Om klokslag 10 uur ging het loket open. Meer dan 159 duizend mensen hadden zich aangemeld, op het hoogtepunt stonden er een kwart miljoen mensen in de wachtrij, uiteindelijk konden 38 duizend een aanvraag indienen, en zo was ook afgelopen week het budget van 34 miljoen euro binnen een paar uur weer op. Ondanks (of juist dankzij) deze enorme populariteit heeft het Stap-budget allesbehalve de gewenste uitwerking, en dus heeft het kabinet in zijn Voorjaarsnota opgenomen dat de regeling per 1 januari 2024 stopt.
Als we na iets meer dan een jaar sinds de introductie van het Stap-budget de balans opmaken, is het begrijpelijk dat deze stap wordt genomen. Miljoenen belastinggeld werd besteed aan het subsidiëren van cursussen aromatherapie, paardencoach worden, ‘kaas kennen’, en een waarin je de kracht van ‘moeiteloos manifesteren’ kon leren.
Over de auteur
Jona van Loenen is manager bij een start-up.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Als dit de bijvangst was van een verder goed functionerende regeling om noodzakelijke bijscholing te stimuleren, dan konden we dit voor lief nemen. Maar onderzoek van Follow The Money wees uit dat juist de cruciale sectoren met enorme personeelstekorten amper profiteerden van het budget, simpelweg omdat het merendeel door de aanvragers werd gespendeerd aan digitale marketing, coaching en uiterlijke verzorging.
De situatie omtrent het Stap-budget is daarmee het zoveelste bewijs dat die hardnekkige neoliberale ‘laat het maar over aan de consument’-gedachte in theorie zal zorgen voor de meest optimale situatie, maar in de praktijk allesbehalve werkt.
Wanneer je publieke zaken als veiligheid, zorg of onderwijs aan de consument overlaat, dan zorgt dit ervoor dat je niet een optimale collectieve verdeling van de middelen krijgt, maar juist een belabberde samenkomst van individuele begeerten en verlangens.
Het STtap-budget was bedoeld om een ‘leven lang ontwikkelen’ te stimuleren, maar heeft ons als samenleving een veel belangrijker lesje geleerd: de burger is niet in staat voor het collectief te zorgen, en dus moet Vadertje Staat ervoor zorgen dat dit wel gebeurt.
Toch dreigt met het schrappen van het Stap-budget het kind met het badwater weggegooid te worden. In alle rondes die het afgelopen jaar hebben plaatsgevonden, werden duizenden opleidingsplekken binnen no time vergeven.
Hier en daar waren er zeker wat problemen, maar de overheid heeft vooral bewezen op buitengewoon efficiënte wijze tienduizenden mensen een zelfverkozen training te kunnen geven, waarbij er binnen een paar uur tientallen miljoenen konden worden verdeeld.
In een economie waarbinnen de benodigde vaardigheden en arbeidsmarktbehoeftes snel veranderen, is dit vermogen om snel te kunnen handelen en in te springen op kansen cruciaal om te overleven. Onze samenleving kan dus profiteren door een systeem te behouden waarbij de burger zelf kan kiezen. Zolang we die onzichtbare hand maar bijsturen met gedegen beleid.
Laten we daarom het Stap-budget invoeren voor enkel cruciale beroepen waar sprake is van grote tekorten. En verhoog dan de originele subsidie van 1.000 euro met een factor drie of vier. Daarmee kunnen aanvragers vroegtijdig inspringen op wat er aan bijscholing nodig is in die cruciale sectoren, in plaats van dat de overheid dit achteraf (en vaak te laat) gaat bepalen.
Zeker, er zal ongetwijfeld kritiek komen van mensen die niet onder deze cruciale beroepen vallen, maar in plaats van een nadeel is dit juist een fijne bijkomstigheid. Zo wordt immers in één klap duidelijk wie er van het concept van een collectieve welvaartsstaat geen ‘kaas’ heeft gegeten, en wordt de egoïstische burger die enkel met zichzelf bezig is ‘moeiteloos gemanifesteerd’.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden