Derk Boswijk zit er ook mee in zijn maag, lijkt het. In de tweede helft van het Kamerdebat over de oprichting van het Transitiefonds zegt de CDA’er dat hij ‘liever vandaag dan morgen’ een oplossing zou aandragen voor de door zijn partij gecreëerde impasse.
De oppositiefracties hebben dan al uren minister Van der Wal (Natuur en Stikstof) gekapitteld, omdat ze het parlement vraagt tientallen miljarden vrij te maken voor onduidelijke doelen.
Dat die doelen onduidelijk zijn ligt niet aan Van der Wal, maar aan het CDA. Partijleider Wopke Hoekstra heeft aangekondigd dat hij niet kan leven met een halvering van de stikstofuitstoot voor 2030, zoals in het coalitieakkoord staat. Omdat de drie coalitiepartners niet hebben gezegd dat Hoekstra de boom in kan (dan was het kabinet gevallen), is dat oude stikstofdoel feitelijk gesneuveld.
Het probleem is dat het CDA tot dusver niet met een alternatief is gekomen. Hoekstra zei pas hom of kuit te willen geven als er een Landbouwakkoord ligt en idealiter ook provinciale coalitieakkoorden.
De oppositiepartijen constateren woensdag dat het CDA het kabinet hiermee feitelijk in gijzeling houdt. De boven de markt hangende heronderhandelingen over de stikstofdoelen brengen Van der Wal in een lastig parket. Als de wettelijke stikstofdoelen en misschien ook de randvoorwaarden nog ter discussie staan, weet de Tweede Kamer niet waaraan die ruim 24 miljard euro straks zal worden uitgegeven.
De oppositie voelt er niets voor een blanco cheque te tekenen. Van der Wals verdediging dat het later vaststellen van de doelen losstaat van de noodzaak tot oprichting van het fonds, gaat er niet in bij PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand. ‘Deze minister doet alsof haar neus bloedt, maar zij heeft het gewoon niet voor het zeggen. Het CDA heeft alle ruimte om de doelen opnieuw te formuleren. De Kamer wil eerst duidelijkheid, en daarna pas over dit wetsvoorstel stemmen.’
Maar de stemming staat al voor dinsdag gepland. Dankzij fractiediscipline in de coalitie zal de Tweede Kamer de oprichtingswet wel goedkeuren, maar in de Eerste Kamer is dit dus geen gelopen race.
Door met een kabinetscrisis te dreigen laat het CDA de rest van de coalitie naar zijn pijpen dansen, maar daar lijkt de partij toch een prijs voor te betalen. Hoekstra zette al zijn kaarten op het Landbouwakkoord. Het CDA hoopte dat de boeren aan de vergadertafel met landbouwminister Piet Adema flinke concessies zouden afdwingen die Hoekstra’s partij vervolgens kan opdringen aan de rest van de coalitie.
Maar er komt misschien helemaal geen Landbouwakkoord. En als het er wel komt, dan waarschijnlijk pas in juli. Afgelopen maandag schoof de deadline voor de zoveelste keer naar achteren.
Het CDA heeft zich ietwat in een hoek geschilderd. Nu een Landbouwakkoord almaar uitblijft, kan de partij er met goed fatsoen niet meer op wachten. Fractievoorzitter Pieter Heerma heeft namelijk beloofd dat het CDA de heronderhandelingen ‘voor de zomer’ wilde voeren.
Volgens Boswijk werkt de partij aan een alternatief voor het opnemen van het jaartal 2030 in de wet, maar hij geeft in de Tweede Kamer toe dat dit niet gemakkelijk is. Het CDA komt ‘zo snel mogelijk’ met een voorstel, concreter wordt hij niet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden