‘Eindelijk een goede cao’, verzuchtte vakbond FNV na het sluiten van het akkoord. Albert Heijn-distributiemedewerkers krijgen 10 procent meer loon. Ook behouden ze de felbegeerde toeslag voor de zondagsdienst, waardoor ze dubbel betaald krijgen.
Dat het AH-personeel de grootgrutter op de knieën zou krijgen, lag allerminst voor de hand. Van alle 5.500 distributiemedewerkers zijn er 2.700 uitzendkrachten, de meeste arbeidsmigranten. En zij doen niet snel mee aan stakingen, weet onderzoeker Arjan Heyma van SEO Economisch Onderzoek. ‘Het komt zeer zelden voor dat ze staken. Arbeidsmigranten zijn niet goed georganiseerd. Bovendien hebben ze vaak geen vaste aanstelling en denken: voor mij tien anderen. Dus dan doe je niet mee.’
Albert Heijn bleek de grote uitzondering. Van de in totaal 1.500 stakers waren er 800 arbeidsmigranten, zegt vakbondsbestuurder Jerry Clements: ‘Als we alleen met de fulltimers hadden gestaakt hadden we het niet gered. Die arbeidsmigranten hebben echt het verschil gemaakt.’
‘Kisten met appels, bierkratten, dozen met chips: er gaat dagelijks van alles door mijn handen. Ik werk als orderpicker in het distributiecentrum in Pijnacker, waar we supermarkten bevoorraden. De boodschappen komen bij mijn lopende band, ik til ze ervan af en zet ze in containers. Dat zijn veel kilo’s, vooral bierkratten of dozen met Red Bull. Ik ben een lange jongen, maar soms zie ik vrouwen van 1,50 meter die tillen en dan denk ik: jouw rug moet thuis onwijs pijn doen.
‘Op de werkvloer staan naast Nederlanders ook Polen, Roemenen, Italianen en Tsjechen. Op maandagochtend 24 april was ik aan het werk, en om 10 uur begonnen Nederlandse werknemers naar buiten te lopen, te staken. Een Poolse collega riep: ‘Ook alle Polen moeten meedoen’, en toen liep ik er achteraan.
‘Ik was bang. Het was mijn eerste staking, ik wist niet of ik problemen zou krijgen. Even twijfelde ik of ik toch niet terug moest lopen. Ik verdien 12,39 euro per uur, dat is meer dan in Polen. Daar werk je dertig minuten om een liter diesel te kunnen betalen, dat verdien ik hier in tien minuten.
‘Uiteindelijk heb ik doorgezet. Toen ik buiten kwam begonnen de Nederlanders te klappen en joelen. Iemand zei: het is de eerste keer dat Polen in Nederland staken. Maar niet iedereen deed mee. De meesten Polen denken aan hun geld. Wie staakt, krijgt geen salaris en je moet boodschappen, huur en telefoonkosten betalen. Anderen zijn bang voor de consequenties. Maar ik weet nu: als je met een grote groep bent, kan niets je gebeuren.’
‘Ik werk nu al vijf jaar via een groot uitzendbureau. Ik ga niet in de krant zeggen welk bedrijf dat is, dat gaat me gedoe opleveren. Ze hebben veel invloed op mijn leven. Neem afgelopen zaterdag: ik stond ingeroosterd om te werken tot 23 uur. Een paar dagen tevoren eisten ze dat ik een dag later weer om 7 uur in de ochtend zou werken. Dat vind ik niet normaal. Voordat ik thuis ben, is het middernacht en dan moet ik ’s zondag weer om 5 uur opstaan.
‘Daar kan ik niet veel tegen beginnen. Als ik weiger, zegt het uitzendbureau misschien: je moet eruit. Volgens mij kunnen ze alles doen wat ze willen. En Albert Heijn doet natuurlijk alsof zij er niets mee te maken hebben, maar zij weten best hoe de bureaus met ons omgaan.
‘Van Nederlandse collega’s hoorde ik dat ze gingen staken. Ik heb toen ook allerlei Poolse collega’s opgetrommeld. Dat is belangrijk. De Nederlanders zijn direct in dienst van Albert Heijn; ze hebben vaste contracten, prima salaris, werken iedere week een vast aantal uur. Zij komen op het werk en kletsen met elkaar.
‘Bij ons is het een hele andere zaak: wij zijn uitzendkrachten, het hangt van ons rooster af hoeveel we verdienen. Soms word ik maar drie dagen ingeroosterd. Dan verdien ik 400 euro per week. Daar gaat 140 euro huur en 40 euro aan verzekeringen vanaf, dus dan houd je zo’n 200 euro over. Als ik ziek ben, moet ik me melden op het kantoor bij het uitzendbureau, en dan gaan zij naar me kijken of ze vinden dat ik ziek genoeg ben. Collega’s delen een slaapkamer met drie of zelfs vier anderen.
‘Over al die dingen werd al vaak gemopperd, maar tot nu toe wilde niemand daar iets aan doen. Tijdens de staking gingen collega’s voor het eerst tenminste de straat op. Natuurlijk niet iedereen. Dat kwam ook door medewerkers van het uitzendbureau, die op de parkeerplaats gingen staan. Ze waarschuwden collega’s die hier pas een paar maanden werkten. Ze zeiden: als je hier wil blijven, moet je goed nadenken. Tegen mij zeggen ze dat natuurlijk niet, ze weten dat ik hier al langer ben.
‘Ik heb gezien hoe het werkt. Als je met twee mensen gaat staken, moet je bang zijn. Als je met z’n allen het werk neerlegt, dan voelt niemand zich bang. Er komen camera’s en mensen zien ons thuis op televisie. Dit was een goede ervaring. Misschien gaan we binnenkort zelfs wel opnieuw staken. Ons cao bij het uitzendbureau loopt in mei af. Als ze ons proberen af te zetten, leggen we weer het werk neer.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden