Vrachtwagenfabrikant Daf opende maandag een productiehal voor elektrische trucks. Ook vrachtauto’s moeten elektrisch worden, al schrijft president-directeur Harald Seidel de verbrandingsmotor nog niet af. Die loopt volgens hem ook prima op groene waterstof. ‘Het is een vonk in een kurkdroog bos.’
Wie de toekomst wil zien, moet goed kijken: de XF Electric, die aan het eind van de gloednieuwe Eindhovense productielijn staat te glimmen, lijkt als twee druppels water op zijn dieselbroer, die een paar hallen verderop wordt geproduceerd. De verschillen: op de plek waar normaal gesproken enorme dieseltanks zitten, hangen nu accupakketten van 900 kilogram per stuk. Verder ontbreekt de uitlaat, want een e-truck is natuurlijk emissievrij. De vlam in de pijp is verleden tijd.
Er passen twee tot vijf van zulke ‘stroomtanks’ onder de truck, die daarmee maximaal 500 kilometer kan afleggen, inclusief vracht. Vergelijk dit eens met de amper 100 kilometer die Dafs eerste e-truck haalde, nu ongeveer vijf jaar geleden.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
Het gaat hard met de elektrische truck, zegt men in Eindhoven. Heel hard. En ook weer niet. Want waar de elektrische personenauto al gemeengoed begint te worden, is dat bij vrachtwagens allerminst zo. Mondjesmaat worden accutrucks nu gebouwd en verkocht. Diesel is nog altijd koning.
Maar verandering hangt in de lucht, want ook de transportsector moet verduurzamen. Dus zegt Daf de productie van e-trucks nu serieus aan te pakken en bouwde het in Eindhoven een assemblagehal van 5.000 vierkante meter. Dagelijks rollen hier vanaf komende zomer twee volledig elektrische trucks naar buiten. De productie kan snel verdubbeld worden, zegt het bedrijf. Uiteindelijk zullen er hier duizenden per jaar gebouwd worden, als de vraag groot genoeg is.
Die vraag begint te komen. Een aanwijzing daarvoor is de subsidiepot voor elektrische trucks. De 30 miljoen euro die daar inzat, was na opening begin april binnen negen uur op. Ook president-directeur Harald Seidel van Daf ziet de vraag stijgen, ondanks het feit dat elektrische trucks twee tot drie keer zo duur zijn. ‘Steeds meer vervoerders zijn bereid te investeren’, zegt hij.
Maar steeds meer van die vervoerders stuiten op een volgende horde: ze kunnen geen aansluiting krijgen om hun elektrische vrachtwagens op te laden, omdat het stroomnet vol zit. En als ze op weg gaan om vracht te bezorgen, blijken er nauwelijks publieke snelladers voor trucks te zijn. Dus bestaat het gevaar dat die glimmend nieuwe e-truck straks voor de deur stilstaat. Dat vooruitzicht tempert het investeringsenthousiasme.
Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat, maandag aanwezig om de productielijn te openen, erkent het probleem. ‘Eigenlijk zijn we slachtoffer van ons eigen succes’, zegt ze. ‘Het gaat heel snel, daarom moeten we nog harder werken om het voor elkaar te krijgen.’ Want, zegt de minister, het mag niet gebeuren dat een producent als Daf zijn elektrische vrachtwagens straks niet kwijt kan vanwege laadproblemen. ‘Maar dingen kosten ook tijd.’
Daf-directeur Seidel vindt dat de politiek en de energiemaatschappijen aan zet zijn om dit stukje van de puzzel te leggen. ‘Er is vraag naar deze trucks, wij bieden ze aan. Maar het puzzelstukje van de laadinfrastructuur ontbreekt. Daar zou de politiek meer moeten doen.’
Seidel roept de politiek daarom op de verbrandingsmotor nog niet af te schrijven. Die kan straks emissieloos worden door de diesel te vervangen door groene waterstof, denkt hij. Een dieselmotor kan daar in principe prima op lopen, liet Daf eerder zien.
Het idee om de brandstofmotor nog niet vaarwel te zeggen, is volgens hem niet geboren uit weemoed. ‘Maar we hebben in Europa nu eenmaal veel technologische kennis. Daarom zeggen we: de verbrandingsmotor heeft een schone toekomst. Laten we ook daarop inzetten.’
Trucks die dagelijks een vaste ronde rijden, bijvoorbeeld om binnensteden te bevoorraden, kunnen prima elektrisch worden, zegt hij. En als er genoeg publieke snelladers zijn, is het volgens hem best mogelijk om elektrisch van hier naar Barcelona of Bulgarije te rijden. ‘Maar we zien die publieke laders er niet snel komen.’
Als er in 2030 100 duizend elektrische trucks in Europa rijden, zoals de politiek wil, zijn er 50 duizend publieke laadpunten nodig, stelt de sector – waarvan 35 duizend snelladers. ‘Laadinfrastructuur voor trucks ontbreekt nu nog bijna volledig’, aldus de Europese koepel Acea. ‘De uitdaging is enorm.’
Seidel is allerminst pessimistisch. Hij wijst op de vooruitgang die in vijf jaar tijd is geboekt. ‘Ik had toen ook niet verwacht dat we nu al deze grote hal zouden openen.’ Duizenden trucks kunnen hier straks jaarlijks de deur uitrijden. Dat lijkt indrukwekkend, maar vorig jaar bouwde alleen Daf al ongeveer 68 duizend dieseltrucks. ‘Je kunt zeggen: die paar duizend is dus nog steeds een druppel op de gloeiende plaat’, zegt Seidel. ‘Je kunt ook zeggen: dit is de vonk in een kurkdroog bos. Ik denk dat we naar het laatste kijken.’
De feestelijke opening van de assemblagehal voor e-trucks kent ook een donker randje voor Daf: maandag werd bekend dat het concern mogelijk voor honderden miljoenen euro’s schade moet vergoeden aan klanten die tussen 1997 en 2011 te veel hebben betaald voor hun trucks.
Dit blijkt uit een openbaar document dat moederbedrijf Paccar naar Amerikaanse toezichthouders heeft gestuurd, en waaruit het FD maandag citeerde. De schade houdt verband met een truckkartel, waarin Daf met andere Europese vrachtwagenbouwers verboden prijsafspraken maakte.
De Europese Commissie legde Daf, Man, Daimler, Iveco en Volvo/Renault eerder al boetes op van in totaal bijna 3 miljard euro. Het Zweedse Scania weigerde te schikken en kreeg een boete van ruim 880 miljoen euro. Na deze boetes zijn veel klanten van de truckbouwers met schadeclaims gekomen. Daarover lopen nog procedures.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden