‘Op 9 mei viert Rusland de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Dat hebben ze niet altijd gedaan, in de jaren na de oorlog onder Stalin niet. In 1965 heeft Leonid Brezjnev 9 mei tot feestdag bestempeld, maar pas na de val van de Sovjet-Unie in 1991 is het uitgegroeid tot veruit de belangrijkste feestdag van het jaar in Rusland.
‘Zeker in de laatste twintig jaar is het steeds groter en pompeuzer geworden, met militaire parades in allerlei steden. Dat is gebeurd onder leiding van president Vladimir Poetin. Onder zijn voorganger Boris Jeltsin waren die parades er niet. In Moskou houdt Poetin traditiegetrouw een toespraak voor het mausoleum van Lenin, waarna er een parade langskomt die eigenlijk elk jaar hetzelfde is.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Vroeger was 9 mei een dag van reflectie en van rouw voor de gevallenen. De Sovjet-Unie heeft in de Tweede Wereldoorlog 27 miljoen mensen verloren, meer dan alle andere landen bij elkaar. Dat waren trouwens niet alleen Russen, maar ook veel Oekraïners, Belarussen en inwoners van andere Sovjetrepublieken. Er is vrijwel geen Russische familie die niet iemand heeft verloren in de oorlog, daarom heeft de dag grote betekenis. Russen ontlenen ook een gevoel van trots aan de resultaten van de Tweede Wereldoorlog. Het Rusland van Poetin speelt daarop in en grijpt sowieso steeds meer terug op het verleden.’
‘In de aanloop naar 9 mei zie je in de straten op bijna alle winkelruiten posters of plakkaten die de dag aankondigen. In het centrum zie je grote posters met portretten van soldaten uit de Tweede Wereldoorlog. Er wordt dus veel geld en energie gestoken in het aankleden van dit feest. Al dagen van tevoren is de hele stad in de stemming voor 9 mei.’
‘Ja, daar zijn de autoriteiten volgens mij wel van geschrokken. De oppervlakkige blik leert niet veel, maar als je beter kijkt zie je dat het Rode Plein en delen van het centrum waarschijnlijk langer dan gebruikelijk zijn afgesloten.
‘Je hoort ook berichten dat gemeenteambtenaren zijn geïnstrueerd om de lucht morgen goed in de gaten te houden. Op een hotel aan het Rode Plein is een radar geïnstalleerd. Er zijn duidelijk extra veiligheidsmaatregelen genomen.
‘In veel steden in de buurt van de grens met Oekraïne zijn bovendien de militaire parades afgelast, voor een deel uit veiligheidsoverwegingen. Ook vuurwerkshows in de buurt van de grens gaan niet door. Dat is ook wel logisch, geknal kan daar tot angstreacties leiden.
‘In Moskou gaat de vuurwerkshow wel door, maar is een ander belangrijk onderdeel van de festiviteiten afgelast. Normaal gesproken is er een optocht van tienduizenden mensen die portretten van in de Tweede Wereldoorlog overleden familieleden meedragen. Nu is die zonder opgaaf van reden afgelast. Er was speculatie dat dat zou zijn gebeurd om veiligheidsredenen, of omdat men bang was dat mensen portretten van in Oekraïne gesneuvelde soldaten mee zouden nemen. De autoriteiten lijken sowieso huiverig voor grote mensenmassa’s.’
‘Na de merkwaardige aanval op het Kremlin was er vorige week speculatie dat Poetin mogelijk niet aanwezig zou zijn. Dat blijkt ongegrond, want hij is vanochtend gearriveerd. Ook de leiders van alle Centraal-Aziatische voormalige Sovjetrepublieken en de premier van Armenië zijn er. Vorig jaar was er geen enkele buitenlandse leider, dit jaar heeft Moskou kennelijk meer druk gezet om aan de rest van de wereld te laten zien dat Rusland niet geïsoleerd is.
‘Iedereen is natuurlijk benieuwd wat hij gaat zeggen. Vorig jaar trok hij een vergelijking tussen de strijd tegen het fascisme in de Tweede Wereldoorlog en de strijd in Oekraïne nu. We zijn een jaar verder. Het Kremlin had ongetwijfeld niet verwacht dat de situatie op het slagveld in Oekraïne er nu zo zou voorstaan. Naar verluidt was het de bedoeling om het stadje Bachmoet voor 9 mei in te nemen, maar dat is niet gelukt. In Rusland wordt wel vaker veel belang gehecht aan het bereiken van een bepaald doel voor een bijzondere datum. Maar dat lukt lang niet altijd.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden