De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft in Kyiv samen met landgenoten het einde van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Hij vergeleek de strijd tegen het nazisme met de huidige strijd tegen Rusland. Zelensky, die vanaf een heuvel het volk toesprak, gebruikte daarvoor het woord ‘ruscisme’, een term die is gemunt om een hedendaags Russisch equivalent van het fascisme te beschrijven. Dat is op zijn plaats, vindt hij, omdat het Kremlin net als de nazi’s ‘onderwerping en vernietiging nastreeft’.
Ook kondigde Zelensky aan om 8 mei voortaan te dopen tot de Dag van Herdenking en Overwinning op het Nazisme. Tot nog toe werd dat altijd op 9 mei gevierd, net zoals in Rusland en andere voormalige Sovjet-staten. Maar door het tijdsverschil ging de overgave van nazi-Duitsland in die zone eigenlijk net op een andere datum in. ‘We geven onze staat een eerlijke geschiedenis terug, zonder ideologische invloeden’, motiveerde Zelensky het besluit.
Op 9 mei wil hij de Dag van Europa gaan vieren. Op 9 mei 1950 werd de Schumanverklaring afgelegd, wat de aanzet gaf tot de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), de voorloper van de Europese Unie (EU). Zelensky hoopt snel lid te worden van de EU. De oorlog tegen Rusland voert Oekraïne niet alleen, zei hij, maar samen met ‘het vrije Europa’.
9 mei is ook de dag dat Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, een bezoek zal brengen aan Zelensky in Kyiv, werd vandaag bekendgemaakt. Het bezoek herbevestigt ‘de onwrikbare steun aan Oekraïne’, aldus een woordvoerder van de Commissie.
Abel Bormans
Zondag toonde Wagner-baas Jevgeni Prigozjin zich tevreden met de toezeggingen die hij naar eigen zeggen van het Kremlin heeft gekregen. ‘Ons is alle munitie en wapens beloofd die we nodig hebben om onze operatie te hervatten’, zei hij in een audiobericht op Telegram. Eerder dreigde hij in een video de wapens neer te leggen als zijn huurlingenleger niet bevoorraad zou worden.
Wagner blijft dus doorvechten in de bittere strijd die al maandenlang in en rondom de stad Bachmoet woedt. Die stad wordt door de Russen gezien als een belangrijke springplank richting andere steden in de Donbas-regio. De slag om Bachmoet heeft al duizenden levens aan beide zijden gekost.
Rusland voerde de afgelopen 24 uur de aanval op Bachmoet op. Volgens de Oekraïense generaal die verantwoordelijk is voor de verdediging van de stad, probeert Rusland vandaag een doorbraak te forceren. De verovering van Bachmoet op de Dag van de Overwinning (9 mei), waarop de Russen de overwinning op nazi-Duitsland vieren, zou van belangrijke symbolische waarde zijn.
Prigozjin heeft van het ministerie van Defensie ook beschikking gekregen over de diensten van generaal Sergej Soerovikin. ‘Dit is de enige man met de generaalsrang die weet hoe hij moet vechten’, zei Prigozjin over hem.
Abel Bormans
Zeker tien nepprotesten organiseerde de Russische regering al in Europa. Dat melden diverse internationale media waaronder de Deense publieke omroep DR, Le Monde en de Süddeutse Zeitung. De nepdemonstraties moeten verdeeldheid zaaien in Europese landen over de oorlog in Oekraïne, blijkt uit gelekte documenten van de Russische geheime dienst.
Uit onderzoek blijkt dat telkens dezelfde Russische mannen opdoken met dezelfde protestborden in verschillende steden. Zo hield één man zowel bij een klimaatprotest in Den Haag als bij een demonstratie in Brussel hetzelfde bord omhoog. De acties vonden plaats van december vorig jaar tot maart dit jaar in de steden Den Haag, Brussel, Parijs en Madrid.
Doordat bij die gelegenheden ook tientallen andere mensen aanwezig waren – om te demonstreren voor of tegen zaken die niks met de Oekraïne-oorlog te maken hebben zoals het klimaatverandering of een pensioenhervorming – leek het op de foto’s alsof de protesterende Russen onderdeel waren van veel grotere demonstraties. Via sociale media werd vervolgens geprobeerd om duizenden mensen te bereiken.
Eén van de Russische mannen bracht bij een demonstratie in Parijs tegen de Turkse president Erdogan de nazi-groet. Volgens de documenten van de Russische geheime dienst was dat bedoeld om onenigheid tussen de EU en Turkije aan te wakkeren.
Abel Bormans
De gewonde Kremlingezinde Russische schrijver Zachar Prilepin heeft voor het eerst van zich laten horen. Hij zat achter het stuur, zegt hij, toen een bom ontplofte onder het wiel aan de passagierszijde waar op dat moment zijn assistent zat, die om het leven kwam. Prilepin zelf raakte gewond en werd kortstondig in een kunstmatige coma gehouden, maar is inmiddels dus ontwaakt.
Prilepin zegt in een bericht op Telegram dat hij vijf minuten voor de explosie zijn dochter had afgezet. ‘Aan de demonen zeg ik: jullie zullen niemand intimideren’, schrijft hij. ‘God bestaat. We zullen winnen.’
Rusland zegt dat Oekraïne achter de aanslag zit. Er werden beelden vrijgegeven van een aangehouden man die betrokken zou zijn bij de aanslag in opdracht van de Oekraïense geheime dienst. Kyiv ontkent noch bevestigt die aantijging.
Prilepin geldt als groot voorstander van de oorlog die Rusland in Oekraïne voert. Toen Rusland in 2014 de Krim illegaal annexeerde, verweet hij Poetin een zwakkeling te zijn omdat hij de provincies Loehansk en Donbas niet veroverde. Poetin slikte de kritiek. Prilepin kan rekenen op een grote fanschare en is een van de best gelezen schrijvers van Rusland.
Abel Bormans
Lees hier het profiel van Tom Vennink over Zachar Prilepin: de prominentste oorlogshitser van de Russische kunstwereld
Rusland heeft in de nacht van zondag op maandag drone- en raketaanvallen op Oekraïense steden uitgevoerd. Daarbij zijn ‘doden en gewonden’ gevallen. Het is niet duidelijk hoeveel mensen zijn omgekomen. Volgens Oekraïne wil Rusland Bachmoet innemen en ook elders terreinwinst boeken vóór dinsdag. Dan is het de Dag van de Overwinning waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert.
De Russen linken die dag nadrukkelijk aan de huidige oorlog, of ‘speciale militaire operatie’ volgens Kremlinpropaganda, omdat Oekraïne geregeerd zou worden door ‘nazi’s’.
Kyiv werd door 35 drones van Iraanse makelij aangevallen. Daarbij vielen vijf gewonden omdat een brandstofdepot, auto’s en gebouwen werden geraakt.
Maandagochtend werden door Oekraïne ook raketaanvallen op steden als Charkiv, Cherson en Mykolajiv gemeld. In Odessa ging een voedselpakhuis in vlammen op. Vooralsnog is niet bekend of daar slachtoffers vielen.
Abel Bormans
Al 1.679 mensen, onder wie 660 kinderen, zijn inmiddels geëvacueerd uit het gebied rond de kerncentrale van Zaporizja. Dat meldt een door Moskou geïnstalleerde functionaris in het door Rusland bezette gebied.
De gouverneur van de regio riep de bewoners van het gebied vrijdag op zich in veiligheid te brengen. Volgens hem is dit nodig met het oog op een aanstaand Oekraïens offensief in het gebied. De evacués worden in tijdelijke opvangcentra geplaatst.
Ook het hoofd van de nucleaire waakhond van de VN waarschuwde zaterdag dat de situatie rond de kerncentrale 'potentieel gevaarlijk' terrein is geworden voor de omwonenden.
Oekraïne zal naar verwachting binnenkort aan een langverwacht tegenoffensief beginnen om Russisch grondgebied te heroveren, ook in de regio Zaporizja. Vorige week zei de Oekraïense minister van Defensie Oleksi Reznikov dat het offensief niet lang meer op zich zou laten wachten. Waar en wanneer het van start zal gaan, is nog altijd onduidelijk.
Redactie
Zeker vijf mensen zijn gewond geraakt bij Russische raketaanvallen op Kyiv. Dat hebben de autoriteiten van de stad maandagochtend laten weten. Ook was er schade aan gebouwen en vloog er een geparkeerde auto in brand.
Drie gewonden vielen bij explosies in de wijk Solomyanskyi en twee mensen raakten gewond toen brokstukken van een drone neervielen op een twee verdiepingen tellend gebouw in de wijk Sviatoshyn, zo liet burgemeester Vitali Klitschko weten op zijn Telegram-berichtenkanaal. Beide wijken liggen ten westen van het centrum van de hoofdstad.
Getuigen van Reuters zeiden talloze explosies te hebben gehoord in Kyiv. Veel aanvallen zouden zijn afgeslagen door het Oekraïense luchtverdedigingssystemen. Ook elders in Oekraïne waren meldingen van schade aan gebouwen na raketaanvallen, zoals in Odesa en Cherson. Volgens het Oekraïense leger werden in totaal 35 Iraanse drones vernietigd bij de aanvallen.
Redactie
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van zaterdag 6 en zondag 7 mei.
• De Tsjechische president en voormalige Navo-generaal Petr Pavel heeft er tijdens een recente ontmoeting met het Oekraïense leiderschap op aangedrongen vooral niet overhaast te beginnen aan het tegenoffensief.
• De Oekraïense inlichtingendienst waarschuwt ervoor extra alert te zijn op Russische desinformatie en false flag-operaties, in aanloop naar O Source: Volkskrant