‘Dat duurt soms even’, zei premier Rutte donderdag na afloop van het gesprek met de Oekraïense president Zelensky en de Belgische premier De Croo op het Catshuis. Tegelijkertijd klonk de premier hoopvol dat het gaat lukken, verwijzend naar de lange discussie over het leveren van tanks. ‘Ik heb dit eerder gezien bij de levering van de Leopard 2-tanks en de pantserhouwitsers’, aldus Rutte. ‘Die houwitsers zijn er, de Leopards zijn onderweg.’
Het was de eerste keer dat de Oekraïense president Nederland bezocht en dat wilde de hofstad weten. Alle beschikbare rode lopers werden uitgerold. Allereerst bij de ontvangst in de Eerste Kamer met de twee Kamervoorzitters en parlementariërs van beide Kamers, daarna bij het bezoek aan het Internationaal Strafhof dat onderzoek doet naar de Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne, gevolgd door een speech in het World Forum. Zelensky’s zwaarbeveiligde colonne reed daarna door naar het Catshuis, bezocht later op de dag de koning en sloot af met een ontmoeting met minister van Defensie Kajsa Ollongren op de militaire basis in Soesterberg.
Zwaarbeveiligd, want na de ontploffing van twee drones boven het Kremlin is de sfeer gespannen. Moskou ziet het incident als een Oekraïense aanval op Poetin, Kyiv ontkent iedere betrokkenheid. Dreigende woorden van Russische zijde dat de jacht op Zelensky nu geopend is, lijken de Oekraïense president weinig te doen. ‘Het is geen interessant onderwerp. Wij kijken naar wat Rusland doet: we zien geen sterk leger op het slagveld, we zien geen gemotiveerd land.’
Motivatie aan Oekraïense zijde ontbreekt daarentegen niet, benadrukte hij. ‘Wij vechten voor gedeelde waarden.’ Wel heeft hij blijvende steun van de westerse bondgenoten nodig, benadrukte hij nog maar eens. Met munitie, met F-16’s, met training.
Met lege handen vertrok Zelensky niet uit Den Haag. Rutte en De Croo herhaalden hun toezeggingen dat ze zich blijven inzetten voor niets anders dan een Oekraïense overwinning op het slagveld. Het Nederlandse kabinet zei eerder al in Den Haag de aangewezen plek te zien waar een eventuele berechting van oorlogsmisdaden in Oekraïne zal moeten plaatsvinden. Zelensky drong er donderdag nogmaals op aan en kreeg Rutte direct aan zijn zijde.
Ook de roep om zo snel mogelijk F-16-gevechtsvlieguitgen te leveren is door het kabinet gehoord, evenals de langgekoesterde Oekraïense wens om niet langer alleen in woord gerekend te worden tot de westerse waardengemeenschap, maar ook formeel te worden opgenomen in de Europese Unie en de Navo.
Zelensky weet zelf dat Navo-lidmaatschap er niet in zit zolang de strijd tegen de Russen voortduurt. Het bondgenootschap laat geen landen in oorlog toe. ‘We zijn realistisch. Zolang de oorlog duurt, zullen we niet toetreden.’ Premier Rutte voegde daaraan toe dat hij Oekraïne na de oorlog wel lid ziet worden. ‘Nederland steunt de ambities van Oekraïne om onderdeel te worden van de Navo.’ Datzelfde geldt voor het EU-lidmaatschap. Anders dan bij de Navo kent de EU een toetredingsproces en Rutte ziet dat Oekraïne op de goede weg is. ‘Ik ben zeer onder de indruk van de stappen die, gedurende een oorlog, genomen zijn. Dat geeft mij het vertrouwen dat Oekraïne er zal komen.’
Op het Binnenhof werd het begin van Zelenksy’s bezoek nog even overschaduwd door uitlatingen van BBB-leider Caroline van der Plas. De grote winnaar van de Provinciale Statenverkiezingen trok op sociale media de aandacht naar zich toe met de aankondiging van haar boycot van de bijeenkomst. Van der Plas noemde het bezoek op 4 mei, de dag van de Dodenherdenking, niet gepast. ‘Alle aandacht moet op 4 mei wat mij betreft uitgaan naar Nederlandse slachtoffers van oorlogen en de slachtoffers van de holocaust.’ Ook PVV-leider Wilders liet daarna weten de ontmoeting met Zelensky over te slaan.
Zelensky, zelf van Joodse afkomst, met grootouders die de Holocaust hebben overleefd, ging desgevraagd niet direct in op vragen over hun afwezigheid. Hij zei slechts trots en vereerd te zijn dat hij Nederland op 4 mei mocht bezoeken en dat ook het parlement hem wilde ontvangen. ‘Dit is een belangrijke dag voor Nederland.’ Hij verwees naar de strijd tegen het naziregime van Hitler. ‘Vandaag vechten we opnieuw tegen een regime. We vechten om opnieuw een tragedie te voorkomen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden