De drukst bezochte feestdag in Amsterdam is in aantocht, maar Mick Werkendam maakt zich geen zorgen. ‘Nul zenuwen’, beschrijft hij zijn gemoedstoestand daags voor Koningsdag. Als crowdmanager van de gemeente is hij verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de mensenmassa waarmee de stad zich donderdag vult: 900 duizend mensen worden er verwacht, 100 duizend meer dan in Rotterdam, waar de koninklijke familie donderdag wordt rondgeleid.
Tijdens grote evenementen, waartoe ook voetbalwedstrijden en populaire concerten behoren, is het gebruikelijk dat een stad een beroep doet op crowdmanagers. Die houden zich onder meer bezig met het informeren van de bezoekers, de bewegwijzering en het monitoren van de drukte, maar dragen bovenal zorg voor de veiligheid van het publiek. Met behulp van slimme, datagedreven tools kan die steeds beter worden gewaarborgd.
Over de auteur
Irene de Zwaan is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jongerencultuur en onderwijs.
Veertien jaar lang werkte Mick Werkendam als veiligheidscoördinator bij Ajax, drie jaar geleden ging hij in de coronatijd aan de slag als crowdmanager bij de gemeente Amsterdam. Inmiddels weet hij: de belangrijkste taak zit ’m in een gedegen voorbereiding. ‘Die is voor Koningsdag al maanden aan de gang’, zegt hij. Ja, dat verklaart zijn gebrek aan zenuwen.
‘In het Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC) in de Johan Cruijff Arena. Daar zitten we met een man of twintig van verschillende organisaties, zoals de politie, de NS en de GGD. Via gemeentelijke en politiecamera’s kunnen we op grote beeldschermen live de stad overzien en onze mobiele teams aansturen.
‘Ook ons Langzaam Verkeer Monitoringssysteem staat tijdens Koningsdag aan. Dat is een heel ingenieus systeem met slimme camera’s, dat voetgangers en fietsers kan herkennen. In normale situaties zetten we het in op drukke kruisingen, waar de kans op ongelukken groot is. En in de coronatijd werd het onder meer gebruikt om te inventariseren hoeveel mensen zich in het Vondelpark bevonden. Als het te druk was en de anderhalve meter afstand niet in acht genomen kon worden, dan werd het park gesloten. Met Koningsdag helpt het systeem ons om te zien waar het druk is. Daar kunnen we dan op anticiperen.’
‘Dat kan op verschillende manieren. Als we bijvoorbeeld zien dat het te druk is op een station, dan krijgen reizigers via de app 9292.nl – waarmee we nauw samenwerken – het advies om de metro te pakken naar de binnenstad. Ook proberen we mensen via de app te bewegen om hun terugreis voor 8 uur ’s avonds te plannen, want dan stoppen alle grote buitenfeesten en ontstaat er grote drukte. Als je met je gezin en kinderen in Amsterdam bent, kun je beter voor die tijd weer de stad uit zijn.
‘Tijdens Koningsdag krijgen we ook hulp van het bedrijf Livecrowd, dat de hele dag berichten volgt op sociale media. Op die manier kunnen de medewerkers in kaart brengen wat er gebeurt en waar mensen naartoe gaan. Als ze zien dat het ergens te druk is, krijgen mensen in een bepaalde cirkel via geofencing een waarschuwingsbericht.’
‘We doen niet aan wifi-tracking, dus het is niet bekend aan wie berichten worden gestuurd. Alle data die worden gebruikt, zijn niet herleidbaar naar personen of telefoonnummers. Het is dus volledig geanonimiseerd.’
‘Verdrukking. In het verleden hebben we voorbeelden gezien waarbij er doden vielen, zoals tijdens de Love Parade in 2010 in Duitsland en vorig jaar tijdens de Halloweenviering in Seoul. Dat willen we natuurlijk voorkomen. Op sommige plekken plaatsen we bewust geen hekken, maar proberen we met menskracht – verkeersregelaars en beveiligers – de massa in goede banen te leiden. Als er iets misgaat, dan kunnen mensen erin en eruit.’
‘Voorafgaand aan Koningsdag kijken we heel goed naar welke evenementen een vergunning krijgen en dat deze goed over de stad worden verspreid. De zogeheten twintigduizend-plusfeesten (bestaande uit de grote muziekfestivals, red.) zijn aan de randen van de stad gesitueerd, zodat het centrum leefbaar en bereikbaar wordt gehouden voor mensen die Koningsdag komen vieren.
‘In drukke gebieden zorgen we ervoor dat de zijstraten eenrichtingsverkeer zijn voor voetgangers. Alle podia worden zo gedraaid dat mensen er met hun gezicht naartoe op aflopen. Zo kunnen ze ook vanaf 100 meter afstand de artiesten zien en hoeven ze dus niet door te lopen naar het podium.’
‘Er is een draaiboek waarin alle doemscenario’s staan beschreven, zoals een vechtpartij of een ongeluk op het spoor. De rolverdeling moet heel duidelijk zijn: wie doet wat? Zodra een incident de openbare orde aantast, grijpt de politie in. Op verschillende plekken in de stad zijn politie- en ehbo-posten ingericht. Die proberen we zo dicht mogelijk bij elkaar te zetten, zodat we makkelijk kunnen schakelen als er een incident plaatsvindt waar grootschalige hulp voor nodig is. De calamiteitenroutes in de hele stad worden tijdens Koningsdag vrijgehouden, zodat die goed te gebruiken zijn.’
‘Het scenario van een mogelijke aanslag staat ook in het draaiboek. Maar we gaan ervan uit dat dit niet gebeurt. Koningsdag is in de basis een vrolijk feest, al heb je tegen het einde van de avond meer kans op opstootjes. Vorig jaar was dit overigens niet het geval. Dat is het onvoorspelbare eraan. We vinden het belangrijk dat de diensten schouder aan schouder staan met het publiek. Agenten zetten niet in op repressie, maar zijn vrolijk en aanspreekbaar. Mensen luisteren doorgaans ook goed tijdens Koningsdag.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden