N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Amerikaanse politiek
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevat meningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groep redacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer een handvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
De miljoenenschikking die Fox News vorige week trof met stemmachinefabrikant Dominion was al niet mals. Na de verkiezingen van 2020 had de zender president Trumps advocaten kritiekloos laten beweren dat hun cliënt verloor na technisch gerommel. Dominion diende een smaadklacht in, die Fox op de valreep afkocht à 787 miljoen dollar. „Een grote stap voorwaarts voor de democratie”, jubelde Dominion-topman John Poulos, die „als waarschuwing moet dienen voor andere mediabedrijven die onwaarheden verspreiden”.
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevat meningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groep redacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer een handvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Deze week bleek de rekening verder op te lopen. Met het ontslag van boegbeeld Tucker Carlson, maandag in een summiere verklaring bekendgemaakt, liet Fox zijn grootste ster vallen. Ook die breuk werd door links Amerika onthaald als ‘zege voor de democratie’. Dat Carlson in ieder geval tijdelijk van de buis verdwijnt, is zonder meer goed nieuws. In de afgelopen jaren speelde hij niet alleen een kwalijke rol in het verspreiden van fake nieuws en complottheorieën, hij ontpopte zich tijdens de oorlog in Oekraïne ook steeds vaker als spreekbuis van het Kremlin.
Beide ontwikkelingen zijn op korte termijn bepaald slecht nieuws voor Fox. Maar het is naïef om te beweren dat ze de weerbaarheid van de Amerikaanse democratische rechtsstaat illustreren. De juridische kwestie waar nieuwsgaring kan overgaan in smaad, is niet inhoudelijk behandeld. En de schikkingssom is een fractie van de jaaromzet. De beurskoers van het moederbedrijf dipte even, maar stortte niet in.
Lachlan Murdoch, bestuursvoorzitter van Fox Corp. en kroonprins van vader Rupert, lijkt geen principiële, maar een kille zakelijke afweging te hebben gemaakt. Na ‘Dominion’ dreigen meer rechtszaken en in zeker drie speelt Carlson een hoofdrol. Zijn congé ontslaat Fox niet van aansprakelijkheid, maar kan wel de verdediging vergemakkelijken. Bovenal werd Carlson ook financieel een almaar groter bedrijfsrisico. The Wall Street Journal (ook een Murdoch-titel) onthulde deze week dat meerdere A-merken weigerden nog reclames te kopen op primetime, vanwege alle complottheorieën over coronavaccins, verkiezingsfraude en ‘omvolking’ die Carlson verspreidde.
Het kijkcijferkanon liet zich niet meer regisseren – in de studio noch daarbuiten. Voorafgaand aan het Dominion-proces kwamen interne berichten van Fox naar buiten, waarin Carlson leidinggevenden uitscheldt. Het zou verklaren waarom collega-presentatoren die de ‘Big Lie’ de afgelopen jaren nog meer ruimte gaven, na de schikking wél konden blijven.
Zendtijd gunnen aan Trumps leugen werd beleid, omdat Fox te veel kijkers zag weglopen naar ultrarechtse concurrenten. Dat Fox daarvoor nu moet bloeden, kregen de kijkers niet via hun eigen zender mee: die zweeg de schikking nagenoeg dood. In die zin was de zege van Dominion in het ‘court of public opinion’ beperkt.
Als geen andere mediamagnaat stuurde Murdoch sr. de publieke opinie in de VS, maar ook in het VK en Australië, de laatste decennia naar rechts. Zijn tabloids maakten ver voor het referendum van 2016 de geesten rijp voor Brexit. Vanaf dat jaar steunden Fox en The New York Post ook Trump. Die invloed is na één rampweek niet weg. Eerdere Fox-schandalen leidden nooit tot matiging van de ideologische koers of hogere journalistieke standaarden. Fox stuurde vaker in opspraak geraakte sterren weg, zonder dat de kijkcijfers er erg onder leden.
Als hij al (tijdelijk) koers wijzigt, is dit na druk van adverteerders. Dat biedt een burger pas echt een effectief wapen om hun democratie te weren tegen propaganda: boycot bedrijven die er reclames omheen kopen.
NieuwsbriefNRC Kijktips
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC