Een wel heel curieus verweer tegen een rijontzegging kwam eind vorig jaar van de advocaat van de 18de hertog van Norfolk. Mijn cliënt, zo hield Natasha Dardashti een Londense rechtbank voor, heeft zijn auto nodig om de kroning van koning Charles in goede banen te leiden. Het landsbelang roept! De rechter was daar evenwel niet gevoelig voor. Hij bepaalde dat hertog, die al bellend een rood verkeerslicht had genegeerd, zijn BMW een half jaar niet mocht besturen, koninklijk spektakel of niet.
Het organiseren van troonredes, kroningen en koninklijke begrafenissen is al 350 jaar de taak van de hertogen van Norfolk. Waar zijn vader de kroning van Elizabeth II regelde, geeft Edward William Fitzalan-Howard zelf nu de leiding aan de troonsbestijging van Charles III. De Norfolks zijn dan ook de meest vooraanstaande niet-koninklijke hertogen, afstammend van de 13de-eeuwse koning Eduard de Eerste. Traditioneel onderhouden de Norfolks hechte relaties met het koningshuis.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
Makkelijk is dat niet altijd geweest. De Norfolks zijn immers katholiek. Zo kreeg de derde hertog, Thomas Howard, om religieuze redenen onmin met koning Hendrik VIII, die in 1534 had gebroken met het Vaticaan. Hij zou worden geëxecuteerd, maar de koning stierf voordat het vonnis was voltrokken. Zijn kleinzoon was minder fortuinlijk. Onder de protestantse Elizabeth I, een dochter van Hendrik, werd de vierde hertog onthoofd omdat hij samen met de katholieke koningin Maria van Schotland een coup zou hebben willen plegen in Engeland, teneinde het gezag van Rome te herstellen.
Anno 2023 is het geen enkel probleem dat een katholiek de kroning regelt, zelfs niet wanneer het, zoals hier, gaat om de hoogste niet-geestelijke gezant van het Vaticaan op de Britse eilanden. Sterker, het past wel bij het streven van Charles om er een oecumenische ceremonie van te maken. Voor de 64-jarige hertog is het zijn tweede grote opdracht binnen een jaar. Na de dood van Elizabeth was hij verantwoordelijk voor een vlekkeloze staatsbegrafenis, iets waar hij aan had gewerkt sinds hij twintig jaar eerder de titel van zijn vader erfde.
Ook aan de onvermijdelijke kroning is al jaren gewerkt. Het helpt dat de ceremoniemeester op goede voet staat met de leden van het koningshuis. Zo waren Charles en Diana in 1987 aanwezig bij zijn huwelijk met Georgina Susan Gore, met wie hij vijf kinderen zou krijgen. Het huwelijk liep op de klippen, dit naar verluidt tot verdriet van koningin Elizabeth. His Grace is nu getrouwd met Francesca ‘Chica’ Herbert, de voormalige schoondochter van de graaf van Carnarvon, toevallig de stalmeester en vertrouweling van wijlen de koningin.
Elizabeth was zo gesteld op hertog ‘Eddie’ dat ze hem wilde ridderen, maar ze overleed voordat ze daar de kans toe kreeg. Een dag voor de staatsbegrafenis werd hij op Buckingham Palace alsnog geridderd door Charles, zodat hij tijdens de uitvaart de prestigieuze Royal Victorian Order kon dragen. Uit een onderzoek onder de Britse bevolking bleek dat 80 procent met bewondering naar het piekfijn geregelde afscheid had gekeken, een tak van sport waarin de Britten sowieso uitblinken.
Het organiseren van koninklijke spektakels is niet de enige bezigheid van de hertog, die op een kostschool in Yorkshire heeft gezeten en in Oxford studeerde. Veel van zijn tijd gaat op aan het beheren van de vogelstand op zijn landgoed nabij Arundel Castle, een duizend jaar oud kasteel aan de Engelse zuidkust. Dat is – verwarrend, maar in Engeland kan dat – honderden kilometers verwijderd van ‘zijn’ Norfolk, de graanschuur van Engeland. Want behalve hertog van Norfolk is hij immers ook graaf van Arundel.
Door intensieve akkerbouw was in de loop der jaren een monocultuur ontstaan, met als gevolg dat de patrijs uit het landschap dreigde te verdwijnen. Ook de veldleeuwerik had het moeilijk. Onder toezicht van de hertog werd er overgegaan op natuurvriendelijke akkerbouw en keerden de heggen terug in het landschap. Om de natuur een handje te helpen werden natuurlijke vijanden van de patrijs – zoals ratten, vossen en wezels – afgeschoten. Tegenwoordig lopen er weer genoeg patrijzen rond om, voor het plezier en het beheren van wildstand, op te jagen.
Dit natuurbehoud kwam ook ter sprake in de rechtszaal. ‘Het urgentste probleem, dat het einde van de mens kan betekenen’, zo sprak hij, ‘is niet zozeer de opwarming van de aarde als wel de totale teloorgang van de natuur.’ Vervolgens ging de hertog, een fanatiek autocoureur, in op alle ritten die hij moet maken voor het beheer van zijn landgoed. Maar ook dat argument maakte geen indruk. Zodoende moest er een chauffeur worden aangesteld om de kroning van Charles in goede banen te leiden en de ondergang van de mensheid te voorkomen.
Financieel was het geen probleem voor de hertog, die een vermogen heeft van 100 miljoen pond.
Naast de 18de hertog van Norfolk en de 36ste graaf van Arundel is hij ook de 19de graaf van Surrey, de 16de Graaf van Norfolk, de 13de baron van Beaumont, de 26ste baron van Maltravers, de 16de baron van FitzAlan, de 16de baron van Clun, de 16de baron van Oswaldestre en de 5de baron van Glossop.
In The Crown werd de rol van zijn vader gespeeld door de acteur Patrick Ryecart, die getrouwd is geweest met Lady Marsha, een zus van de huidige hertog, die actrice is. Zij vertolkte in de jaren tachtig de rol van Sarah B’Stard in de satirische tv-serie The New Statesman.
De hertog van Norfolk zit in het Hogerhuis, op de zogeheten Crossbench, de zetels voor leden die bij geen van de partijen horen. Bij het organiseren van de kroning moet hij geregeld contact hebben met een ander lid van het Hogerhuis: aartsbisschop Justin Welby, een van de zogenoemde Lords Spiritual.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden