Volgens het Russische ministerie van Defensie heeft Oekraïne gisteren ‘offensieve operaties’ uitgevoerd bij Soledar, een stadje ten noorden van de Oost-Oekraïense stad Bachmoet. Langs de gehele frontlinie van bijna 100 kilometer zouden gevechten plaatsgevonden hebben. Het Russische ministerie meldt dat Oekraïne daarbij duizend soldaten en veertig tanks inzette, maar dat de Russische soldaten de aanval hebben afgeslagen. De informatie viel niet onafhankelijk te verifiëren.
Het bericht past in de ontwikkeling van de strijd in de regio van de afgelopen dagen. Het Oekraïense leger probeert met man en macht de val van Bachmoet te voorkomen, maar ziet de Russen langzaam terrein winnen. Ondertussen gaan Oekraïense soldaten aan de rand van Bachmoet over tot diverse tegenaanvallen. Oekraïense bronnen meldden gisteren dat het leger meer dan 2 kilometer was opgerukt.
Mogelijk zijn deze tegenaanvallen in de flanken van het Russische leger bedoeld om de druk te verlichten op de Oekraïense soldaten in Bachmoet. Ook kunnen de Oekraïners de aanvallen gebruiken om verder door te dringen tot bezet Russisch gebied in de Donbas. De aanvallen staan waarschijnlijk nog van het langverwachte, grootschalige tegenoffensief: gisteren zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dat zijn leger wacht op door het Westen toegezegde materieel.
Pepijn de Lange
Zuid-Afrika heeft geen enkele wapenlevering aan Rusland goedgekeurd, zegt de voorzitter van het nationale comité voor conventionele wapenbeheersing tegen een lokale radiozender. Gisteren beschuldigde de Amerikaanse ambassadeur in Zuid-Afrika, Reuben Brigety, het land ervan eind vorig jaar wapens en munitie aan Rusland te hebben geleverd.
Hoewel Zuid-Afrika officieel zegt geen kant te kiezen in de oorlog die Rusland in Oekraïne heeft ontketend, onderhoudt het land nauwe banden met de Russen. Zo oefende de Zuid-Afrikaanse marine eerder dit jaar met de Russische marine. Bij VN-bijeenkomsten onthoudt het land zich van stemmingen met betrekking tot de oorlog.
Volgens de Amerikaanse ambassadeur trok afgelopen december een schip gevuld met wapens en munitie vanuit Kaapstad naar Rusland. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken onderschrijft de beweringen van de ambassadeur. De beschuldiging leidde er gisteren toe dat de Zuid-Amerikaanse munt in waarde daalde: beleggers vrezen dat het Westen het land sancties zal opleggen. De Zuid-Afrikaanse regering onderzoekt de aantijgingen.
Pepijn de Lange
Oekraïne krijgt volgende week bezoek van de Chinese gezant voor Euraziatische Zaken, Li Hui. Dat meldt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Li is de hoogstgeplaatste Chinese diplomaat die het land bezoekt sinds de Russische invasie in februari vorig jaar begon.
Li’s bezoek werd eind vorige maand aangekondigd tijdens een telefoongesprek tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Chinese ambtsgenoot Xi Jinping. De keuze voor Li als gezant is omstreden: van 2009 tot 2019 was hij de Chinese ambassadeur in Rusland. Kort voor zijn vertrek uit Moskou kreeg hij van president Vladimir Poetin een belangrijke onderscheiding.
Tijdens zijn bezoek aan Oekraïne wil Li zich richten op het bevorderen van vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. Het bezoek maakt deel uit van Li’s rondgang door Europa, waarin hij ook Polen, Frankrijk, Duitsland en Rusland aandoet. De toer begint maandag.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van China-correspondent Leen Vervaeke: China speelt een gewaagd spel, balancerend tussen Rusland en het Westen
Oekraïne en Rusland naderen langzaam maar zeker een overeenkomst over de verlenging van het graanakkoord dat de export over de Zwarte Zee veiligstelt. Dat zegt de Turkse minister van Defensie, Hulusi Akar. Turkije treedt samen met de Verenigde Naties op als bemiddelaar bij de onderhandelingen.
Tot dusver verzette Rusland zich tegen de verlenging van het akkoord, dat afgelopen zomer gesloten werd. De regering van president Vladimir Poetin zei de graanexport via Zwarte Zeehavens enkel te willen toestaan als westerse landen ook de export van Russische kunstmest zouden vergemakkelijken. Momenteel wordt die sector in Rusland hard geraakt door westerse sancties.
Het afgelopen jaar werd het graanakkoord al een aantal maal verlengd, maar op 18 mei dreigt het alsnog af te lopen. Rusland en Oekraïne behoren beide tot de grootste graanexporteurs van de wereld. Volgens Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg is de export belangrijk om elders in de wereld ‘de voedselcrisis te verlichten’ en ‘broodnodige voorraden te verstrekken aan degenen die het meest door honger worden getroffen’.
Pepijn de Lange
Lees ook dit interview met een Nederlandse boer in Oekraïne: Rusland zet graan in als wapen: ‘Ze houden de onzekerheid in stand’
Hoewel Unilever na het begin van de invasie beloofde ‘geen voordeel’ meer te behalen in Rusland, heeft het concern zijn nettowinst in dat land afgelopen jaar verdubbeld. Dat schrijft onderzoeksplatform Follow The Money op basis van het jaarverslag van de Russische tak van het bedrijf. In 2021 maakte Unilever nog een nettowinst van 56 miljoen euro in Rusland, een jaar later was dat gestegen tot 108 miljoen.
Twee weken nadat Rusland vorig jaar Oekraïne was binnengevallen, kondigde Unilever aan zijn activiteiten in het land van de agressor af te schalen. Zo stopte de multinational alle import en export van producten van en naar Rusland. Enkel de levering van ‘essentiële voedsel- en hygiëneproducten’ zou doorgaan. ‘We zullen geen verder kapitaal in het land investeren’, beloofde Unilever-baas Alan Jope destijds. ‘We zullen ook niet profiteren van onze aanwezigheid in Rusland.’
Voor Oekraïne zijn internationale bedrijven die blijven opereren in Rusland een doorn in het oog. Deze bedrijven ‘financieren rechtstreeks oorlogsmisdaden en genocide’, zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Dmytro Koeleba, vorig najaar. Koeleba noemde daarbij naast Unilever ook onder meer ING, Aegon en Philips.
Unilever zelf vindt niet dat het met de gestegen winst eerdere beloftes heeft gebroken. De eerdere verklaring ‘hield verband met onze beslissing om geen geld het land uit te nemen’, zegt een woordvoerder tegen persbureau ANP. Volgens haar is er ‘geen kapitaalinstroom of -uitstroom’ naar Rusland geweest.
Pepijn de Lange
Lees ook deze reportage van economieverslaggevers Michael Persson en Wilco Dekker: Nog steeds te koop in Rusland: Magnum-ijsjes, scheerapparaten van Philips en koffie van Douwe Egberts
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een plan goedgekeurd om het strafrecht en de wetshandhaving te hervormen. Dat zei Zelensky in zijn videotoespraak van afgelopen nacht. De hervormingen zijn cruciaal in de plannen van Oekraïne om een lidmaatschap van de Europese Unie te vergaren.
Door de Russische invasie raakte de toetreding van Oekraïne tot de EU afgelopen jaar in een stroomversnelling. Op 28 februari vorig jaar – vier dagen na de inval begon – vroeg Zelensky het lidmaatschap aan. In juni kende de EU het kandidaat-lidmaatschap aan Oekraïne toe, hoewel het land daar volgens de gangbare maatstaven niet aan toe was. Volgens Zelensky ligt Oekraïne nu op koers voor een lidmaatschap in 2027, maar het is de vraag of dat realistisch is.
Voor toetreding tot de EU moet Oekraïne onder meer de corruptie in het land beteugelen. Volgens Zelensky werkt de Oekraïense regering aan een nieuw sociaal contract met de bevolking. ‘Vertrouwen in de staat is gebaseerd op vertrouwen in degenen die handelen in naam van de staat’, aldus de president. ‘Wetshandhaving en het vervolgingssysteem zijn hiervoor de sleutels, samen met iedereen die voor de staat werkt’.
Pepijn de Lange
Lees ook deze reportage die Brussel-correspondent Marc Peeperkorn dit voorjaar schreef: Volkskrant