Het debat woensdag in het parlement – aangevraagd door het conservatieve blok – was hard en telde circa tachtig sprekers. Tegenstanders van de natuurherstelwet – vorig jaar juni door commissaris Frans Timmermans (Green Deal) gepresenteerd – zien de Commissieplannen als ‘groene waanzin’. ‘We laten Europa niet sterven van de honger om de natuur te redden’, zei CDA-europarlementariër Esther de Lange. Haar GroenLinks-collega Bas Eickhout meent dat de omslag naar duurzame landbouw onontkoombaar is gelet op het steeds grotere verlies aan biodiversiteit en regenloze periodes door de klimaatverandering. ‘Nu nee zeggen is je hoofd in steeds droger zand steken’, aldus Eickhout.
Nederland is fel gekant tegen de natuurherstelwet. Minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) lobbyde eerder deze week bij Europarlementariërs in Straatsburg om het wetsvoorstel in de ijskast te zetten. Nederland leidt volgens betrokken parlementariërs en diplomaten het verzet tegen de Commissieplannen.
De natuurherstelwet moet de verslechtering van de kwaliteit van het land, het water en de zee in Europa een halt toeroepen. Nu verkeert 80 procent van het Europese leefgebied volgens de Commissie in slechte staat. De natuurherstelwet bepaalt dat in 2030 minstens 20 procent van het land, water en zeegebied onder een herstelprogramma valt. In 2050 zou dat voor alle Europese natuur moeten gelden.
Voor het eerst wordt ook natuur buiten beschermde natuurgebieden (Natura2000) bij het herstel betrokken. In dat soort herstelgebieden is nog steeds landbouw en industrie mogelijk, maar er mag geen verslechtering van de natuur optreden.
De Europese christendemocraten willen dat het voorstel van tafel gaat omdat het de landbouwsector zou vernietigen. De plannen zijn volgens hen opgesteld door bureaucraten die nog nooit een boerderij bezocht hebben. Rechtsere partijen als Forum voor Democratie zien een groot complot van ‘de elite’ die landbouwgronden wil onteigenen. Tegenstanders schilderden ook doembeelden waarin EU-burgers straks alleen nog maar kunstmatig geproduceerd voedsel kunnen eten, omdat er bijna geen boeren meer zijn.
De Commissie – gesteund door de sociaaldemocraten, Groenen en een deel van de liberalen – stelt dat de huidige intensieve landbouw de grond en het water vervuilt waardoor de biodiversiteit verder afneemt. Uiteindelijk is dat slecht voor de landbouw en de voedselproductie. Duurzame landbouw is ook noodzakelijk om de gevolgen van klimaatverandering (verdroging, CO2-uitstoot) tegen te gaan.
Commissieambtenaren hekelen wat zij ‘desinformatie’ noemen van de rechtse partijen. Er is geen verplichting voor boeren om 10 procent van hun land braak te leggen. Ook zijn windmolenparken op zee niet onmogelijk door de natuurherstelwet. Groenen en sociaaldemocraten menen dat de rechtse partijen de campagne zijn begonnen voor de Europese verkiezingen volgend jaar.
Minister Van der Wal vreest dat Nederland op slot gaat door de natuurherstelwet. Niet alleen de landbouw en visserij maar ook woningbouw, aanleg en onderhoud van wegen, bouw van windmolens en het transport zouden in de knel komen omdat er stikstof bij vrijkomt. Het kabinet wil meer tijd en meer flexibiliteit om recht te doen aan de grote bevolkingsdichtheid van Nederland.
Ook België, Finland, Denemarken en de Baltische staten zijn niet enthousiast over de herstelwet. Het Commissievoorstel om het gebruik van pesticiden in 2030 te halveren, stuit eveneens op grote weerstand bij de EU-landen en in het parlement. Diplomaten achten de kans klein dat de voorstellen nog dit jaar worden goedgekeurd. De Commissie benadrukt dat boeren de extra kosten die ze moeten maken, de eerste vijf jaar vergoed krijgen uit het EU-budget.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden