Nederland streeft ernaar om in 2050 klimaatneutraal zijn. We kunnen ervoor kiezen om onze pakketjes op deze manier thuis te laten bezorgen. En we zien het woord verschijnen op kledingstukken, vliegtickets en nieuwbouwhuizen.
Het zijn drie voorbeelden van 'klimaatneutraal' in een andere context. Het is dan ook niet gek dat veel mensen er weinig van begrijpen. Toezichthouder ACM deed er vorig jaar onderzoek naar en ontdekte dat veel mensen termen als CO2-neutraal onduidelijk vinden. Zulke claims kunnen misleidend en soms zelfs onwaar zijn, staat in recente stukken van de Europese Commissie.
Maar wat betekent klimaatneutraal eigenlijk? Het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC, definieert klimaatneutraal als een situatie waarin mensen geen negatieve invloed hebben op het klimaat. Het betekent dus dat de broeikasgassen die door mensen worden uitgestoten ergens anders worden gecompenseerd. Het houdt níét in dat er helemaal geen CO2 wordt uitgestoten of dat er geen schade aan het klimaat wordt aangericht.
Klimaatneutraal is overigens niet helemaal hetzelfde als CO2-neutraal. Er bestaan namelijk verschillende soorten broeikasgassen. Zo stoten vliegtuigen meerdere gassen uit, waardoor de impact op het klimaat groter is dan alleen CO2-uitstoot.
Door uitstoot te compenseren, kunnen bedrijven claimen dat ze klimaatneutraal zijn. Die compensatie zien we in allerlei vormen. Zo zijn er bedrijven die ergens ter wereld bomen planten of bossen beschermen, andere investeren in zonne- en windenergie en sommige ondernemingen steken geld in lokale verduurzamingsprojecten.
Een bekend voorbeeld daarvan is investeren in kooktoestellen in India en bepaalde Afrikaanse landen. In samenwerking met lokale organisaties wordt er geld gestoken in fornuizen, met het idee dat er minder hout wordt verbrand en dus minder bomen worden gekapt.
Vanuit verschillende hoeken klinkt kritiek op dit soort compensatie. Critici spreken van greenwashing - het verhullen van je ecologische voetafdruk door uitstoot af te kopen. Daarnaast doen bomen er jaren over om CO2 uit de lucht te halen en is het directe klimaateffect van duurzame projecten niet altijd even goed te meten.
Duurzaamheidsexpert Marc Herberigs begrijpt die kritiek. Hij adviseert bedrijven hoe ze klimaatneutraal kunnen worden. "Op zich is compenseren niet slecht: het kan impact hebben en ons bewuster maken."
Maar volgens Herberigs is er wel wat meer nodig. "Alleen compenseren heeft geen zin; het is essentieel om ook zelf te vergroenen", zegt hij. "Bedrijven kunnen veel doen om te verduurzamen en hun uitstoot terug te dringen. Denk aan elektrisch vervoer, de indeling van panden, minder energie verbruiken en zonnepanelen aanschaffen."
Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden, zullen we actief onze uitstoot terug moeten dringen, stelt Sanne Akerboom. Zij is klimaat- en beleidsonderzoeker bij de Universiteit Utrecht. "Fossiele brandstoffen moeten worden vervangen door duurzame energiebronnen. De uitstoot die nog overblijft, kan dan worden gecompenseerd door bijvoorbeeld bomen te planten."
Zowel Herberigs als Akerboom vindt het belangrijk dat bedrijven transparant zijn naar consumenten over hun daadwerkelijke uitstoot van producten of diensten. Er is op dit moment Europese wetgeving in de maak die bedrijven strengere regels oplegt en consumenten meer beschermt tegen potentieel misleidende groene claims.
Akerboom: "In de tussentijd blijft níét consumeren de meest klimaatneutrale manier van consumeren."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch