Er is weinig opbeurender dan nieuws over giraffen. Vorige week verscheen in Scientific Reports een studie naar de statistische vaardigheden van giraffen. Alles, maar dan ook alles aan dit artikel is om bijzonder vrolijk van te worden.
Zo gebruikten de onderzoekers doorzichtige bakken met daarin 100 wortels en 20 stukken courgette of juist 20 wortels en 100 stukken courgette. Eat that, vazen met rode en blauwe ballen. Verder leerde ik uit deze studie dat giraffen dol zijn op wortels en niet zo houden van courgette.
Dat was de clou bij de opzet van de studie. Een giraffe kreeg twee doorzichtige bakken te zien, met daarin verschillende aantallen wortels en stukken courgette. Daarna verstopte de onderzoeker een stuk eten uit de ene bak in zijn ene hand en een stuk eten uit de andere bak in zijn andere hand. De giraffe kon niet zien wat er in welke hand zat. Lukte het de giraffe om de hand te kiezen die de grootste kans had op een wortel? Kortom: kon de giraffe door naar de bak te kijken de verhouding tussen wortels en courgettestukken bepalen en de hand kiezen die eten had gehaald uit de bak met de gunstigste verhouding?
Over de auteur
Ionica Smeets is hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de Universiteit Leiden. Ze is wiskundige en schrijft sinds 2009 columns voor de Volkskrant.
Mensen kunnen dit (doorgaans dan) en ook sommige apensoorten en de kea (een papegaai) zijn in staat tot dit soort redeneringen. Zij hebben relatief grote hersens, in tegenstelling tot giraffen. Er blijkt een maat te bestaan voor het hersenvolume van een dier in verhouding tot het hersenvolume dat je zou verwachten op basis van het totale lichaamsvolume van dit dier. Deze maat draagt de heerlijke naam encefalisatiequotiënt. Bij mensen ligt die quotiënt ergens rond de 7,6. Chimpansees zitten rond de 2,5, de kea komt op 1,4 en de giraffen moeten het doen met een schamele 0,64.
Maar, u vermoedde het al, de vier giraffen in deze studie konden met die relatief kleine hersenen in dat majestueuze lichaam keurig de bak kiezen die de grootste kans bood op een lekkere wortel. Eén giraffe lukte het zelfs als er, om het nog moeilijker te maken, een stuk karton halverwege de container lag. Er is een heel fijne video van de opzet van het experiment, waarin je een giraffe in actie ziet
De onderzoekers controleerden of giraffen niet stiekem op een andere manier de juiste hand kozen, bijvoorbeeld door te ruiken. Toch moest ik ook denken aan Kluger Hans, het paard dat ruim honderd jaar geleden leek te kunnen rekenen, maar in werkelijkheid reageerde op onbewuste hints van de mensen die naast hem stonden. Als ik het filmpje van zo’n goeiige giraffe zie, vraag ik me af of er hier geen sprake is van een Kluger-Hanseffect. De onderzoeker weet immers wat het goede antwoord is, zou die geen onbewuste hints geven aan de giraffe? Kan het onderzoek niet dubbelblind herhaald worden? En zijn er niet veel meer dan vier giraffen nodig om dit goed te onderbouwen?
Er is veel meer onderzoek nodig. Liefst met giraffenvideo’s. Ik verheug me er nu al op.
Source: Volkskrant