N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Toch fijn dat ik weer katholiek ben, want anders had ik de kroningsmis van koning Charles de Derde niet goed begrepen. De Anglicaanse Kerk, zeker de High Church volgt ongeveer dezelfde liturgie als de Rooms Katholieke, met kleine verschillen: zo wordt bijvoorbeeld het Latijnse ‘Agnus Dei’ (Lam Gods) in het Engels gezongen, maar wel weer op hetzelfde moment als tijdens een katholieke mis.
Waarom iets willen begrijpen dat archaïsch is? Niet alleen die kroning, maar ook het hele monarchale instituut, het idee van een staatskerk, de koning als Verdediger van de Gelovigen, die hele mikmak aan koninklijke en religieuze prerogatieven?
Hierom: wie de naam Homerus kent en diens Ilias wil lezen (erg archaïsch, by the way) doet er goed aan enige kennis te hebben van het oud-Grieks. Zonder lukt het ook, prachtige vertalingen, maar wie de Ilias naar zich toe wil halen van duizenden jaren her, staat dankzij die dode taal met zijn neus op de tekst.
Het idee van een staatskerk staat mij tegen, omdat religieuze tirannie daar op de loer ligt. In Nederland hebben we die afgeschaft, eerst in katholieke, daarna in de protestantse vormen. Alles pleit tegen zo’n instituut, maar Engeland is toch de uitzondering op de regel. Andere godsdiensten worden tegenwoordig niet verdrukt door de Anglicaanse, je zag het tijdens de kroningsviering; van sikh tot jood en oosters-orthodox deden eraan mee. Als er maar honderden jaren geoefend is met democratie en rechtssystemen kan zo’n staatsgodsdienst weinig kwaad. Maar ook dan alleen.
Die kruising van wereldlijke en religieus-sacrale macht: in beginsel ook een belabberde gedachte. Weer de Engelse uitzondering, waar Charles uit handen van aartsbisschop Welby daadwerkelijk gekroond wordt. Niks inhuldiging zoals wij die kennen: boter bij de vis, de loeizware kroon wordt met wat duw- en trekwerk op Charles’ hoofd geplant.
Maar het meest interessante met al die camera’s is de onzichtbaarheid van het belangrijkste moment: de zalving van Charles, weer door de aartsbisschop om de koninklijke band met God af te smeken. Dat gebeurt achter schermen, niemand mag het zien, te intiem.
Schermen weer weg, en zelfs de koning blijkt nu te knielen. Al die miljoenen tv kijkers worden dus op het moment suprême geblinddoekt: het mysterie laat zich niet aanschouwen, zonder dat het mysterie daaronder lijdt.
Wat nou? Wij Nederlanders achten onszelf kampioen van de transparantie: het cliché zegt dat we daarom ook ’s avonds onze gordijnen openlaten. Wat is dit voor een achterbaks gedoe? Non-sense.
Maar stel dat juist open samenlevingen behoefte hebben aan een paar zaken die gesloten blijven? Dat zelfs de staatkunde soms het mysterie nodig heeft; dat het gewicht van een democratie ook afhangt van haar contragewicht?
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC