Het leven van Hermanus Cornelis Cruijff (roepnaam Henny) kan niet los worden gezien van dat van Hendrik Johannes Cruijff (roepnaam Johan). Broers waren ze – in goede tijden en in slechte tijden.
Zijn voetbalvrienden Kees Gehring en Hans Loonstijn kunnen veel goeds vertellen over Henny Cruijff die op 20 maart overleed na een langdurig ziekbed. Maar uiteindelijk komen ze toch uit bij zijn ruim twee jaar jongere broer Johan. Hoe hecht de band was tussen die twee en hoe tragisch dat eindigde in diepe verdeeldheid. ‘En dat lag toch aan Henny’, zegt de laatste. ‘Ik kan er niks anders van maken.’
Gehring en Loonstijn zijn AFC’ers, de Amsterdamse voetbalclub waar Henny Cruijff belandde nadat hij als Ajacied en Blauwwitter aan het hoogste niveau had geroken. Anders dan zijn beroemde broer was Henny Cruijff van ondergeschikt belang op het voetbalveld, een dienstbare back. Gehring: ‘We dolden hem er in de kleedkamer wel eens mee. Of hij er misschien één van de melkboer was.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Nee, dat was Henny Cruijff niet. In zijn genen zat ook genoeg talent. Sterker nog, in de jeugd van Ajax gold Henny eveneens als een belofte, in het prille begin misschien meer nog dan zijn broodmagere broertje. Een stoere verdediger was hij, intelligent, en een mooie kop met haar bovendien. Als ze niet voetbalden, zaten de broers op zondagmiddag samen naar voetbal te kijken. Naast elkaar op een muurtje in stadion De Meer wanneer het eerste van Ajax thuis speelde.
Pas in de hoogste jeugdcategorie, toen Johan zijn kwaliteiten ontplooide, kwamen ze in hetzelfde elftal terecht. Henny werd zijn waakhond. Wie aan de jongste Cruijff kwam, kreeg met de oudste Cruijff te maken. Zelf formuleerde hij dat zo in het tv-programma Profiel (2007): ‘Het is een constante must, van huis uit, om op je kleine broertje te letten.’ Dat klinkt als een heilige opdracht. Zo moet Henny het ook hebben opgevat, zeker nadat hun vader Manus in 1959 overleed. Hij nam de vaderrol op zich.
Terwijl Johan een nationale ster werd, begon Henny een sportzaak in Amsterdam met de beroemde achternaam prominent op de gevel. Samen met Hans Loonstijn ging hij kijken naar de verrichtingen van Johan als international. Na afloop bespraken ze met hun drieën die verrichtingen. Loonstijn: ‘In die tijd was Henny echt een fantastische broer.’
Net toen hij begon te denken aan een loopbaan als Johans zaakwaarnemer, kwam er een kink in de kabel. De jongste Cruijff trouwde met Danny Coster en vertrouwde zijn zakelijke toekomst voortaan toe aan haar vader Cor. Vanaf dat moment groeiden de broers uit elkaar. Dat werd van kwaad tot erger. Henny had het gevoel dat hem iets was afgepakt en daaraan was de familie Coster schuldig.
Soms was het zielig. Had Henny een voetbalreis naar Barcelona georganiseerd, konden zijn klanten fluiten naar een ontmoeting met de beroemde broer. Soms was het pijnlijk, zoals toen hij probeerde Cor Coster in diskrediet te brengen met een verleden als SS’er. Dat moest officieel gerectificeerd worden door het Niod. Hans Loonstijn moet nadenken over de vraag wat Henny dreef in die obsessie. Was dat het verlies van een broer of ging het hem om geld? ‘Ik denk uiteindelijk toch zeker het eerste.’
De laatste jaren van zijn leven verbleef Henny Cruijff in een verpleeghuis nadat bij hem frontotemporale dementie was vastgesteld. ‘Ik vond het heel heftig’, zegt Gehring. ‘Hij keek dwars door je hen met die vriendelijke uitstraling van hem.’ Loonstijn: ‘De dood van Johan heeft Henny niet meer mee gekregen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden