Een mediastorm maakte haar in 1961 in één klap beroemd. Grace Bumbry, een Afro-Amerikaanse zangeres, was pas 24 toen ze als de eerste solist van kleur debuteerde op het fameuze Wagnerfestival van het Duitse stadje Bayreuth. ‘De zwarte Venus’ heette ze prompt, naar haar rol in Wagners opera Tannhäuser. Zondag overleed ze in haar woonplaats Wenen, ze werd 86 jaar.
Bumbry was in 1961 naar Bayreuth gehaald door de artistiek leider Wieland Wagner, een kleinzoon van de componist. Luid protest: hoe haalde hij het in zijn hoofd, een zwarte! Maar Wagner hield voet bij stuk. De warme, gulle, geconcentreerde stem van Grace Bumbry was er immers een uit duizenden.
Over de auteur
Guido van Oorschot schrijft sinds 2000 voor de Volkskrant over klassieke muziek en opera. Hij maakt de maandelijkse podcast Klassieke klets.
Ze werd in 1937 geboren in Saint Louis in Missouri, als dochter van een onderwijzeres en een spoorwegman. Op haar 17de won Bumbry een talentenjacht met een aria van Verdi. Maar naar een van de prijzen, een studiebeurs, kon ze fluiten. De reden: haar huidskleur.
Ze bofte dat Lotte Lehmann haar in het vizier kreeg. Lehmann, een uit nazi-Duitsland gevluchte sopraan, was gemarineerd in de laatromantische klankwereld van Wagner en Strauss. Ook het liedrepertoire van componisten als Schubert en Brahms kende ze op haar duim. Nadat ze haar sterleerling had opgeleid, stuurde ze haar naar Europa.
In 1960 debuteerde Bumbry in Parijs als Amneris, de faraodochter in Verdi’s opera Aida. Na de ovaties van Bayreuth ontvingen de Kennedy’s haar in het Witte Huis. Daarna vinkte Bumbry de debuten aan ’s werelds operatempels af: Londen 1963, Milaan 1964, New York 1965.
In hetzelfde jaar stond ze op het Holland Festival. Vorstelijke stem, glanzend debuut, schreven recensenten. In 1977 zong ze een Verdi-programma bij het Concertgebouworkest en dirigent Edo de Waart. In 1994 haalde Valeri Gergiev haar hoogstpersoonlijk naar het Rotterdams Philharmonisch Orkest, voor een concert rond heldinnen van Wagner en Berlioz.
Bumbry’s stemomvang was riant: ze combineerde de hoogte van een sopraan met de diepte van een mezzo. Even robuust was haar persoonlijkheid, zowel op als naast het podium. Ze had humor en omringde zich graag met luxe. Maar één ding stak, bleek in 1994 uit een interview in het Algemeen Dagblad. ‘Als ik een blanke zangeres zou zijn geweest, met mijn staat van dienst, zou ik op handen worden gedragen. Dat is niet het geval.’ Evengoed wist Grace Bumbry, samen met zwarte zangeressen als Leontyne Price en Jessye Norman, de drempels van een witte muziekwereld te slechten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden