De ‘bepantserde parel van Rusland’, zo wordt de modernste tank in het Russische arsenaal genoemd in Moskou. Zo’n drie maanden nadat de Britse inlichtingendiensten waarschuwden dat de T-14 Armata zijn opwachting zou maken op het slagveld, is de hightechtank aangekomen in het oosten van Oekraïne.
De Armata zou volgens het Russische persbureau Ria Novosti al zijn begonnen met het beschieten van Oekraïense stellingen. De ‘supertank’, opvolger van de T-90, wordt al jaren de hemel in geprezen door de Russische wapenfabrikanten. Hij zou sneller en technologisch beter zijn dan de westerse concurrenten, zoals de Amerikaanse Abrams en de Duitse Leopard die nu aan Oekraïne worden geleverd.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Ook zou de Armata meer bestand zijn tegen inslagen van de Javelin, de Amerikaanse antitankraket waarmee veel Russische tanks in Oekraïne zijn vernietigd. Maar dat Moskou doodsbang is dat ook de Armata’s hetzelfde lot zal ondergaan als de 1.800 tot 3.500 Russische tanks die in Oekraïne zouden zijn vernietigd, bewijzen de voorzorgsmaatregelen.
Zo wordt de op papier geavanceerde tank, waarvan er maar enkele tientallen zijn, voorlopig weggehouden van aanvalsoperaties. Ook zijn de zijkanten voorzien van extra bepantsering, om een aanval met een antitankraket te weerstaan.
Moskou moet echter vrezen dat de Armata, die nog niet massaal in productie is genomen, ook snel het doelwit zal worden van een ander, steeds groter gevaar: de kamikazedrone. Oekraïne gebruikte in het eerste jaar van de oorlog vooral westerse militaire ‘zelfmoorddrones’, voorzien van een explosief, om in te slaan op militair materieel.
Deze werden door een militair met een tablet bestuurd en afgestuurd op een tank, pantserwagen of houwitser. Ook worden volop hobbydrones gebruikt, onder andere om granaten in openingen in tanks te krijgen. De laatste maanden duiken steeds meer beelden op van aanvallen met hobbydrones, die van enkele kilometers afstand worden bestuurd door Oekraïense militairen met een videobril op.
Door deze ‘first person view’-technologie (FPV), populair bij bestuurders van onder andere speelgoeddrones en racewagens, kunnen kijkers van de videobeelden tot het moment van de inslag de aanval volgen. Het Oekraïense leger publiceert op sociale media aan de lopende band video’s van drones die inslaan op Russische soldaten in loopgraven, op een rijdende vrachtwagen, op bewakingscamera’s bij een dam en op tanks en pantserwagens.
Zo is secondenlang te zien hoe kamikazedrones op twee T-72-tanks afkoersen die door een kapotgeschoten dorp rijden. De tankbemanningen hadden een scherm boven de tank geplaatst om granaten tegen te houden die door drones van korte hoogte worden afgeworpen. Maar bij een van de tanks slaagt de FPV-drone erin om onder het scherm te komen, waarna de ontploffing volgt. Onduidelijk is wat de schade was.
Het Russische opperbevel moet nu vrezen dat de Oekraïense dronebestuurders snel op zoek zullen gaan naar een Armata om Moskou te vernederen. De Britse spionagediensten waarschuwden in januari al dat aan de inzet van de Armata in Oekraïne ‘grote risico’s’ waren verbonden.
Aan de ontwikkeling van de tank wordt al elf jaar gewerkt en het project wordt sindsdien geplaagd door technische problemen. ‘Als Rusland de T-14 inzet, zal het voornamelijk voor propagandadoeleinden zijn’, aldus de Britten over de inzet in Oekraïne. ‘Commandanten zullen het voertuig waarschijnlijk niet vertrouwen in gevechten.’
Overigens moeten ook de Oekraïense eenheden dagelijks vrezen het doelwit te worden van kamikazedrones. Rusland zet volop de eigen Lancet-kamikazedrone in om vooral de westerse houwitsers en Himars-raketsystemen te vernietigen, die met dodelijke precisie Russische posities bestoken. De Lancet is uitgegroeid tot een van de effectiefste moderne wapens van de Russen.
Moskou claimde eerder deze maand dat 45 procent van de artillerie die door het Westen is geleverd, is vernietigd bij aanvallen met de Lancet. Op video’s is inderdaad te zien dat onder andere Amerikaanse M777-houwitsers worden vernietigd bij Russische droneaanvallen, maar hoeveel er precies verloren zijn gegaan is onduidelijk.
Overal in het strijdgebied is nu te zien hoe de Oekraïners proberen de Russische kamikazedrones tegen te houden. Zo worden er stalen netten geplaatst rond de kostbare houwitsers, om de schade van een inslag zo veel mogelijk te beperken. Dat de netten effectief zijn, bleek in januari, toen een Poolse Krab-houwitser een aanval overleefde. De Lancet-drone sloeg stuk op het net, dat als een kooi om de houwitser was geplaatst, en explodeerde niet. Een deel van de drone belandde wel in de kooi.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden