Meer dan honderd lichamen zijn er al gevonden in de struikgewassen op het landgoed van Paul Mackenzie Nthenge. Hoewel de meeste lijken nog onderzocht moeten worden, vermoedt de politie dat de mensen zijn overleden aan een hongerdood. Dat was ook de bedoeling, zeggen de Kenianen die tegen hun zin door agenten uit de bosjes zijn gehaald: ze wilden doodgaan zodat ze God zouden ontmoeten.
Paul Mackenzie Nthenge is als hoofdverdachte aangemerkt. Nthenge, die in 2003 de Good News International Church oprichtte, zou het brein zijn achter de ‘hongercultus’ in de Keniaanse kustplaats Malindi. Dinsdag moet hij in de rechtbank verschijnen, omdat hij zijn volgers zou hebben aangezet om te ‘vasten tot de dood’.
Over de auteur
Joost Bastmeijer is correspondent Afrika voor de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Nthenge is de afgelopen jaren meermaals gearresteerd. Dat gebeurt voor het eerst in 2017 als Nthenge stelt dat onderwijs ‘niet in het teken van God staat’ en een manier is ‘om van onze kinderen homo’s en lesbiennes te maken’. De Keniaanse autoriteiten vallen niet zozeer over zijn homofobie – dat is in veel christelijke gemeenschappen in Kenia wijdverbreid – maar reageren wel ontdaan over wat hij zegt over de goddeloosheid van het onderwijs.
Naar school gaan of lesgeven is volgens Nthenge ‘satanisch’. Hij roept zijn volgelingen op hun kinderen naar zijn kerk in Malindi te sturen in plaats van naar school. Na een inval bevrijdt de Keniaanse politie daar in oktober 2017 meer dan 70 kinderen. Nthenge wordt gearresteerd en verdacht van radicalisering, maar een jaar later weer vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.
Twee jaar na zijn arrestatie in 2017 komt de predikant weer in opspraak als hij zich publiekelijk verzet tegen de invoering van een systeem waarvoor de Keniaanse regering digitale gegevens van burgers wil verzamelen. Voor een beschuldiging van opruiing wordt hij nooit veroordeeld.
Als Nthenge in augustus 2019 zegt de deuren van zijn kerk in Malindi te sluiten, trekt hij zich terug op zijn landgoed nabij het dorpje Shakahola, 70 kilometer verderop. Hoewel hij zegt dat hij geen voorganger meer is, heeft hij door de jaren heen een schare van honderden volgers verzameld. Op zijn 323 hectare grote landgoed is iedereen die met Nthenge wil bidden welkom.
Op dat ‘heilige’ landgoed treffen politieagenten op 14 april 2023 voor het eerst vier lichamen aan van mensen die zijn overleden tijdens zo'n ‘bidsessie’ – de politie vermoedt dat het viertal zo lang heeft gevast dat ze aan de honger zijn bezweken. In de weken erna blijkt dat er in de bossen nog veel meer mensen verborgen zitten die voornemens zijn zichzelf zo lang uit te hongeren dat zij uiteindelijk overlijden, naar eigen zeggen om God te kunnen ontmoeten.
Tijdens het onderzoek dat volgt blijft de politie massagraven aantreffen op het terrein van Nthenge. Maandag maakt de Keniaanse politie bekend dat er 110 lichamen zijn gevonden. Het onderzoekt is nog gaande, dus het dodental kan nog oplopen.
Journalisten zijn in het gedachtegoed van Nthenge gedoken. Opvallend genoeg staan er op Facebook en YouTube nog vele video’s waarop Nthenge te zien is als pastoor, ook op filmpjes die na 2019 zijn gemaakt. Hij praat over apocalyptische thema’s en zegt dat het einde van de wereld aanstaande is. Ook is te horen hoe hij complottheorieën verspreidt over een satanische kracht die zich meester heeft gemaakt van wereldleiders en de mondiale elite.
De Keniaanse president William Ruto moet niets hebben van de sektarische opvattingen van Nthenge, die hij ziet als een vorm van terrorisme. ‘Terroristen gebruiken religie om hun gruweldaden goed te praten’, zegt Ruto. ‘Mensen zoals Ntenge gebruiken religie om precies hetzelfde te doen.’ Of de predikant ook daadwerkelijk voor terrorisme veroordeeld kan worden, valt nog te bezien.
Nthenge zelf blijft volhouden dat hij geen pastoor of voorganger meer is, en dus ook geen controle over de mensen op zijn land heeft. Hij zegt nooit iemand te hebben aangezet tot vasten. ‘Is er op het land een huis, een omheining of een hek gevonden waaruit blijkt dat mensen zijn opgesloten?’, zei hij tegen journalisten van de Keniaanse krant The Nation. Volgens Nthenge heeft hij ook nooit gezegd dat onderwijs slecht is – hij ‘verkondigde slechts een profetie’. ‘Ik kan prediken,’ stelt hij, ‘maar ik dring niemand de lessen op’.
Om zich te verzetten tegen zijn gevangenschap, is Nthenge vorige week woensdag in hongerstaking gegaan. Sindsdien heeft hij niets meer gegeten of gedronken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden