In Groningen staat oud-gedeputeerde Nienke Homan bekend als ‘de waterstofvrouw’. Ze is er de grote voorvechter van ‘groene waterstof’ als nieuwe energiebron. Al jaren probeert ze de opwekking van deze nieuwe energiebron te concentreren in Groningen, als alternatief voor de gaswinning en als oppepper voor de regionale economie.
Onlangs werd bekend dat ze is overgestapt naar ‘de vijand’. Sinds 1 mei is ze voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Chemische Industrie (VNCI). Ze behartigt de belangen van deze sector, waartoe bedrijven als 3M Nederland, BASF Nederland, Shell Nederland Chemie, Air Liquide, Avebe en Dow Benelux behoren. Nogal eens worden die bedrijven gezien als grote vervuilers.
Homans doel is juist om deze bedrijven te vergroenen. Ze vindt behoud van de industrie voor Nederland belangrijk, ondanks alle kritiek en klachten. Zij wil haar van binnenuit veranderen, in plaats van alleen om sluiting te roepen. ‘Industrie heeft een hoofdrol in duurzaam Nederland. Je kunt wat van de rol van de industrie vinden of je kunt eraan bijdragen’, zei ze in het Het Financieele Dagblad over haar benoeming.
Ineke van Gent, een andere Groningse GroenLinkser, nu burgemeester van Schiermonnikoog, vindt helemaal niet dat ze naar de vijand is overgestapt. ‘Hier hadden we onlangs een boer die in het bestuur van de Rabobank is gekomen. Het is goed dat kritische mensen in een organisatie stappen om daar iets te veranderen.’
Homan is een idealist, maar weet dat ze pragmatisch moet zijn en mensen mee moet krijgen om dingen voor elkaar te krijgen. Het is haar niet altijd in dank afgenomen. In 2021 was ze doelwit van felle protesten tegen de aanleg van een stroomkabel tussen een windpark op zee en de Eemshaven. De kabel zou door Schiermonnikoog en het Wantij lopen, een deel van de Waddenzee met zeldzame zeegrasvelden en kwetsbare mosselbanken.
Hierbij kwam ze in aanvaring met Van Gent, die dat geen goed idee vond. ‘Die route leek het gemakkelijkst. Maar het is geen goede zaak die door het mooiste natuurgebied van Nederland te laten lopen.’ Het antwoord van Homan: ‘We kunnen wel blijven debatteren wat niet kan. Maar we kunnen niet overal nee tegen zeggen. Er moet gewoon worden gehandeld.’ Uiteindelijk werd toch een oplossing gevonden.
Van Gent spreekt vol bewondering over haar. ‘Homan heeft met haar plan voor groene stroom Groningen wel op de kaart gezet. Ze weet mensen in beweging te krijgen.’ Vrienden en collega’s noemen Homan energiek, vasthoudend en soms dwingend. Het is moeilijk nee tegen haar te zeggen, wat haar bij uitstek geschikt maakt om veranderingen zoals de energietransitie te bewerkstelligen.
Homan is een echte Groningse. Ze werd in 1979 geboren in Groningen en woonde achtereenvolgens in Kolham, Hoogezand en Blijham. Vanaf die laatste plaats fietste ze naar het lyceum in Stadskanaal, een tocht van 20 kilometer heen en weer. Dat zou anderen afmatten, maar gaf haar energie.
Tot de dag van vandaag begint ze de dag om zes uur met een rondje openwaterzwemmen – in de winter even onderdompelen – in het Woldmeer in de Groningse wijk Meerstad. Zelf zei ze daarover: ‘Mijn motortje brandt goed daardoor. Ik kan het iedereen aanraden.’
Na de middelbare school deed ze een studie sociaalpedagogische hulpverlening aan de Hanzehogeschool Groningen. In 2005 werd ze actief bij Greenpeace, waar ze onder meer het project giftige stoffen leidde. Daarnaast werd ze bestuurslid bij GroenLinks in Groningen. Zeven jaar lang was ze daar trajectbegeleider bij jeugdinrichting Het Poortje, voordat ze het over een andere boeg gooide en materiedeskundige bij het Keurmerkinstituut in Zoetermeer werd. Via allerlei cursussen spijkerde ze haar kennis over techniek bij.
Ze kwam in 2012 in de Provinciale Staten van Groningen voor GroenLinks en werd al snel fractievoorzitter en gedeputeerde. Als bestuurder kreeg ze de portefeuille energietransitie. Daarmee werd ze een van de drijvende krachten van de eerste Nederlandse Hydrogen Valley, een project voor de ontwikkeling van een volledig functionerende groene waterstofketen in Noord-Nederland.
De Valley moet gaan voorzien in de grootschalige productie van groene waterstof als grondstof voor de industrie, de opslag, transport en distributie van waterstof. Homan slaagde erin een subsidie te krijgen van 20 miljoen euro. Een ander speerpunt was de klimaatadaptatie. Hiermee wilde Homan bewerkstelligen dat organisaties en mensen zich tijdig aanpassen aan klimaatverandering. Dat betekende op voorhand maatregelen nemen tegen wateroverlast en langdurige droogte en hitte.
‘Neem verzorgingstehuizen', legde Homan uit in het Dagblad van het Noorden. ‘Rond verzorgingstehuizen is de hele omgeving versteend, zodat je er gemakkelijk overheen kunt. Als het daar in de zomer 40 graden wordt, krijg je hittestress. Je moet het anders inrichten: meer groen, meer water afvoeren maar ook juist vasthouden voor periodes van droogte.’
In 2021 stopte Homan als gedeputeerde en trad ze toe tot het bestuur van de Green Hydrogen Organisation in Zwitserland, dat internationale afspraken probeert te maken over waterstof. Een jaar later was ze initiatiefnemer van Impact Hydrogen, dat waterstofketens ontwikkelt die bijdragen aan duurzame ontwikkeling in de regio, met projecten in Afrika, India en Europa.
Dat project initieerde ze met haar vriendin Sharon Becker, die jaren in Afrika heeft gewerkt. Ze kennen elkaar al sinds de middelbare school en werkten ook bij Greenpeace. ‘Ze is enorm gedreven’, zegt Becker. ‘Afrika is bij uitstek geschikt voor de opwekking van groene waterstof. Er is overvloedige wind en zon. En ruimte. Daarnaast moet ook daar de energietransitie plaatsvinden. Maar we moeten voorkomen dat multinationals dat gaan exploiteren en de Afrikanen daar zelf geen voordeel van hebben.’
3 x Nienke Homan
Nienke Homan werd op 1 maart 2022 ook benoemd tot voorzitter van de vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB). Daar streeft ze naar verdere verduurzaming van de bouwkeramische industrie. Die industrie produceert onmisbare bouwmaterialen.
Vlak na het afstuderen werkte Homan anderhalf jaar in Suriname. ‘Daar zag ik echt letterlijk op straat en in de jungle hoe mensen leven met de natuur en tegelijkertijd die natuur kapot maken en vervuilen.’
In november 2021 was ze een van de sprekers op de COP26-klimaattop in Glasgow, waar ze het verhaal over Hydrogen Valley mocht vertellen. Helaas moest dat door corona online. Ze zei dat waterstof de sleutel was naar een volledig duurzame energievoorziening.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden