Op de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam waren donderdagavond onder meer de koning en koningin, de burgemeester van Amsterdam, de premier en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer aanwezig. Het koningspaar legde, voorafgaand aan de twee minuten stilte om 20.00 uur, de eerste krans bij het Nationaal Monument.
In de lezing die Marcel Möring daarvoor had gehouden in de nabijgelegen Nieuwe Kerk, stond de schrijver stil bij de Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Nederlandse steden werden gedeporteerd. ‘Waarom waren we ineens elkaars buren niet meer? Hoe kon het dat we uit onze huizen werden gehaald onder de ogen en met stilzwijgen van onze buren?’, zei Möring, zoon van een Joodse moeder.
Hij merkte op dat Nederland bezig is zijn eigen rol in de oorlog beter in kaart te brengen. ‘Er komen onderzoeken naar de rol van gemeenten, spoorwegen. Na heel lange tijd vindt er zelfs iets van rechtsherstel plaats’, zei Möring. ‘Maar belangrijker is de vraag wanneer en waarom degene die naast je woont niet meer je naaste is, een buurman of buurvrouw, net zoals jij iemands buurman of buurvrouw bent. Als daar niet over wordt nagedacht, als er geen poging wordt gedaan om die vraag steeds weer opnieuw te stellen en te beantwoorden als dat nodig is, zullen we zwijgen als er geschreeuwd moet worden.’
Gedurende de dag waren er door het gehele land herdenkingsbijeenkomsten. Zo werden in Rotterdam opvarenden van de Nederlandse koopvaardijschepen herdacht en was gelijktijdig met de bijeenkomst op de Dam de Nationale Kinderherdenking in Madurodam.
Minister Kajsa Ollongren van Defensie was donderdagmiddag al aanwezig op het Nationaal Ereveld in het Gelderse Loenen. Daar liggen bijna vierduizend militairen, verzetsmensen en burgers begraven.
De minister verwees naar de oorlog in Oekraïne. ‘De oorlogsbeelden trekken wonden open waarvan we dachten dat ze goed geheeld waren’, zei Ollongren. ‘Het is belangrijk dat wij dit erkennen, dat wij luisteren naar hun verhaal. En dat wij luisteren naar de verhalen van de Oekraïners die hier nu in Nederland een veilig heenkomen hebben gevonden.’
Staatssecretaris Christophe van der Maat (Defensie) was aanwezig op de herdenking van de luchtmacht bij de voormalige vliegbasis in Soesterberg, terwijl minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) bij het Nationaal Monument Kamp Amersfoort in Leusden was.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden