De eerste en allerbelangrijkste tip voor elke geldbeginner is: over geld praat je wél. Doe het met je partner, je familie of je vrienden. Of je collega’s. Hoe gaan zij om met hun geld? Wat zijn hun plannen? Sparen ze, beleggen ze of geven ze alles uit? Hoeveel schuld hebben ze? Wat verdienen ze? Het gaat niet zozeer om de bevrediging van je nieuwsgierigheid (hoewel ook die niet te versmaden is), maar om van anderen te leren.
Van oudsher heerst er, zeker ook in Nederland, een taboe op dat soort vragen. De een schaamt zich voor zijn armoede, de ander schaamt zich voor zijn rijkdom. Dat maakt een gesprek lastig. Het helpt ook niet dat op scholen zo goed als geen aandacht is voor persoonlijke geldzaken. Gelukkig praten we hier tegenwoordig steeds meer over. Bijna elke krant heeft wel een geldrubriek, zoals deze. Er zijn legio boeken, podcasts en blogs over personal finance. Uit het overweldigende aantal reacties dat ik krijg op mijn eigen podcast blijkt een enorme gretigheid om geldzaken te willen begrijpen.
Praten over geld heeft veel voordelen. Je komt te weten welke keuzes anderen maken. Die zijn niet per se beter of slechter dan jouw beslissingen. Een inkijkje in iemands portemonnee kan je ogen openen. Het kan je doen inzien dat jouw financiële gedrag misschien wel geworteld is in oude, achterhaalde overtuigingen.
De manier waarop mensen nu met geld omgaan, is vaak ontstaan in hun jeugd. Je hebt waarschijnlijk allerlei gewoonten en overtuigingen overgenomen van je ouders. Bijvoorbeeld dat rijkdom iets is om na te streven, of juist niet. Of misschien wel dat je jouw rijkdom altijd moet laten zien met dure auto’s of glimmende horloges, zelfs als je het geld er eigenlijk niet voor hebt. In een gesprek met je familie of met je partner óver je familie, kun je je bewust worden van dit soort overtuigingen.
Een overtuiging die ik van mijn ouders meekreeg, was dat rijkdom of zoiets als beleggen niet voor ons soort mensen was weggelegd. Mijn ouders waren links, arbeiders en zelf opgegroeid in relatieve armoede. Toen ik ging praten (en lezen) over geld, ontdekte ik dat de negatieve associaties van mijn ouders met geld in mijn geval nergens meer op gebaseerd waren. Ze vormden enkel nog een blokkade die mij in de weg stond om eindelijk mijn zaakjes op orde te krijgen.
Hoe doe je dat, een gesprek beginnen over geld? Voordat je met anderen gaat praten, is het handig om jezelf een paar vragen te stellen. Wat leerde je van je ouders over geld? Werd je vroeger blij van sparen of van uitgeven? Wat zijn je beste en slechtste herinnering aan geld? Dit levert ten eerste zelfinzicht op en ten tweede gespreksstof. Want wie een gesprek over geld begint, zal eerst zelf met de billen bloot moeten. Dat is wel zo netjes.
Source: Volkskrant