Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) mag asielzoekers niet zomaar terugsturen naar Italië, ook al zijn ze via dat land Europa binnengekomen. Dat heeft de Raad van State vanochtend geoordeeld.
Momenteel vertrekken er steeds meer bootjes met migranten vanuit Tunesië naar Europa. Als de boten niet zinken, komen ze voornamelijk op het Italiaanse eiland Lampedusa aan. Het aantal asielaanvragen per honderdduizend inwoners ligt in Italië daarentegen lager dan in Duitsland of Nederland.
Dat duidt erop dat veel asielzoekers doorreizen, terwijl volgens de zogenoemde Dublin-conferentie asielzoekers asiel moeten aanvragen in het land van aankomst. Het terugsturen van asielzoekers naar Italië zou dus een manier kunnen zijn het aantal asielzoekers in Nederland te doen verminderen.
Maar de uitspraak van de Raad van State inzake een Nigeriaanse asielzoeker en een man die zegt dat hij uit Eritrea komt zet daar een streep door. De Italiaanse autoriteiten bieden volgens de Raad namelijk geen asielopvang die basisbehoeften als onderdak, eten en stromend water garandeert. Dat is in strijd met de mensenrechten. Daarom moeten Van der Burg en de uitvoeringsinstanties die onder zijn bewind vallen asielaanvragen die Italië op grond van de Europese Dublinverordening eigenlijk moet behandelen, toch zelf doen.
Dylan van Bekkum
Door gezinshereniging voor statushouders uit te stellen, heeft de overheid vermoedelijk zo’n 2,5 miljoen euro bespaard. Dat schrijft staatssecretaris van Migratie Eric van der Burg (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
De zogeheten ‘nareismaatregel’, die werd uitgevoerd tussen 3 oktober 2022 en 11 januari 2023, hield in dat het het kabinet het toekennen van aanvragen tot gezinshereniging van statushouders zo lang als juridisch mogelijk uitstelde. In diverse rechtszaken hield de wet echter geen stand, wat het kabinet ertoe dwong om uitvoering van de maatregel tijdelijk op te schorten. Na een negatieve uitspraak van de Raad van State werd de wet in februari definitief ingetrokken.
De Tweede Kamer wilde daarop van Van der Burg weten wat de maatregel Nederland heeft gekost. Volgens een ruwe schatting van Van der Burg bedragen de totale kosten zo’n 550 duizend euro. De kosten bestaan onder meer uit extra werk voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), implementatiekosten, en juridische kosten voor de verschillende rechtszaken die asielzoekers aanspanden en die de staat verloor.
De baten van de maatregel zijn echter veel hoger, zo schrijft Van der Burg. Zijn ambtenaren schatten dat zonder de maatregel zo’n 1210 nareizigers naar een opvangcentrum van het COA waren gekomen. Ongeveer 400 van hen zouden dat hebben gedaan in de periode dat de maatregel van kracht was geweest. Daarmee heeft de overheid zo’n 3 miljoen euro aan opvangkosten uitgespaard. Van der Burg benadrukt dat het schattingen zijn, gebaseerd op gemiddelden, en dat niet met zekerheid valt te zeggen hoeveel geld de overheid met de maatregel heeft bespaard.
Maarten Albers
Het Litouwse parlement heeft een omstreden wet aangenomen om het wegsturen van migranten aan de grens te legaliseren. De zogenoemde pushbacks zijn illegaal volgens internationaal recht. Toch stuurt Litouwen al twee jaar migranten terug de grens over.
De problemen begonnen in 2021 toen vanuit Belarus opeens grote groepen mensen aankwamen. Volgens Vilnius en de Europese Unie stuurde Belarus die migranten expres naar Litouwen en Polen om de EU onder druk te zetten. Sinds die zomer in de instroom wel afgenomen, maar nog steeds weigert de Litouwse grenswacht dagelijks migranten aan de grens, tot woede van activisten. Die vinden dat de pushbacks ingaan tegen de mensenrechten en dat iedereen het recht heeft om asiel aan te vragen.
Amnesty International waarschuwde afgelopen week dat de Litouwse wet ‘groen licht geeft aan marteling’. Activisten hopen dat de president nog zijn veto uitspreekt voordat de wet in mei definitief van kracht wordt.
De Litouwse minister van Binnenlandse Zaken zegt dat er ‘geen makkelijke oplossing’ is voor het probleem, maar dat het land zich wel moet verdedigen. Door de nieuwe wet kunnen migranten die binnen vijf kilometer van de grens worden gepakt, worden teruggestuurd. Vilnius bouwde afgelopen jaar een hek van vier meter hoog bij de grens met Belarus om migranten tegen te houden. Naar schatting heeft Litouwen de afgelopen twee jaar 20 duizend migranten geweigerd.
In Polen, dat ook grenst aan Belarus, spelen dezelfde problemen. Door een ministerieel decreet zijn pushbacks onder Poolse wet toegestaan, maar twee rechters hebben al geoordeeld dat de acties de rechten van vluchtelingen schenden. (ANP)
De achterstanden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) lopen snel verder op. Bijna 54 duizend asielzoekers wachten momenteel op een antwoord op de vraag of ze in Nederland mogen blijven. In een halfjaar is dat aantal met 37 procent toegenomen.
De uitvoeringsorganisatie is niet toegerust op de hogere aantallen asielzoekers die naar Nederland komen. Daardoor lopen de wachttijden op. Die leidden de afgelopen tijd al tot protesten in meerdere noodopvanglocaties.
Lees hier het volledige artikel van verslaggever Loes Reijmer
Source: Volkskrant