Steeds meer vrouwen worden geen moeder. Bleef in de vorige eeuw een op tien vrouwen kinderloos, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is dat voor de huidige generatie een op vijf. Ik betoog dat vrouwen die nadenken over een kind liever vader dan moeder worden.
Over de auteur
Evelien de Jong is cultuurwetenschapper en coach voor vrouwen met een kinderwens.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het boek Echte vrouwen krijgen een kind - de stille revolutie van de niet-moeder van Liesbeth Smit geeft inzicht in de groep mensen zonder kind. Tien procent wil geen kind, tien procent lukt het niet en 80 procent blijft kinderloos omdat het er niet van komt. Ouderschap is niet langer vanzelfsprekend, maar een bewuste keuze.
Bewust kiezen: er vooraf goed over nadenken. Een slimme meid vraagt zich af: past het moederschap bij mij? Een moeilijke vraag zonder goed of fout antwoord, alleen een persoonlijk antwoord gebaseerd op intuïtie is het juiste.
De norm van buitenaf opgelegd is dat een vrouw moeder wordt, terwijl het steeds lastiger is om daaraan te beginnen. Een stabiele relatie met iemand die ook kinderen wil, gepaste woonruimte, een verzekerd inkomen? Een kind komt allang niet meer vanzelf als bekroning op de liefde. En vanzelf gaat vaak het moment voorbij en komt het er niet van.
In mijn werk als beslishulp bij het kinderwensvraagstuk hoor ik steeds dezelfde vragen. Past moeder worden bij mij nu het niet vanzelf gaat? Moet ik mijn autonomie en vrijheid hiervoor opgeven? Wat nou als ik hier later spijt van krijg?
Die angst maakt het bijna onmogelijk om bewust te kiezen voor het moederschap en die komt niet uit het niets. Veel vrouwen hebben onbewust hun eigen moeders zien worstelen. Buitenshuis werken, economisch zelfstandigheid, een eigen ruimte en eigen agenda? Dat hadden de vaders, niet de moeders. Liefdevolle moeders maar misschien stiekem met spijt. Stiekem, want het is een taboe.
Moeders mogen geen spijt hebben, terwijl het bestaat. Socioloog Orna Donath schrijft in het boek Spijt van het moederschap: ‘Het komt de samenleving goed uit dat vrouwen niet nadenken over moederschap maar er gewoon aan beginnen. Moeders leveren oneindig veel onbetaalde zorg en gratis werk.’
Precies dat is waarom ik twijfelende vrouwen vraag: zou je vader willen worden? Vaderschap is een verfrissende optie om over na te denken.
Verfrissend want het kind blijft, alleen het ouderschap is volkomen anders. Zo laat vaderschap zich goed combineren met een carrière. Ze krijgen geen babyboete maar een babybonus, want vaders zijn niet beperkt beschikbaar, ze worden nog vaak gezien als verantwoordelijk gezinshoofd.
Ook de overheid lijkt weinig oog te hebben voor de positie van moeders. De toeslagenaffaire, voorlopig geen gratis kinderopvang, bezuinigen op jeugdzorg en als kers op de taart? Vrouwen moeten het laten merken als ze meer willen werken. Nog meer werken, naast het onbetaalde werk en structureel minder betaald krijgen? Geen aantrekkelijke optie.
Aan vaders wordt niet gevraagd om naast hun beter betaalde voltijdbaan, extra uren te maken als gezinsmanager, interieurverzorger, therapeut en mantelzorger. Ze kunnen ongestoord de krant lezen, een boek schrijven, leiding geven en aanschuiven in praatprogramma’s om het een en ander uit te leggen. Desgevraagd lijkt vaderschap de meeste vrouwen wel wat, ook als zij twijfelen aan het moederschap.
Natuurlijk is het lastig voor vrouwen om die vaderrol daadwerkelijk op te eisen. Daarvoor moet eerst de samenleving veranderen. Er zijn mannen nodig zoals Tim Gouw, die De thuisblijfvader schreef. De overheid, werkgevers, de woningmarkt moeten veranderen, zodat de kloof tussen vaders en moeders wordt verkleind. Dat is een proces van lange adem.
Maar ook nu is de vraag ‘wil ik vader worden?’ relevant voor twijfelende vrouwen. Want het is belangrijk om te weten dat hun twijfel niet het kind betreft, maar het takenpakket van een moeder. Dat spijt van het moederschap bestaat en dat we dit onbewust ook weten, alleen niet erkennen. De druk op vrouwen om te kiezen voor een kind is groot. Het helpt twijfelende vrouwen om te zeggen: Een kind? Interessante optie, maar alleen als ik de vader mag zijn.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden