Elke herfst berekent het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) of het Nederlandse klimaatbeleid voldoende is om aan de eigen klimaatdoelen te voldoen. Tot nu toe is het planbureau elk jaar onverbiddelijk: nee, het is nog niet genoeg. Dus moet Jetten op zoek naar extra maatregelen.
Sinds 1990 is de Nederlandse CO2-uitstoot met ruim 30 procent gedaald. Veel van die klimaatwinst is behaald met subsidies. Die zorgden ervoor dat er door het hele land zonnepanelen kwamen te liggen, dat de eerste windparken op de Noordzee werden gebouwd en dat de elektrische auto een opmars maakte.
Maar om de uitstoot nog sneller terug te dringen, is er volgens experts meer nodig dan subsidies. De vervuiler moet (meer) gaan betalen voor zijn uitstoot. Daarnaast moeten huishoudens en bedrijven worden verplicht om te vergroenen.
Waar gaat het dan over? Een verplichte krimp van de veestapel of een vleesbelasting, een torenhoge CO2-prijs voor de industrie of een veel hogere taks op aardgas of benzineauto's. Het is een greep uit de mogelijkheden die vorige maand aan Jetten werden gepresenteerd door een groep die hij om advies had gevraagd.
Stuk voor stuk zijn het zaken waar een deel van de coalitie niet op zit te wachten. En diezelfde coalitie moet al moeilijke keuzes maken in explosieve dossiers als stikstof en asiel.
De gigantische winst van BBB bij de Provinciale Statenverkiezingen heeft het er voor Jetten niet makkelijker op gemaakt. De coalitie is in de Eerste Kamer nog verder verzwakt, dus is er (veel) oppositiesteun nodig om nieuw klimaatbeleid te kunnen invoeren.
Maar ook oppositiepartijen zitten niet te wachten op maatregelen die het leven nog duurder maken, terwijl de koopkracht van veel mensen al flink is gedaald. Dat geldt voor rechtse partijen, die überhaupt niet zitten te wachten op klimaatbelastingen, maar ook voor de linkse oppositie. Die wil dat de pijlen vooral worden gericht op grote bedrijven die veel uitstoten.
Om de pijn voor huishoudens en bedrijven te verzachten, kan Jetten putten uit zijn klimaatfonds van 35 miljard euro. Maar dat is een lastige balanceeract: als de pijn helemaal wordt weggenomen, verdwijnt de prikkel om te vergroenen. Het kabinet moet op zoek naar een combinatie van maatregelen die de verduurzaming versnellen zonder het leven onbetaalbaar te maken, en zonder de kloof tussen arm en rijk te vergroten.
Hoe dan ook is het zeer onwaarschijnlijk dat Jetten met zijn maatregelen een extra besparing van 22 megaton CO2 per jaar weet zeker te stellen. Die vermindering is volgens de adviesgroep nodig om de klimaatdoelen zeker te halen.
Jetten sorteert voor op een kleiner aantal maatregelen. Hij denkt dat er nog veel winst valt te behalen door maatregelen uit het regeerakkoord verder uit te werken. Die zijn nu nog te vaag om mee te rekenen in de klimaatprognoses van het PBL.
Voor de boeren lijken er woensdag sowieso geen extra klimaatmaatregelen te komen. Jetten wil wachten op het Landbouwakkoord waar minister Piet Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) aan werkt. Daarover lopen nog stroeve gesprekken, die half mei tot meer duidelijkheid moeten leiden.
Een aantal maatregelen ligt wél voor de hand, zoals een verplichting voor de plasticindustrie om meer gerecyclede grondstoffen te gebruiken. Mogelijk is er ook ruimte om te schuiven in de autobelastingen, en om bijvoorbeeld te verplichten dat nieuwe leaseauto's elektrisch moeten zijn.
Woensdagmiddag moet blijken of Jetten nog meer maatregelen door het coalitieoverleg heeft weten te loodsen. In de herfst volgt een nieuw rapportcijfer van het PBL. Als het klimaatbeleid van Jetten dan een onvoldoende krijgt, moet hij wéér terug naar de tekentafel. Ondertussen komt 2030 steeds dichterbij.
Source: Nu.nl economisch