De NOS haalt Rusland-correspondent Iris de Graaf terug naar Nederland. Dat heeft de omroep bekendgemaakt. Volgens de hoofdredactie van NOS Nieuws werd De Graaf in Rusland ‘op steeds intimiderender wijze’ bejegend. Zo vielen Russische veiligheidsdiensten haar steeds vaker lastig tijdens het maken van reportages.
Sinds de grootschalige inval in Oekraïne is de persvrijheid in Rusland enorm achteruitgegaan. In maart vorig jaar verlieten veel buitenlandse correspondenten het land, omdat Rusland het verspreiden van ‘nepnieuws’ over het Russische leger strafbaar stelde. Ook De Graaf vertrok, maar enkele maanden later keerde ze terug naar Moskou. De arrestatie van de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich vorige maand bewijst dat buitenlandse journalisten daadwerkelijk lange celstraffen riskeren.
Voor de hoofdredactie van NOS Nieuws gaven enkele recente gebeurtenissen de doorslag om De Graaf terug te halen. Zo werd de 32-jarige journalist onlangs op de luchthaven van Moskou langdurig ondervraagd over het Internationaal Strafhof in Den Haag, dat in maart een arrestatiebevel tegen president Vladimir Poetin uitvaardigde. ‘De conclusie is dat de situatie voor Iris – als meest zichtbare Nederlandse correspondent in Moskou – te onberekenbaar is om de risico’s goed in te schatten’, aldus de hoofdredactie.
De andere correspondent van NOS Nieuws in Rusland, Geert Groot Koerkamp, blijft vooralsnog wel in het land. Koerkamp is eveneens werkzaam voor de Volkskrant. Enkele maanden voor het begin van de invasie werd toenmalig Volkskrant-correspondent Tom Vennink Rusland uitgezet, officieel vanwege administratieve overtredingen.
Pepijn de Lange
Lees ook dit interview met Iris de Graaf uit april vorig jaar: ‘Voor mijn ogen veranderde Rusland in een soort Noord-Korea’
Kremlin-headhunters proberen arbeidsmigranten uit Centraal-Aziatische landen zoals Tadzjikistan en Oezbekistan te verleiden om te dienen in de oorlog in Oekraïne. Daarvoor bezoeken zij moskeeën en arbeidsbureaus. Met tekenbonussen en fors hogere salarissen dan zij normaal verdienen moeten de arbeidsmigranten over de streep worden getrokken. Dit blijkt uit de dagelijkse update van het Britse ministerie van Defensie en onderzoek van Radio Free Europe.
De strategie is onderdeel van de Russische campagne om 400 duizend oorlogsvrijwilligers te rekruteren. Zo proberen de autoriteiten te voorkomen dat een verplichte mobilisatie moet worden afgekondigd. De mobilisatieronde van afgelopen zomer leidde namelijk tot de grootste exodus uit Rusland in een eeuw tijd. Ongeveer een miljoen Russen zijn sinds het begin van de oorlog naar het buitenland gevlucht uit angst om te moeten vechten in Oekraïne.
De headhunters bieden de arbeidsmigranten tekenbonussen van omgerekend ruim 2.000 euro en maandsalarissen die oplopen tot ruim 3.500 euro. Ook krijgen de migranten het aanbod om het Russische staatsburgerschap binnen een half jaar te verkrijgen. Normaal gesproken duurt dat vijf jaar.
Het ligt in de lijn der verwachting dat de arbeidsmigranten naar de frontlinies worden gestuurd waar het hevigst wordt gevochten en het aantal slachtoffers het grootst is, aldus het Britse ministerie van Defensie.
Source: Volkskrant