Dat schrijft de minister vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Het plan moet de acute gezondheidszorg toegankelijk houden. Kuipers ziet dat door schaarste en gebrek aan coördinatie patiënten verkeerd terechtkomen. Patiënten die bijvoorbeeld een verpleeghuisbed nodig hebben, krijgen soms noodgedwongen een ziekenhuisbed toegewezen.
Regionale zorgcoördinatiecentra moeten daarom gaan fungeren als een soort verkeerstorens voor de zorg die een overzicht hebben van beschikbare bedden, zorgverleners en patiëntenvervoer. Het gaat om verschillende vormen van acute zorg, maar niet in levensbedreigende situaties. ‘Van huisartsenpost en ambulance tot de spoedeisende hulp, maar ook acute opnames in verpleeghuizen, acute geestelijke gezondheidszorg en geboortezorg’, zegt Kuipers.
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever voor de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid. Hij werd in 2022 genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel.
Wie straks in avonduren of het weekend het nummer van de huisartsenpost belt, krijgt in plaats daarvan het coördinatiecentrum aan de lijn. Omdat in het centrum meerdere zorgdisciplines zijn samengebracht, kunnen patiënten daar sneller de juiste verwijzing krijgen, zo is het idee. Iemand die eigenlijk wijkverpleging nodig heeft, kan op die manier een bezoek aan bijvoorbeeld de huisartsenpost bespaard blijven.
Daarmee komt er volgens Kuipers ‘naast 112 een andere plek waar je contact op kan nemen met een acute zorgvraag’. Een alternatief nummer, zoals toenmalig minister van Medische Zorg Bruno Bruins in 2019 wilde, komt er niet. Een nieuwe telefoonlijn zou het volgens het ministerie complexer maken voor burgers.
De centra moeten vooral het werk van zorgverleners verlichten. Voor hen komt er per regio één nummer waar ze met alle vragen over acute zorg terecht kunnen. Heeft een huisarts een bed voor een patiënt nodig, dan gaat een medewerker van het centrum op zoek. Nu moeten artsen zelf vaak uren rondbellen voordat ze een plek vinden.
Tien proefprojecten die al liepen, mogen doorgaan en ook in regio’s waar nog geen centrum is, moet er vanaf 2025 minimaal één komen. De resultaten zijn positief, zegt de minister. ‘Bij een van de pilots was te zien dat de helft van de mensen die 112 bellen en normaal gesproken bij de spoedpost of huisartsenpost eindigen op een andere manier geholpen kunnen worden. Dat gaat enorm schelen.’
Toch is niet iedereen enthousiast over de plannen. De vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) schreef in februari dat er door de pilots meer administratielast is bijgekomen. Bovendien zien ze nauwelijks effect en blijft er gebrek aan capaciteit. ‘Is het probleem dan ook niet eerder capaciteit dan coördinatie?’
De centra zullen het capaciteitsprobleem niet oplossen, erkent Kuipers. ‘We regelen hiermee geen extra verloskamers of meer capaciteit in de psychiatrie.’ Maar qua verdeling en overzicht brengen ze volgens de minister wel degelijk verlichting, ook qua administratie. ‘Artsen gaan soms het weekend in met een papiertje in hun broekzak met het aantal lege bedden. Twee uur later is dat lijstje alweer gedateerd. Dat moet anders.’
Het is uiteindelijk de bedoeling dat de regionale centra gegevens over beschikbare bedden delen in een landelijke database zodat ze een goed overzicht krijgen van de capaciteit. Kuipers ziet graag dat de regio's ook meer gaan samenwerken. In de toekomst kan het dan voorkomen dat een patiënt een bed in een aanpalende regio krijgt toegewezen. ‘Dat gebeurt nu soms ook al’, zegt Kuipers. Maar het blijft volgens de minister nadrukkelijk de bedoeling dat mensen in het geval van acute zorg zoveel mogelijk dichtbij geholpen worden.
De komende jaren wil Kuipers kijken wat er nog meer nodig is om beschikbare capaciteit zo goed mogelijk te benutten. ‘We hebben het nu zo ingericht dat zorgaanbieders de hele dag de kaarten op de borst houden en met elkaar concurreren, maar voor patiënten is dat juist een drama.’
Kuipers deed tijdens de coronacrisis zelf veel ervaring op met zorgcoördinatie. Hij maakte naam als ‘beddenbaas’ van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS), dat de spreiding van coronapatiënten in ziekenhuizen regelde. Die tijdelijke organisatie werd begin deze maand opgeheven maar kan bij een eventuele crisis weer worden opgetuigd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden