N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
De oorspronkelijke Amerikanen zijn „de meest gemarginaliseerde minderheid in de natie” en dat is „de erfenis van eeuwenlang onrecht”. „Vanaf hun eerste contact met kolonisten zijn Indianen onderdrukt en mishandeld, beroofd van hun woongebieden en is hun de zeggenschap over hun toekomst ontnomen.”
Van wie zijn deze historisch bezonken, schuldbewuste woorden over inheemse Amerikanen? Joe Biden? Obama? Michel Foucault? Marlon Brando?
Nee. Ze zijn van Richard M. Nixon, de Republikeinse president van de moorddadige Vietnamoorlog en het infame Watergate-schandaal. In 1970, twee jaar voor die inbraak, maakte Nixon met een Special Message on Indian Affairs nieuw federaal beleid bekend, dat inheemse gemeenschappen recht gaf op meer zelfbestuur en culturele autonomie. Een radicale breuk met eerder, hardvochtig ‘Indianenbeleid’ .
Maar het kan verkeren. Nixon is ook de president die drie jaar later een legertje FBI-agenten inzette tegen de bezetting van het gehucht Wounded Knee door activisten van de American Indian Movement. Die bezetting (van een plaats waar in 1890 inheems verzet in bloed was gesmoord) maakte ook in Nederland diepe indruk. Het was de tijd van de populair-historische bestseller Bury My Heart at Wounded Knee en de hit ‘We Were All Wounded At Wounded Knee’ van de inheems-Amerikaanse popgroep Redbone.
Deze week is het precies vijftig jaar geleden dat er een einde kwam aan die bezetting, na ruim twee maanden en de dood van twee activisten bij schotenwisselingen. Het luidde een gewelddadige periode in op het reservaat van de Lakota. Maar de bezetting was ook een nieuw teken van inheems zelfbewustzijn en culturele renaissance.
Republikeinse presidenten vóór Nixon hadden een keiharde assimilatiepolitiek gevoerd. De ‘speciale band’ tussen federale overheid en wettelijk erkende ‘inheemse naties’, inclusief overheidssteun, moest maar eens worden doorgesneden, ze moesten naadloos opgaan in de samenleving.
Hij zette daar een streep door. In plaats ervan kwam een beleid van meer inheemse autonomie dat in grote lijnen intact is gebleven, ondanks nog steeds aanhoudende pogingen van politici en rechtbanken om die weer uit te hollen.
Nu kun je zeggen: Nixon, geobsedeerd door ‘grote leiders’ op het wereldtoneel, interesseerde zich helemaal niet voor binnenlandse politiek, laat staan voor inheemse. Hij zette domweg zijn handtekening onder die Special Message.
Maar zulk opportunisme kan een politieke deugd zijn. In de VS groeide het besef dat inheems Amerika recht moest worden gedaan – en Nixon voelde dat aan. Zoals een premier dichterbij opeens begreep dat Zwarte Piet niet leuk is.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC