Coalitiepartijen hebben positief gereageerd op de Voorjaarsnota die het kabinet vandaag naar de Tweede Kamer stuurde. ‘De tijd van gratis geld is echt voorbij’, schrijft VVD-Kamerlid Eelco Heinen op Twitter. ‘Goed dat dit besef nu ook langzaam doordringt in de politiek.’ Heinen wijst erop dat Defensie niet hoeft te bezuinigen, en Justitie en Veiligheid minder dan andere departementen. ‘Onze veiligheid blijft daarmee voorop staan.’ Tegelijkertijd zullen meer bezuinigingen in de toekomst volgens hem nodig zijn, omdat het begrotingstekort oploopt.
‘Met deze Voorjaarsnota toont het kabinet realisme en wrodt gewerkt aan zekerheid’, schrijft CDA-Kamerlid Evert Jan Slootweg. Het beperken van de overheidsuitgaven is volgens hem noodzakelijk. Tegelijkertijd is Slootweg blij dat het kabinet geld uittrekt voor Groningen, lokale overheden en veiligheid. Ook hij loopt alvast vooruit op nieuwe bezuinigingen: ‘Als de economische ontwikkelingen tegenvallen, zijn pijnlijkere maatregelen niet ondenkbaar.’
De ChristenUnie presenteert op Twitter een aantal ‘resultaten’ waar de partij blij mee is. Zo gaat het eigen risico voor de zorgverzekering niet omhoog, gaat de energiebelasting voor huishoudens omlaag, en komt er geld om de klimaatdoelen op een sociaal rechtvaardige manier te halen. ‘Het is goed dat het kabinet de rekening niet door wil schuiven naar volgende generaties, maar kwetsbare groepen wil de ChristenUnie ontzien’, reageert fractievoorzitter Mirjam Bikker.
De Tweede Kamerfractie van D66 heeft nog niet op de Voorjaarsnota gereageerd.
Maarten Albers
Vanuit de oppositie is kritisch gereageerd op de vandaag gepresenteerde Voorjaarsnota. GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver spreekt van ‘onbezonnen bezuinigingen’. Het is volgens hem ‘tijd dat het parlement een grens trekt en de regering terugfluit: geen verdere verschraling van onze voorzieningen, maar eerlijk belasten van winst, vermogen en vervuiling’.
Volgens SP-leider Lilian Marijnissen komt ‘na dagen van goed nieuws in gelekte plannen en persconferenties’ met de presentatie van de volledige Voorjaarsnota nu de aap uit de mouw: ‘Ondanks dat de winsten van bedrijven de afgelopen 20 jaar nooit zo hoog waren, groeit aantal mensen in armoede.’‘
Laurens Dassen, fractievoorzitter van Volt, stelt dat het kabinet hervormingen vooruitschuift, met gevolgen. ‘Armoede en werkloosheid gaan toenemen. De uitgaven voor zorg en sociale zekerheid stijgen snel.’ Dassen wijst erop dat het kabinet tegen een ‘meevallersheffing’ is voor bedrijven die veel winst hebben gemaakt, en tegen hogere belastingen op vermogen. Maatregelen om te voorkomen dat mensen door de energieprijzen in de armoede belanden, wijst het kabinet volgens hem af met de woorden ‘wil niet, kan niet’. Dassen: ‘Dat belooft weinig goeds voor Prinsjesdag.'
Ook PVV-leider Geert Wilders toont zich in een cynisch bericht op Twitter kritisch over de Voorjaarsnota. ‘Meer asielprofiteurs, meer terreur, meer woke, meer criminaliteit, meer EU, meer islam, meer klimaat- en stikstof onzin, meer geld voor ex-slaven en Afrikanen en minder voor Nederland!’, schrijft hij. ‘Jippie!’
Maarten Albers
Het kabinet gaat verkeersboetes met 10 procent verhogen. Ook komt er meer geld voor onderhoud en aanschaf van nieuwe flitspalen en trajectcontroles. Het kabinet hoopt met deze maatregelen voor 2029 800 miljoen euro extra binnen te halen.
De inkomsten uit verkeersboetes zouden de komende jaren juist teruglopen doordat veel trajectcontroles en flitspalen onderhoud nodig hebben. Er kan dan minder gecontroleerd worden. De aangekondigde maatregelen moeten dit tekort gaan dichten.
Wian Slendebroek
Het kabinet bezuinigt vanaf 2025 jaarlijks 24,3 miljoen euro op de rijksmediabijdrage landelijke omroepen, de subsidie voor de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Dat komt neer op een bezuiniging van zo’n 2,8 procent. Structureel gaat er vanaf 2029 13 miljoen euro van de rijksmediabijdrage af. Om de gemiste inkomsten te compenseren, krijgt de NPO van het kabinet de ruimte om meer inkomsten te genereren uit reclames.
De verlaging is een van de bezuinigingsmaatregelen die het kabinet neemt om de gevolgen van de stijgende lonen en prijzen en de oplopende rente op de staatsschuld op te vangen. Vrijwel alle ministeries moeten daar in meer of mindere mate aan bijdragen.
Maarten Albers
Veel hulpbehoevenden die gebruikmaken van bijvoorbeeld dagbesteding of huishoudelijke hulp gaan daar meer voor betalen dan nu het geval is. Met de herinvoering van inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) denkt het kabinet jaarlijks 100 miljoen euro te besparen, blijkt uit de voorjaarsnota.
Op dit moment betaalt iedereen nog een vaste bijdrage van maximaal 19 euro per maand, maar vanaf 2025 wordt die eigen bijdrage weer afhankelijk van de hoogte van het inkomen. Dit was tot 2019 ook het geval. Dat betekent voor veel hulpbehoevenden een verhoging van het maandelijkse bedrag. De eigen bijdrage kan voor hogere inkomens oplopen tot 255 euro per maand.
Staatssecretaris van Volksgezondheid Maarten van Ooijen had het plan al in november aangekondigd. Van Ooijen zei dat hij met de herinvoering de Wmo betaalbaar wil houden. Uit onderzoek bleek dat de kosten door het vaste tarief met 400 miljoen euro zijn gestegen. Dat kwam onder meer doordat mensen die toch al Wmo-hulp kregen extra huishoudelijke hulp erbij namen omdat ze dat niets extra’s kost.
Hessel von Piekartz
Lees hier het artikel dat in november verscheen over de herinvoering van de eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp.
Het ministerie van Sociale Zaken schrapt in 2026 het fiscale voordeel voor bedrijven die ouderen en mensen met een beperking in dienst nemen. Het Loonkostenvoordeel (LKV) zou onvoldoende bijdragen aan een hogere werkgelegenheid bij kwetsbare groepen, bleek uit een evaluatie van eind 2021. In de voorjaarsnota wordt daarom aangekondigd dat de regeling verdwijnt.
Het schrappen van het LKV is onderdeel van het maatregelenpakket dat het kabinet doorvoert om de hogere rentelasten van 2,5 miljard per jaar te compenseren. Eerder werd ook al duidelijk dat het Stap-budget, waarmee mensen zich kunnen bijscholen, verdwijnt. Dat levert zo’n 200 miljoen euro op. Het is nog niet duidelijk hoeveel het schrappen van het LKV bespaart.
Bij de zoektocht naar miljarden heeft het kabinet verder de zogenoemde kaasschaafmethode toegepast, waardoor grote bezuinigingen voorlopig achterwege blijven. De tegenvallende begrotingscijfers, die worden veroorzaakt door extra uitgaven aan rente, asiel, Groningen en de oorlog in Oekraïne, worden deels gecompenseerd door meevallers bij Sociale Zaken en Onderwijs, waar het aantal leerlingen en studenten lager uitvalt dan geraamd.
Het kabinet geeft daarnaast minder uit aan uitkeringen. Door de oversterfte is er bijvoorbeeld een meevaller van ruim 250 miljoen bij de AOW. Verder is er op sommige ministeries sprake van ‘onderuitputting’, waardoor niet al het geld dat was begroot, ook al is uitgegeven.
Frank Hendrickx
Zorgmedewerkers die in de eerste coronagolf covid opliepen en daardoor twee jaar later nog altijd niet kunnen werken, komen in aanmerking voor een bedrag van 15 duizend euro.
Minister Conny Helder van Langdurige Zorg kondigde eerder al aangekondigd aan dat ze met een nationale regeling zou komen, nadat de oppositie in de Tweede Kamer daarop had aangedrongen. De regeling is specifiek bedoeld voor zorgmedewerkers die corona opliepen in de eerste golf, omdat zij in een ‘zeer uitzonderlijke situatie’ moesten werken waarin nog weinig bekend was over het virus en de risico’s.
Het kabinet komt vanuit een ‘morele verplichting’ met de financiële ondersteuning, maar wijst aansprakelijkheid voor de opgelopen gezondheidsschade af. De minister wees daarvoor eerder naar een advies van de Raad van State waarin de werkgevers, zoals ziekenhuizen en verpleeghuizen, als aansprakelijke partij werden genoemd.
Het is niet duidelijk hoeveel zorgmedewerkers precies in aanmerking komen voor de financiële steun. Volgens vakbond FNV zouden inmiddels zeker duizend zorgmedewerkers zijn ontslagen vanwege postcovidklachten. In september moet er een aanvraagloket zijn geopend waar zorgmedewerkers terecht kunnen.
Vakbonden Source: Volkskrant