Zijn beroepsgroep staat misschien niet bekend om het bezit van een talenknobbel, maar FC Twente-trainer Ron Jans heeft er wel degelijk een. Hij werkte tien jaar als leraar Duits op een middelbare school. Hij spreekt, mede dankzij de platen van Bob Dylan en Neil Young, ‘redelijk goed’ Engels. En gedurende zijn trainersloopbaan voegde hij daar een woordje Frans, Spaans en Japans aan toe. ‘Toen ik trainer bij Standard Luik was, wisselde ik soms tijdens een training vijf talen met elkaar af.’
Donderdag vliegt hij dan ook door de Engelse tekst over het Jamaicaanse bobsleeteam, die hij op de iPad leest, zittend aan zijn eettafel. ‘Waarom keken voorbijgangers vreemd op toen ze twee boomlange kerels een Mini Cooper zagen duwen?’, luidt een van de meerkeuzevragen. En welk woord gaat schuil achter het zwarte balkje waarmee de slotalinea begint? ‘Dat moet although zijn.’
Bij taalexamens draait het vooral om tekstbegrip, zegt de oud-docent, na het lezen van de volgende tekst over een Brits natuurreservaat. ‘Dat kun je trainen, net als voetbal. Ik wist bijvoorbeeld niet wat hedgehog betekende, maar dat geeft niks.’ Dankzij de context kon hij de antwoorden moeiteloos invullen, al voordat zijn vrouw hem van een afstandje ‘egel’ toeriep.
Toen hij nog docent was, hield hij van de examentijd. Vooral van de informele oefenmiddagen die hij vlak voor de examens organiseerde en waar vooral de ‘echt gemotiveerden’ op afkwamen. ‘Dan regelde ik koekjes en koffie, supergezellig was dat.’
Langs de lijn in de eredivisie – waar weliswaar steeds meer buitenlandse spelers op het veld staan – kan hij gewoon in het Nederlands zijn aanwijzingen geven. Dat vindt hij ‘echt heerlijk’, omdat hij in die taal toch de meeste nuance kan aanbrengen.
Dankzij zijn ervaring als trainer bij FC Cincinnati weet Jans als geen ander hoe je in een vreemde taal de mist in kunt gaan. Hij rapte destijds een hiphopnummer mee, waarin het n-woord voorkwam. Dat kostte hem zijn baan. Toch schuwt hij het Engels niet. ‘Een taal leren is fouten maken. Daar moet je juist niet bang voor zijn.’
‘Beantwoord open vragen altijd in het Nederlands, tenzij anders aangegeven staat’, drukt Leroy van de Vin alle kader-, gemengde leerweg- en theoretisch-leerlingen op het hart die vrijdagochtend hun vmbo-examen Duits maken. Volgens Van de Vin, die vorig jaar is verkozen tot ‘Docent Duits van het jaar’, wordt zo’n antwoord in het Duits alsnog fout geteld, ook al klopt het wel. ‘En tot slot, blijf kalm. Viel Erfolg!’
Leerlingen van het vmbo waren al een paar weken bezig, maar donderdag begon voor de rest van de ruim 194 duizend leerlingen de examentijd.
De vmbo’ers zijn in de meerderheid onder de examenkandidaten. Bijna 14 duizend leerlingen doen examen in basisberoepsgerichte leerweg, 25 duizend in kaderberoepsgerichte leerweg en bijna 52 duizend in gemengde- en theoretische leerweg. Daarnaast zijn er 55 duizend havisten die examen doen en een kleine 40 duizend vwo-examenkandidaten.
Dit jaar doen 8.349 kandidaten een staatsexamen. Meer dan de helft van hen volgt speciaal onderwijs, maar er zijn ook leerlingen op het speciaal onderwijs die geen examen doen of een regulier examen volgen.
Van de bijzondere vreemde talen waarin je examen kunt doen, te weten Arabisch, Russisch, Turks, Fries en Spaans, is de laatste veruit het populairst: ruim vierduizend leerlingen doen examen Spaans. Friesland is de enige provincie waar het eindexamen Fries wordt gemaakt, al is zelfs daar het vak niet erg geliefd. Slechts een op de veertig Friese examenleerlingen heeft het in zijn of haar vakkenpakket.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden