‘Ongeveer eenderde van de stemmen is nu geteld. Het gaat erg langzaam, op sommige plekken zijn ze pas vrijdagochtend begonnen. Maar het beeld uit de nacht is dat de Conservatieven flink verliezen. Dat was al de verwachting, de vraag was alleen nog of de uitslag een beetje slecht, slecht, of heel slecht zou zijn. Het stevent nu af op slecht. Ze verliezen ongeveer duizend raadszetels, dat hadden er meer kunnen zijn.
‘Het pijnlijke voor de Conservatieven is dat de resultaten in het hele land slecht zijn. Er werd gisteren in slechts een deel van Engeland gestemd, niet in Wales of Schotland en voornamelijk buiten Londen. Daar heb je twee soorten gebieden.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘De oude industriesteden in het armere noorden gingen vroeger altijd naar Labour. De Brexit en Boris Johnson brachten daar verandering in, maar nu zie je dat een deel van die stemmers terugkeert naar Labour. De Brexit heeft de verwachtingen niet waargemaakt en in plaats van showman Johnson leidt nu de rijke en gladde Rishi Sunak de Conservatieve partij. De mensen in het noorden stemden op Tory-leider Boris, en nu niet meer op de Tories.
‘Het rijkere zuiden van Engeland stemt daarentegen van oudsher op de Conservatieven, de partij van de welvarende mensen. De kiezers daar hebben minder met de Brexit, niets met Johnson, en lopen ook niet echt warm voor Sunak. Aan twee kanten hebben de Tories dus een probleem, bij hun traditionele en bij hun nieuwe achterban.’
‘Dit was zijn eerste test bij de stembus, en het loopt uit op een afstraffing. Zelf blijft hij er trouwens redelijk positief onder, hij wijst naar de plekken waar zijn partij wel heeft gewonnen. De vraag is: was het verlies groter geweest onder een andere leider?
‘Dat zullen we nooit weten, maar men legt hier de schuld voor het verlies bij zijn voorgangers Boris Johnson en Liz Truss. Zij hebben de naam en het imago van de partij aangetast. Aan Sunak de taak om dat te herstellen voor de parlementsverkiezingen eind volgend jaar.’
‘Nee, ze hebben vooral een nationaal karakter. De lokale verkiezingen zijn een manier voor kiezers om hun ongenoegen te uiten over de landelijke koers van partijen. Er spelen niet zo veel belangrijke lokale onderwerpen. Er zijn wel onafhankelijke raadsleden, maar lokale partijen zoals in Nederland heb je eigenlijk niet.’
‘Een zege van Labour is momenteel de beste gok. Daarbij is niet alleen van belang wat in Engeland gebeurt, maar ook in Schotland. De Schotse Nationale Partij is in een vrije val terechtgekomen. Die stemmen zullen voor een groot deel naar Labour gaan. De weg naar de winst loopt voor Labour dus door Schotland.
‘Wat betreft merk en imago zit het bij Labour goed, maar er zijn twijfels over partijleider Keir Starmer. Bij de Tories is het andersom: het imago van de partij is verpest, maar er is wel enig vertrouwen in de leider. De kosten van levensonderhoud is het grootste politieke thema, dus Sunaks enige hoop is dat de economie aantrekt.’
‘De lokale verkiezingen worden traditiegetrouw begin mei gehouden. De verwachting was dat de kroning in juni zou zijn, maar ineens werd het 6 mei. Geen hele handige timing, want naast de verkiezingen is ook het voetbal nog gaande en vindt hier volgende week het Eurovisie Songfestival plaats.
‘Het is een beetje een mysterie waarom men voor 6 mei heeft gekozen. Ik vermoed dat Charles zelf daar wel een stem in heeft gehad. Vanwege de voorspelde regen zijn er ook nog zorgen over de vliegshow, die de climax zou moeten zijn van de kroning. Die dreigt in het water te vallen.
‘Voor premier Sunak is de kroning in ieder geval goed nieuws. Hoe meer aandacht daarvoor, hoe minder aandacht voor zijn electorale verlies.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden