Zelfs voor het zelfbedachte, geheel vernieuwde liveconcept heeft Metallica een stoere slagzin bedacht, die ook als songtekst in het nieuwe nummer 72 Seasons zit verwerkt. ‘Piercing through, split in two’, staat op de tourshirts die rond de Johan Cruijff Arena worden verkocht.
Het is een veelzeggende slogan. Het al wat oudere oeuvre van de grootste (metal)band op aarde, afkomstig van de eerste vijf albums, is lijvig en zeer klassiek. Als Metallica speelt, dan bestaat de setlist altijd uit de knallers van die albums. Steeds maar weer For Whom the Bell Tolls. Het publiek, oud én jong, eist dat van ze. Maar de catalogus groeit ook. Metallica bracht de afgelopen acht jaar twee solide nieuwe platen uit. Wil de band die liedjesvitaliteit ook eens op het podium laten stralen, dan zal er eens iets bedacht moeten worden.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek, dance en de hardere muziekgenres. Ook schrijft hij over de muziekindustrie in het algemeen.
Amsterdam onderging het afgelopen weekend de wereldpremière van het frisse touridee. Metallica speelt twee avondvullende shows op dezelfde plek, met twee andere setlists. De band splijt het eigen oeuvre dus in twee, om in 4,5 uur (en met 32 nummers) echt eens te laten horen waar ze staan.
Metallica loopt hiermee wel tegen de grenzen aan. Van het publiek wordt veel gevraagd: twee prijzige tickets, bijvoorbeeld. Fans die van zichzelf beide shows moeten zien, moeten ook lappen. Donderdag en zaterdagavond blijft de helft van de bovenste tribunerij leeg. En donderdag zijn de verhoogde (en nog veel duurdere) ‘vipdecks’ nauwelijks bezet. Tegen die hatelijk lege platforms, die boven het gepeupel uitsteken, moet Metallica dus aankijken. Enigszins confronterend.
Maar na die sombere constatering kan het feest beginnen. Vooral na een verpletterend optreden op zaterdag kunnen we stellen dat we met het dubbelpakket Metallica de gedenkwaardigste shows van de band hebben beleefd in vele jaren. En dat danken we aan de uitsmeerpraktijk.
Bij beide optredens voel je aan alles dat Metallica lucht heeft gekregen, en dus niet langer muurvast zit in de verplichte kost. Donderdag begint de show met een machtige uitvoering van het instrumentale Orion. En de zaterdag wordt afgetrapt met een net zo gaaf jankend gitaarepos: The Call of Ktulu. Wat een luxe. We zijn beide avonden ruim een kwartier onderweg, en zanger en gitarist James Hetfield heeft zijn mond nog niet opengetrokken.
Het gevoel van verlichting blijft hangen. De band staat ver uit elkaar, op een enorm rond podium. Maar toch spelen de gitaristen Hetfield en Kirk Hammett compact en laten drummer Lars Ulrich en bassist Robert Trujillo nauwelijks steken vallen. Het galmende stadiongeluid is altijd een probleem maar Metallica maakt er het beste van: de riffs van vooral Creeping Death en het de laatste jaren zelden vertolkte Leper Messiah gaan zaterdag door merg en been. En wat is Hetfield onwaarschijnlijk goed bij stem. Hij zingt vooral het nieuwe werk, dat gedurende beide sets steeds meer gaat domineren, als een jonge god.
Ongelooflijk maar waar: het nieuwe album 72 Seasons vormt samen met de klassiekers het hoofdbestanddeel van twee avonden Metallica. Het is misschien wel de grootste kick van de dubbelslag: de uitvoering van If Darkness Had a Son, een van de mooiste Metallica-nummers van de laatste decennia. Live merk je hoe goed het echt is, die zagende, monotone openingsriff op het drummende marsritme en vooral de rauwe uithalen van Hetfield: ‘If darkness had a son, here I am.’ Iedereen brult mee. Hier wordt een nieuwe klassieker geboren.
Door de overdaad aan nieuw werk, zes lange nummers in totaal, krijgt ook het oude nieuwe glans. Wat klinkt het onheilspellende gitaarintro van The Unforgiven magnifiek ná het donderende You Must Burn! En wat een ontlading beleeft het stadion bij de afsluiter Enter Sandman op zaterdag. De ontroering die hierbij door de Arena giert, is onvergelijkbaar. En dat danken we in de eerste plaats aan de uitputtingsslag van twee aaneengesloten shows, maar dus ook aan het idee dat Metallica nog (of weer) midden in het leven staat.
Een héél groot podium
Metallica speelt graag op ronde podia, waar het publiek omheen kan staan. In de Johan Cruijff Arena is de speelvloer wel erg ruim bemeten. Tussen gitarist Hetfield en drummer Ulrich gaapt soms een kloof van bijna 30 meter.
Nu kan Metallica dit wel aan: Hetfield is een van de beste frontmannen ter wereld en de ogen zitten altijd aan hem vastgeplakt. De vier openingsacts hebben moeite met de ruimte. Zangeres Floor Jansen zingt zaterdag prachtig, maar je moet zoeken om haar te vinden. Waar stáát ze nou? Zanger Sam Carter van Architects blijft donderdag maar rondjes rennen om zichtbaar te zijn voor zoveel mogelijk mensen. Hij moet een halve marathon hebben afgelegd.
Pop
★★★★☆
Johan Cruijff Arena, Amsterdam, 27 en 28/4.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden