Om verwarring te voorkomen: nee, dit is niet de 1000e race van de MotoGP of de hoogste klasse van de tweewielersport. De Franse Grand Prix 2023 is de 1000e GP. Dat is een belangrijk verschil, aangezien de topklasse in 48 gevallen niet aan de start stond bij een Grand Prix. De laatste keer was in het coronajaar 2020, toen de Grand Prix van Qatar enkel voor Moto2 en Moto3 verreden werd. Als de kalender even lang blijft als dit jaar het geval is, met twintig evenementen in 2023, dan wordt de 1000e Grand Prix voor de topklasse tijdens de tweede ronde van het seizoen 2025 verreden. Op Le Mans is het nummer 952. Tot zover de fact check. Deze mijlpaal in de historie van het WK Wegracen geeft ons wel een uitgelezen kans om te bekijken hoe de sport in de voorbije 73 jaar is ontwikkeld.
In 1948 werd tijdens een vergadering van de motorsportfederatie - vandaag de dag bekend als de FIM, maar destijds als de Federation Internationale des Clubs Motocyclistes - besloten dat er een wereldkampioenschap moest komen. Het WK zou bestaan uit de 500cc - nu MotoGP - 350cc, 250cc, 125cc en zijspan. Punten werden toegekend afhankelijk van de positie aan de finish, en voor de snelste raceronde. In 1949 werd enkel de top-5 beloond met punten: 10 voor de winnaar, 8 voor de nummer twee, 7 voor de nummer drie, 6 en 5 voor de vierde en vijfde rijder. Deze puntentelling werd alleen in dat jaar gebruikt. Tussen 1950 en 1968 was er een puntentelling van 8-6-4-3-2-1. Het punt voor de snelste raceronde werd geschrapt.
Umberto Masetti op de Gilera in 1950.
De eerste race van dit nieuwe wereldkampioenschap vond plaats in juni 1949 tijdens de Isle of Man TT. Tot 1977 had dit evenement een WK-status. De fameuze - en dodelijke - 37,35 mijl lange TT-omloop had liefst 59 deelnemers aan de start van de allereerste 500cc-race uit de geschiedenis van het wereldkampioenschap. Van de 59 haalden er 35 de finish. Harold Daniell op een Norton werd de eerste racewinnaar. Na zeven ronden en drie uur en twee minuten strijd werd de Brit als eerste afgevlagd. De gemiddelde snelheid: 139,89 kilometer per uur, met een top van 225 kilometer per uur.
Les Graham reed lange tijd aan de leiding, totdat zijn AJS Porcupine in de laatste ronde met een mechanisch probleem te maken kreeg. De Brit duwde zijn kapotte machine over de finish en werd als tiende afgevlagd. Hij kreeg wel het punt voor de snelste ronde. Johnny Lockett eindigde op ruim anderhalve minuut van Daniell als tweede, de Ier Ernie Lyons gaf drie minuten toe en completeerde het podium. In de 250cc-klasse kwam Manliff Barrington op zijn Moto Guzzi als eerste over de meet, in de 350cc ging de winst naar Freddie Firth.
Graham werd later dat jaar ook de eerste wereldkampioen in de hoogste klasse van de wegracerij. Hij won de Zwitserse en de Ulster GP en stond in Assen op het podium. Hij bleef de Italiaan Nello Pagani slechts twee punten voor.
We draaien de klok door naar de 999e Grand Prix: de GP van Spanje op het circuit van Jerez de la Frontera op 30 april 2023. Geen van de winnaars van de TT in 1949 is nog in leven. Daniell stapte na zijn motorcarrière over naar de autosport en schopte het tot de Formule 3. In 1967 overleed hij op 57-jarige leeftijd. Barrington stopte met racen nadat hij in de TT in 1952 zijn dij brak. Hij overleed in 1999 op 87-jarige leeftijd. Firth verruilde in 1988 op 79-jarige leeftijd het tijdelijke voor het eeuwige. Graham kwam in de TT van 1953 bij een tragische crash om het leven. Ook geen van de merken van die eerste GP is nu nog te vinden op de grid
De Spaanse GP van 2023 werd gewonnen door Francesco Bagnaia op een 300 pk sterke Ducati. De Italiaan volbracht de 24 ronden in minder dan 40 minuten met een gemiddelde snelheid van 161,299 kilometer per uur. Hij ontving 25 punten voor zijn zege, ook de overige rijders uit de top-15 werden beloond voor hun inspanningen. Een dag eerder werd Bagnaia tweede in de sprintrace over de helft van de lengte van de GP. Daardoor vertrok hij met 34 punten uit Jerez de la Frontera, 4 punten meer dan het totaalaantal waarmee Les Graham in 1949 het wereldkampioenschap 500cc won.
Francesco Bagnaia op de Ducati Desmocedici 23 in Jerez.
Foto: Gold and Goose / Motorsport Images
In Spanje vond de vierde ronde van een twintig races tellend seizoen plaats. De Grands Prix worden nu verreden in het Midden-Oosten, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, over het gehele continent Europa, in het Verenigd Koninkrijk, Azië en Australië. Het wereldkampioenschap wordt live gevolgd via miljoenen beeldschermen wereldwijd.
De zijspan werd in 1997 uit het wereldkampioenschap gehaald, terwijl de hoogste klasse nu bestaat uit 1000cc viertakt machines. De 125cc is in 2012 ingewisseld voor Moto3-motoren met 250cc, terwijl de 250cc in 2010 vervangen werd door de 600cc Moto2-formule, om vanaf 2019 over te stappen op 765cc Triumph-motoren.
In Jerez noteerde de Braziliaan Diogo Moreira de hoogste topsnelheid met zijn KTM Moto3-machine: 219,031 kilometer per uur. Daarmee was hij slechts nipt langzamer dan de snelste 500cc-machine uit de Isle of Man TT in 1949. En vanaf de Grand Prix van Frankrijk 2023 heeft ook de MotoE - in 2019 opgericht als volledig elektrische raceklasse - de officiële WK-status.
Alles, van format, specificaties, banden, uitrusting en circuits, is volledig veranderd sinds ronde 1 van 1000 in 1949. En wie weet hoe de MotoGP er over nog eens 1000 races uitziet. Eén ding is in al die decennia echter hetzelfde gebleven: de drang van de mens om steeds maar sneller te gaan, en zichzelf te testen ten opzichte van de besten in de top van de wegracerij.
Iker Lecuona op de Repsol Honda in Jerez.
Foto: Gold and Goose / Motorsport Images
Source: Motorsport