Pratasevitsj (27) behoort tot de bekendste van de 1.500 politieke gevangenen in Belarus. Tijdens massale protesten tegen Loekasjenko’s vervalste herverkiezing was hij de beheerder van Telegram-kanaal Nexta, de belangrijkste bron van informatie over de protesten en politiegeweld. Hij opereerde wegens veiligheidsoverwegingen vanuit het buitenland, maar werd door de Belarussische politie gearresteerd toen hij in een Ryanair-vliegtuig van Griekenland naar Litouwen vloog: Belarus dwong het vliegtuig tot landing via een valse bommelding, zo concludeerde de luchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties.
Over de auteur
Tom Vennink schrijft voor de Volkskrant over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Hij reist geregeld naar de oorlog in Oekraïne. Eerder was hij correspondent in Moskou.
De openbaar aanklager van Belarus beschuldigt Pratasevitsj van honderden misdaden, waaronder ‘het publiekelijk bekritiseren’ van Loekasjenko, en eist tien jaar opsluiting in een strafkamp. Een milde strafeis vergeleken met de eis tegen twee andere Nexta-journalisten die in absentia worden berecht: tegen hen is negentien en twintig jaar strafkamp geëist.
De lagere strafeis heeft Pratasevitsj te danken aan zijn medewerking aan het onderzoek, zo zei de aanklager. In tegenstelling tot andere politieke gevangenen heeft Pratasevitsj schuld bekend. Hij prees Loekasjenko op de Belarussische staatstelevisie en vroeg vorige week in de rechtbank om vergiffenis voor ‘een poging om veranderingen teweeg te brengen via een spleet in de samenleving’. Hij zegt te hopen op een straf buiten de gevangenis zodat hij zich kan toeleggen op een gezinsleven. Niet met zijn vriendin Sofia Sapega, die ook werd gearresteerd bij de vliegtuigkaping, maar met een andere vrouw met wie hij vorig jaar zou zijn getrouwd.
Sapega (25) is nog steeds in handen van de Belarussische veiligheidsdiensten. Ze werd vorig jaar veroordeeld tot zes jaar celstraf wegens ‘haatzaaien’ en wordt binnenkort uitgeleverd aan Rusland, haar geboorteland, om haar straf daar uit te zitten – de autoriteiten in Minsk en Moskou werken nauw samen.
Oppositieleden zeggen dat Pratasevitsj is gezwicht voor intimidatie van de Belarussische veiligheidsdiensten, die bekendstaan om marteling van gevangenen. Vlak voor zijn arrestatie in het vliegtuig smeekte Pratasevitsj het cabinepersoneel om niet te landen in Minsk. ‘Doe het niet, ze zullen me vermoorden’, zei hij volgens medepassagiers.
Drie jaar na de neergeslagen demonstraties is de politieklopjacht op tegenstanders van het regime nog altijd in volle gang. Vrijwel dagelijks worden nieuwe verdachten opgepakt en strafzaken geopend. Zo begon dinsdag een proces tegen een vrouw die tijdens de protesten ontslag nam bij een televisiezender van de staat (maximale straf: drie jaar cel). Op dezelfde dag begon een strafzaak tegen een advocaat die juridische bijstand bood aan familieleden van gedetineerden in Okrestina, een beruchte martelgevangenis in Minsk (maximale straf: elf jaar cel).
Recente vonnissen bieden weinig hoop voor verdachten. Een samenwonend koppel werd vrijdag veroordeeld tot 1,5 gevangenisstraf wegens deelname aan een protest in 2020.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden