Het zijn de Olympische Spelen van 2021 in Tokio. Tijdens de finales van het schoonspringen vanaf de 3-meterplank voor mannen glijdt het beeld langs de door corona vrijwel lege tribunes. De camera stopt en zoomt in op de Britse Tom Daley (29), die tussen zijn teamgenoten en concurrenten zit te breien. Hij werkt aan een Union Jack, de vlag van het Verenigd Koninkrijk, die als een wollen dekentje over zijn schoot ligt.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een held (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Voor de Britse schoonspringer zijn dit de vierde Spelen waar hij aan deelneemt. De eerste keer dat hij meedingt voor een olympische plak, in 2008 in Beijing, is hij pas 14 jaar oud. Tijdens deze Spelen wint hij zijn eerste olympische gouden medaille, samen met duikpartner Matty Lee. Maar het pronkstuk van zijn Spelen, waarmee Daley de wereld over gaat? Dat is de Union Jack die hij zo ijverig op de tribunes heeft gebreid, en die later onderdeel wordt van een vest volledig in olympisch thema: naast de Britse vlag heeft Daley in zijn breiwerk de vijf olympische ringen verwerkt.
De breiende schoonspringer wordt een waar fenomeen: in speedo, met gouden medaille om zijn nek en met zijn handgebreide vest schittert Tom Daley op de cover van tijdschrift Wonderland. Ook gaat hij met het merk Moschino naar het prestigieuze Met Gala. In 2021 presenteert hij zijn webshop Made with love by Tom Daley, en sinds februari heeft hij een gelijknamige podcast. De Nederlandse vertaling van zijn patronenboek Made with Love is beschikbaar in twee delen: Haken with Love en Breien with Love.
Het breien begon in 2020 als coronahobby, legt Daley uit via een Zoom-verbinding, terwijl zijn man Lance op de achtergrond rondloopt. ‘Ik volgde eerst YouTube-tutorials. Bij elk project leerde ik een nieuwe steek of techniek en ik merkte dat het breien me steeds makkelijker af ging. Daarnaast ging ik ook haken. Op den duur begon ik mijn eigen truien te ontwerpen en hoefde ik geen instructies meer te volgen. De allereerste trui die ik zelf ontwierp, zonder patroon, was een gehaakte trui met granny squares (kleine gehaakte vierkantjes, red.) voor mijn zoontje Robbie.’
Waarom deze hobby hem zo goed bevalt? ‘Het is mijn uitvlucht. Het dagelijks leven is gigantisch druk, chaotisch en snel, maar tijdens het breien en haken staat de wereld om me heen even stil. Het is mijn vorm van mediteren; ik word er rustig van en ik kan er mijn creativiteit in kwijt. Daarbij geeft het een enorm voldaan gevoel als je een project af hebt.’
Na zijn winst op de Spelen in Tokio vertelde Daley in interviews dat hij zijn medaille had te danken aan het breien. Daley: ‘Door covid konden we bijna niks ondernemen. We mochten het olympisch dorp niet verlaten of met andere atleten optrekken, dus we hadden gigantisch veel vrije tijd. Normaal gesproken zou ik dan gaan zitten piekeren, maar nu ging ik breien. Ik kon me volledig daarop focussen, zodat ik geen tijd meer had om me druk te maken over de wedstrijden.’ Hij had niet kunnen voorzien dat iets wat begon als tijdverdrijf tijdens de lockdown zou uitgroeien tot een tweede carrièrepad. ‘Ik zei tegen mijn management dat ik na de Spelen vooral met een margarita wilde zitten breien, puur ter ontspanning. Ik had toen geen idee dat het zo groot zou worden.’
In 2021 doopt hij zijn Instagrampagina, tot dan toe vooral een tweede account om zijn hobby te delen met fans, om tot een officieel merk. Daley gaat haak- en breikits verkopen: truien, dekens en accessoires als mutsen en beenwarmers, het ene ontwerp nog kleurrijker dan het ander.
Daar zijn nu een podcast en boek bij gekomen. Als het aan de 28-jarige olympiër ligt, eindigt het daar niet. ‘Het liefst zou ik van Made with love een echt modehuis maken, en naast de doe-het-zelfpakketten ook ready-to-wear-kleding verkopen. Ik zou graag een goede modeopleiding volgen om ook te leren naaien en zelf patronen te leren maken. Het technische aspect wil ik nog meer in de vingers krijgen.’
Daley weet nog niet of we hem op de Olympische Spelen van 2024 in Parijs weer op de tribunes zullen zien breien. ‘Ik volg mijn trainingsschema, maar heb nog geen officieel besluit genomen, dat hoeft het volgende wedstrijdseizoen pas. Ik geniet er enorm van dat ik nu veel tijd met mijn gezin kan doorbrengen, en heb in het handwerken mijn tweede passie gevonden, dus dat zou ik ook graag doorzetten. Ach, jullie zien vanzelf of ik weer ga schoonspringen of verder ga met breien.’
‘Vorig jaar werd in Engeland voor het eerst de Progress Pride-vlag gebruikt in Regent Street. Het is een toevoeging aan de traditionele pridevlag, waar nu ook de trans- en interseksekleuren op staan. Ik vind het cool dat iedereen door die vlag wordt gerepresenteerd en gezien. De Gemenebest Spelen in 2018 waren voor mij een keerpunt in mijn activisme voor lhbti-rechten. Ik had een medaille gewonnen en prees mezelf gelukkig dat ik dat kon vieren met mijn man, zonder angst of kans op vervolging. Maar ik realiseerde me toen ook dat niet alle deelnemers zo vrij konden zijn over hun seksualiteit. Ik heb door het Gemenebest gereisd en atleten gevraagd waar de Pridevlag voor hen voor staat. Het is een baken van hoop en een teken van veiligheid. Daarom was het ook zo mooi dat ik in 2022 de Gemenebest Spelen mocht openen met de Progress Pride-vlaggen.’
‘Wij drinken thuis veel te veel koffie. Ik hou van alles dat koffiesmaak heeft: desserts met koffie, ijs met koffiesmaak, alle soorten koffiedrankjes. We hebben een chique espressomachine, maar anders dan andere koffieliefhebbers ben ik niet kieskeurig. Ik heb liever verse koffie dan oploskoffie, maar ook dat drink ik zonder problemen. Ik hou gewoon van de smaak van koffie, het liefst espresso of americano.
‘Dat is niet altijd zo geweest. Toen ik net naar Londen verhuisde werd ik vaak uitgenodigd om ‘een koffietje te doen’, alleen lustte ik helemaal geen koffie. Dan bestelde ik vaak een sapje of cola zero. Op een gegeven moment besloot ik toch koffie te proberen en bestelde ik een latte met heel veel karamel. Langzaam liet ik de karamel eruit en toen ik een keer ergens was waar ze geen melk hadden, ging ik akkoord met een kopje zwarte koffie. Sindsdien drink ik altijd zwarte koffie.’
‘Dit is een speciale plek voor mij. In dit zwembad deed ik mee aan de Olympische Spelen van 2012 in Londen en won ik mijn eerste olympische medaille. In 2014 werd het mijn vaste zwembad voor trainingen, dus een groot deel van mijn duikcarrière heeft zich in dit water afgespeeld. Ik ben hier door pieken en dalen gegaan. Ook de doorbraken in mijn carrière hebben zich hier afgespeeld. Het complex heeft alle faciliteiten die ik nodig heb bij mijn trainingen. Zo zijn er trampolines en landingskuilen, pal naast het zwembad, dus als je je ‘droge’ training hebt gehad, kun je zo door naar de duikplatformen. Het zwembad is fijn, het is open en schoon.’
‘Mijn man Lance werkt in de filmindustrie, dus als we tv kijken zoeken we iets wat ons wegtrekt uit het dagelijkse leven. RuPaul’s Drag Race is een van mijn favoriete tv-shows. Er zit veel creativiteit in het programma en het is zo leuk om te zien welke looks alle deelnemers bedenken en creëren. Daar haal ik inspiratie uit voor mijn breiwerk.
‘Daarbij vind ik het fantastisch om te zien dat zoiets queers zo mainstream is geworden en zo zichtbaar is. Dat is belangrijk voor de lhbti-gemeenschap, denk ik. Ik heb RuPaul een keer ontmoet bij een concert van Lady Gaga, in 2016. Hij is lief en zachtaardig. Het is geweldig om te zien wat hij van zijn carrière heeft gemaakt en hoe Drag Race nu zo’n franchise is. In Nederland was de eerste winnaar van het programma Envy Peru, toch? Ja, het is mooi om te zien dat drag in zoveel culturen een plek krijgt.’
‘De Vengaboys zijn mijn ultieme favoriet, zij zijn Nederlands, toch? Mijn favoriete liedje is We Like to Party. Het gaat inmiddels zo ver dat mijn vrienden mij altijd filmpjes sturen als ze ergens zijn waar de Vengaboys worden gedraaid. Ze doen me denken aan mijn jeugd, ik heb er altijd van gehouden. Het hele Europop-genre, het is zo over the top en een beetje camp. Ik krijg er een goed gevoel van. Ik wil graag de gelegenheid nemen om een oproep te doen. Volgend jaar, op 21 mei, word ik 30. Ik zou het fantastisch vinden als de Vengaboys een optreden zouden geven op mijn verjaardag. God, dat is echt mijn droom.’
‘Feel It is een queer clubavond in de Londense club Omeara. Het is een initiatief van onder andere DJ Jodie Harsh, een vriendin van mij. Het is belangrijk dat leden van de queer gemeenschap een plek hebben waar ze veilig zijn, volledig zichzelf kunnen zijn en een leuke avond kunnen beleven. Ik vind het fijn om in een omgeving te zijn waar iedereen welkom is en waar inclusiviteit voorop staat. Omeara is geen normale club waar het vooral om de muziek draait, het gaat echt om de gemeenschap die daar samenkomt.’
‘Elke avond lezen mijn man en ik onze zoon Robbie voor. Het is zijn favoriete deel van ons avondritueel. Hij begint steeds meer zijn eigen verbeelding te ontwikkelen en verhalen te vertellen. Robbie is begonnen met de basisschool, dus hij kan nu ook een beetje zelf lezen. Een boek dat we al bijna zijn hele leven voorlezen is Max en de Maximonsters van Maurice Sendak. Het gaat over een jongetje dat niet wil luisteren en dan zonder eten naar bed moet. Dan komt hij terecht in een soort magische omgeving met monsters die hij weet te temmen. Het boek is kort e Source: Volkskrant