Nee, uniek is het niet. Ook andere steden en gebieden hebben last van explosies bij woningen en bedrijven. Maar Rotterdam is op dit moment, met vijftig aanslagen tot nu toe dit jaar, de ‘explosiehoofdstad’ van het land. In Amsterdam waren er in 2023 tot op heden circa twintig aanslagen.
‘De situatie in Rotterdam kun je wel extreem noemen’, zegt politiewoordvoerder Robbert Salome. Volgens hem is het nog onduidelijk waarom de stad juist nu zo veel last heeft van ontploffingen: ‘Het is een beetje gissen, maar we denken echt dat het te maken heeft met de georganiseerde misdaad’.
In de Rotterdamse haven werd vorig jaar 47 duizend kilo cocaïne onderschept. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb denkt dat drugscriminelen elkaar verdenken van het verklikken van leveringen bij de politie, zei hij vorige maand. Uit wraak zouden ze explosieven neerleggen bij bedrijven en huizen van mensen die ze daarvan verdenken, of bij hun familieleden. De ontploffingen lijken vooral bedoeld om te intimideren: ondanks de harde knallen vallen er bij de aanslagen bijna nooit gewonden.
Er is nog veel onduidelijk over wat er precies gaande is, omdat het lastig blijkt de daders op te pakken, zegt criminoloog Katharina Krüsselman (Universiteit Leiden). ‘Je moet met de betrokkenen praten, dan pas kun je echt achter de motieven komen’, zegt ze. Daar komt bij dat slachtoffers vaak niet willen praten, omdat zij op een of andere manier betrokken zijn bij het criminele milieu, of een nieuwe aanslag vrezen als ze praten met de politie.
Het valt zelfs niet uit te sluiten dat mensen die níet uit een crimineel milieu komen achter een deel van de explosies zitten, zegt Krüsselman. ‘Burgers kijken de methode af van de georganiseerde misdaad en gebruiken die om bijvoorbeeld een persoonlijk conflict uit te vechten’, zegt ze. ‘De politie moet echt heel goed kijken naar waar dit vandaan komt.’.’
De explosies worden steeds vaker veroorzaakt door zelfgemaakte bommen. Handgranaten, die tot 2020 het meestgebruikte middel waren voor een explosie, raken steeds meer uit de mode.
Er wordt nu illegaal vuurwerk gedemonteerd, zoals cobra’s, een vorm van knalvuurwerk. Daar wordt het ontplofbare flitspoeder uit gehaald. Het flitspoeder van een of meerdere cobra’s wordt gebundeld en er wordt een ontstekingsmechanisme aan toegevoegd, legt Salome uit. Deze vuurwerkbommen zijn erg gevaarlijk. Slecht geknutselde bommen kunnen bijvoorbeeld eerder ontploffen dan de bedoeling was.
In de eerste plaats door te kijken naar de beschikbaarheid van flitspoeder, zegt politiewoordvoerder Salome. ‘In Nederland zijn cobra’s verboden, maar in bijvoorbeeld Oost-Europa zijn ze vrij verkrijgbaar. We moeten het echt moeilijker maken om aan dat poeder te komen. Dat zou al iets schelen.’
Inmiddels houdt de politie toezicht op de huizen die eerder doelwit waren van een aanslag, in de hoop een nieuwe aanslag te voorkomen. Volgens criminoloog Krüsselman creëert dat een waterbedeffect, al snapt ze die handelwijze van de politie wel. ‘De criminelen zullen nu geen explosief plaatsen bij het bewaakte huis, maar gaan naar familieleden of een bedrijfspand toe. Dan is het probleem niet opgelost, maar verspreidt het zich.’
Ze denkt dat een voorlichtingscampagne onder jongeren zou kunnen helpen. ‘Met een publiekscampagne over de gevaren zou je copycats kunnen afschrikken, de mensen die worden geïnspireerd door de andere acties, maar zelf niet diep betrokken zijn in criminele milieus.’ De georganiseerde misdaad zal zich niet zo snel laten weerhouden door een voorlichtingscampagne.
De echte oplossing ligt verder weg. ‘De explosies zijn geen doel, maar een middel’, aldus politiewoordvoerder Salome. ‘Met de bommen proberen criminelen concurrenten te intimideren. Als we echt minder ontploffingen willen, moeten we de georganiseerde misdaad aanpakken. Daar zitten de echte daders, veel meer dan de jonge jongens die zich laten inhuren om een bom te plaatsen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden