‘We bevinden ons in een situatie die we voorheen associeerden met de voedseltekorten tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog, maar die niet thuishoort in onze moderne welvaartsmaatschappij’, aldus twee medewerkers van het Zweedse Leger des Heils dinsdag in de krant Svenska Dagbladet. ‘Jonge moeders hangen huilend aan de telefoon, omdat ze hun kinderen niet kunnen voeden.’
Het is een van de hete hangijzers in Zweden van dit voorjaar: de financiële problemen van arme gezinnen, die ertoe leiden dat kinderen thuis niet meer voldoende eten krijgen. In Zweden? Ja, in Zweden. De krant Dagens Nyheter meldde in februari dat in meer dan de helft van de Zweedse gemeenten basisschoolleerlingen bij de door school verzorgde lunches nu meer eten, vooral vlak voor en na het weekend. ‘We zien een toename van de voedselinname bij kinderen uit economisch kwetsbare groepen’, zei het hoofd maaltijden van de gemeente Hällefors in de krant. ‘Het valt nu meer op wanneer kinderen in het weekend minder te eten krijgen.’
Ook de keukenmanager van twee scholen in de stad Södertälje zag een verschil. ‘Vroeger kookten we 75 kilo pasta voor duizend porties, nu zitten we op 90 kilo’, zei ze tegen de publieke zender SVT. In Malmö brak in januari een ruzie uit over de schoolmaaltijden. Scholen meldden dat ze in problemen kwamen met de bestaande budgetten, omdat de kosten van de schoollunches met 27 procent waren gestegen. Na aanhoudende kritiek besloot de gemeenteraad meer geld beschikbaar te stellen.
Zweden wordt hard geraakt door de economische malaise, die deels het gevolg is van de oorlog in Oekraïne. Burgers kampen met stijgende rentetarieven (veel Zweden hebben een variabele hypotheekrente), hoge elektriciteitsprijzen en dure benzine. De inflatie doet zich ook gelden in de supermarkt, waar de prijzen fors zijn gestegen. De voedselinflatie bedroeg eind vorig jaar 17,6 procent, voor zuivelproducten was dat zelfs 40 procent. Het leidt tot allerlei tekorten in het huishoudboekje. Zo trok het Rode Kruis aan de bel omdat eenderde van de alleenstaande moeders afgelopen winter geen goede winterkleding kon kopen voor hun kinderen.
Het maakt het belang van een goede en gezonde schoollunch alleen maar groter. Op Zweedse scholen wordt dagelijks de lunch verzorgd plus een tussendoortje rond een uur of twee. Volgens het Leger des Heils zijn er nu ook scholen die een ontbijt aanbieden om te voorkomen dat leerlingen met honger aan de dag beginnen. De organisatie luidt de noodklok over aankomende zomer, wanneer de scholen tien weken dicht gaan.
Het wekt geen verwondering dat dit inmiddels ook een politiek thema aan het worden is. De sociaaldemocratische oppositieleider Magdalena Andersson stelde maandag voor om 70 miljoen euro vrij te maken zodat verenigingen in de zomer activiteiten kunnen organiseren voor kinderen uit arme gezinnen. Een voorwaarde is dan dat de lunch erbij is inbegrepen. ‘We mogen deze zomer geen rekruteringsfeest voor de criminele bendes laten worden’, zei Andersson, die voedseltekorten handig koppelde aan het bendeprobleem in Zweden.
De huidige centrumrechtse regering nam recent al een maatregel door de tijdelijke huurtoeslag voor gezinnen met kinderen te verlengen. Het Leger des Heils wijst op grote verschillen in gemeentebudgetten en roept op tot een nationale strategie zodat kinderen de zomer niet hongerig hoeven door te brengen. ‘Alle kinderen in Zweden zouden hun buik vol moeten kunnen eten, ongeacht waar ze wonen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden