Dijsselbloem van Eindhoven.
Philips bood het beeld twee jaar geleden aan de stad aan naar aanleiding van het 130-jarig bestaan van het concern. Op 15 mei 1891 richtte Gerard Philips samen met zijn vader, die bankier was en vooral als geldschieter fungeerde, de firma Philips & Co op. Het bedrijf ging in een oud, opgekocht fabriekje aan de Emmasingel in Eindhoven kooldraadgloeilampen maken.
‘Met dit kunstwerk eert Eindhoven de man die je kunt beschouwen als de grondlegger van onze stad als kloppend hart van de Brainportregio’, zegt Dijsselbloem. ‘Hij legde de basis voor vele technologisch hoogwaardige producten en processen.’
Volgens hem is Gerard Philips van onschatbare waarde geweest voor de ontwikkeling van de nu vijfde stad van Nederland. ‘Zonder fabrikant Gerard was er geen Philips, geen Natlab of High Tech Campus, geen ASML of NXP. Geen PSV, geen Brainport en ook geen technische universiteit’, aldus Dijsselbloem. ‘Het is moeilijk voorstelbaar hoe Eindhoven zich zonder Gerard Philips zou hebben ontwikkeld.’
Die belangrijke rol is altijd enigszins onderbelicht gebleven in de voormalige ‘lichtstad’. Want zijn broer Anton heeft al sinds 1951 een standbeeld, dat voor het centraal station staat. En neef Frits, die 100 jaar werd en door heel Eindhoven altijd liefkozend ‘meneer Frits’ werd genoemd, kreeg al twee jaar na zijn dood (in 2005) een beeld op de Markt, gemaakt door Kees Verkade.
Maar beter laat dan nooit, moeten ze in Eindhoven en bij opdrachtgever Philips hebben gedacht. De metershoge buste van Gerard is gemaakt door kunstenaar Andreas Hetfeld op een scheepswerf in Millingen aan de Rijn. Samen met een team van acht personen heeft hij er negen maanden aan gewerkt. Het beeld bestaat uit meer dan vijfhonderd ringen cortenstaal, bijna vijfduizend individuele onderdelen en ruim 100 duizend laspunten.
‘Zelfs als je geen band hebt met de persoon Gerard Philips, of het bedrijf, dan nog kun je enorm van dit kunstwerk genieten’, meent kunstadviseur Netty van de Kamp, die lid was van de kunstselectiecommissie. ‘Ondanks het gewicht en de omvang straalt Gerard een enorme lichtheid en vriendelijkheid uit.’
Het transport van het megabeeld eind vorige maand was een spektakelstuk op zich. Eerst voer het hoofd van de Philips-oprichter 62 kilometer over de Waal naar Zaltbommel, niet toevallig ook diens geboorteplaats. Het bijzondere transport werd gadegeslagen door vele honderden toeschouwers op diverse plekken langs de rivier.
Een achterkleinzoon van Anton Philips fietste langs de Waal met het beeld mee van Millingen naar Zaltbommel. ‘Gerard had geen kinderen en heeft nooit veel aandacht gekregen’, vertelde hij aan het Brabants Dagblad. ‘Mooi dat er zo’n groot beeld is gemaakt van zo’n bescheiden man.’
Na de tussenstop in Zaltbommel werd het kunstwerk gedemonteerd en in drie delen per vrachtwagen vervoerd naar Eindhoven. Daar is het voorlopig geplaatst in het Gloeilampenplantsoen op Strijp-T, een voormalig industrieterrein van Philips dat herontwikkeld is. Het is de bedoeling om Gerard later te verplaatsen naar de binnenstad, wanneer het vernieuwde Victoriapark gereed is, op een steenworp afstand van zijn eerste fabriek aan de Emmasingel.
De officiële naam van het kunstwerk is Poort naar de Toekomst. Maar voor kunstenaar Hetfeld is het vooral ‘een monument voor menselijkheid en innovatie’. Want Eindhoven staat niet voor niets bekend als de slimste regio van Europa. ‘Dat is bij Gerard Philips begonnen’, stelt hij. ‘Ik hoop dat hij ook als inspiratie kan dienen voor toekomstige generaties die bezig zijn met innovatie en ondernemerschap op een maatschappelijk betrokken manier.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden