Opmerkelijk emotioneel nemen koning Willem-Alexander en koningin Máxima donderdagmiddag afscheid van Rotterdam, na tweeënhalf uur in de stad te hebben doorgebracht. ‘We komen uit moeilijke tijden en er liggen ook nog moeilijke tijden voor ons’, zegt de koning in zijn dankwoord op het podium aan de Binnenrotte tegen de vele duizenden toeschouwers.
Willem-Alexander is naar Rotterdam gekomen op de dag van zijn 56ste verjaardag en om tien jaar koningschap te vieren. Sinds corona kent het vertrouwen in de koning een flinke dip, maar na de zorgelijke woorden geeft hij een positieve draai aan zijn toespraak. ‘Samen werken aan een fantastisch Nederland in de 21ste eeuw’, luidt zijn boodschap, gevolgd door het onvermijdelijke: ‘Geen woorden, maar daden.’
Lee Towers zingt tot drie keer toe You’ll never walk alone. Vanwege rugklachten zit hij op een kruk met leuning, maar aan het volume van zijn stem doet dat geen afbreuk. De zanger krijgt een stevige omhelzing van de koning. Burgemeester Ahmed Aboutaleb noemt Willem-Alexander ‘drager van onze eenheid, bij alle verschillen die we hebben’. Davina Michelle zingt ter afsluiting een kraakhelder Wilhelmus.
Uit alles spreekt ook opluchting dat de dag zonder incidenten is verlopen. Anders dan het vroeger gemoedelijke Koninginnedag, is Koningsdag tegenwoordig een enorme veiligheidsoperatie. Daar is de bedreiging aan het adres van prinses Amalia nog bij gekomen. Niet eerder kregen journalisten bij hun accreditatieaanvraag de mededeling dat zij na drie weken zouden horen of hun ‘screening aan de eisen voldoet’. Toch blijft het evenement mogelijk en zegt Willem-Alexander zelfs dat hij ‘eigenlijk het rondje nog een keer zou willen doen’.
De dag is begonnen ‘op Zuid’. Met de blauwe bus komt het koninklijke gezelschap bij het Afrikaanderplein aangereden. Kinderburgemeester Louey Zerourou (12) bedacht de ‘kinderraad’, met ideeën voor de stad, en mag daarom samen met Aboutaleb de koning en zijn familie verwelkomen. Alleen prinses Alexia ontbreekt, vanwege schoolexamens. Joany Muskiet en Ivo Stuivenberg zingen en spelen met een koor de zelf geschreven gospel Blessed, gevolgd door een uitbundig Lang zal hij leven.
Prins Maurits noemde vrijdag, in een interview voor de Amsterdamse stadszender AT5, zijn familie op Koningsdag ‘een rondreizend circus’. Vorig jaar Maastricht, dit jaar Rotterdam. De stad wil haar kleurrijke, internationale karakter benadrukken, alles onder regie van de mensen die in 2021 ook het Eurovisie Songfestival in Rotterdam hebben verzorgd. ‘Never change a winning team’, zei Aboutaleb daarover eind maart bij de presentatie van het programma.
‘We zijn allemaal Kings & Queens’, heeft het organisatiecomité als slogan bedacht. Het is een motto waarin veel wensdenken besloten ligt. Want juist in deze buurt, waar de Oranjes het eerste uur van hun visite doorbrengen, hebben veel inwoners bepaald geen vorstelijk leven. In de arbeiderswijk, die rond 1900 ontstond, wonen nu honderdvijftig nationaliteiten dicht op elkaar.
Natuurlijk is er veel ruimte voor ‘spektakel’, want dat is onder deze volkse koning de formule op Koningsdag. Dansgroepen uit alle windstreken creëren in de Pretorialaan een warmbloedige, zomerse sfeer, op een dag die minder koud is dan was voorspeld. De Oranjes gaan door ‘een wasstraat van verschillende feesten’, was beloofd, en zo pakt het ook uit. Uit een raam hangt een spandoek met een tekst van vroeger tijden: ‘Willem, pilsje?’
Maar er is ook een ‘gespreksterras’, waar verdeeld over acht tafels meer serieuze zaken worden aan de orde komen. Koningin Máxima praat met Ninny Duarte Lopes, teamleider bij de organisatie ‘Volhouders’, die gedupeerden uit de toeslagenaffaire bijstaat. Ze is zelf moeder van vier kinderen en ook slachtoffer. Ze geldt als het ‘Rotterdamse gezicht’ van de affaire.
De koning geeft aan storyteller Archell Thompson, Gordon Sana van creatief platform CMNITY en zangeres Natascha Slagtand uitleg over het onderzoek dat hij heeft laten instellen naar de rol van zijn eigen familie in het slavernijverleden. Op de licht ongeduldige vragen van het drietal antwoordt hij dat hij hecht aan een onafhankelijk oordeel, dat hij over drie jaar verwacht. ‘Maar ik besef dat de pijn in uw dna zit’, zegt Willem-Alexander.
Via leerlingen van Circus Rotjeknor en straatvoetballer Soufiane Touzani gaat het richting de watertaxi’s voor de tocht over de Nieuwe Maas. Maar niet voordat zangeres Glenda Peters haar ode aan Rotterdam heeft gezongen. Zij is de van oorsprong Surinaamse vrouw die eerder nog een tip had voor de koning, mocht hij iets aan de gelige kleur van zijn gebit willen doen: ‘Insmeren met houtskool en zout, daar krijg je witte tanden van.’
De vaartocht is volgens Aboutaleb belangrijk om het maritieme karakter van zijn stad te tonen. Bovendien vond hij een Koningsdag die zich louter in het centrum en noordelijk deel zou afspelen ‘ondenkbaar’. Weer aan wal gekomen bij het beeld De verwoeste stad van Ossip Zadkine, gaat het programma verder met de Marinierskapel en de Hermes House Band, waarna op de Blaak de aandacht verschuift naar sport en spel. Amalia scoort met basketbal, Máxima draagt een Feyenoord-sjaal en Maurits is als vanouds kampioen selfies maken met het publiek.
Als het gezelschap via de Markthal op de Binnenrotte is gearriveerd, heeft de gemeente Rotterdammers inmiddels opgeroepen niet meer naar de binnenstad te komen. Het dreigt te druk te worden. Het is een teken van belangstelling waaruit de koning moed kan putten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden