Het gebeurt me onwaarschijnlijk vaak. Een vrouw - altijd een vrouw - vertelt me met een diepe zucht dat manlief – altijd manlief, inderdaad - een paar dagen / weken / maanden weg is voor werk of vakantie en dat zij dus met het kroost is opgezadeld en thuis de boel draaiende moet houden. Of: een vrouw die drie dagen op haar neefjes / nichtjes / buurkinderen past. Dat is ze niet gewend, dus nu ligt haar anders zo geordende leven overhoop. En dan komt het punt dat ze samenzweerderig zegt ‘...dus nu weet ik óók hoe het is om een alleenstaande ouder te zijn.’ Het erge is: het zijn steevast goedbedoelende vrouwen die denken een bondje met me te smeden, omdat ze nu weten wat afzien is.
Over de auteur
Annemieke de Bruin werkt als beleidsmedewerker bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Daarnaast volgt ze de vakopleiding aan de Schrijversvakschool en schrijft ze op haar blog tekstchirurg.nl. Ze schrijft dit stuk op persoonlijke titel.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ik heb het dus niet over de mensen die, heel lief, hun waardering uitspreken voor ouders die het alleen doen. Ik heb het over de mensen die denken dat een paar dagen zèlf de vaatwasser uitruimen en de hond voeren gelijk staat aan een leven als alleenstaande ouder. Er zijn weinig dingen waar ik chagrijnig van word; regen, Abba, tandems. En dus dit. Waarom irriteert het me zo?
Het is begrijpelijk om een tijdelijke ervaring te willen vergelijken met een permanente: een dag rondlopen in een authentiek Italiaans dorp, of een week verblijven in Oost-Europa, kan je de illusie geven dat je weet hoe het dagelijks leven daar echt is. Maar de tijdelijkheid ervan is juist een wezenlijk kenmerk van de ervaring: gebrekkig openbaar vervoer of een falend rechtssysteem zijn prima te verhapstukken als je volgende week weer naar huis vliegt.
Ik verbaas me daarom over de gemakzucht waarmee de vergelijking wordt gemaakt. Je zegt toch ook niet tegen een verkleumde dakloze dat je weet hoe het is om dakloos te zijn, omdat jij laatst je sleutels was vergeten en, potverdikkie, bijna anderhalf uur moest wachten tot je weer binnen aan de Nespresso zat?
Maar wat me meer stoort, is dat door die opmerking het alleenstaand ouderschap wordt gereduceerd tot een logistieke uitdaging. Er wordt geïmpliceerd dat de druk en chaos die zij nu ervaart bij mijn soort wel permanent en normaal zal zijn. Daaronder ligt de vooronderstelling dat mijn verhaal er een van mislukking is, en haar verhaal een van succes. En dat is gewoon niet waar.
Die dagelijkse beslommeringen zijn wel het minste probleem. Werk, opvang, huishouden, dat fix je (meestal) wel. Het punt is dat het een permanente situatie is. Dat je op vrijdagmiddag niet kunt afzwaaien om spontaan naar de yoga of de kroeg te gaan. En volgende week ook niet. Laatst zegde een vriendin een borrel af omdat manlief niet thuis was. Dan zou ze namelijk een oppas moeten regelen, en wist ik wel wat dat kostte?
En dan heb ik geluk. Ik heb een goed functionerend gezin met een volstrekt heldere rolverdeling: ik doe alles en de kinderen zo weinig mogelijk. Ik red me financieel en kan goed met mezelf overweg. Maar volgens recent onderzoek leeft 77 procent van de eenoudergezinnen onder de armoedegrens en hebben veel alleenstaande ouders last van eenzaamheid. Met welk stereotype vergelijkt iemand zichzelf dan, wanneer die zegt dat hij of zij nu leeft als een alleenstaande ouder? De bijstandsmoeder die moet kiezen of ze haar laatste tientje aan eten of shampoo moet besteden? Of de bittere ex-van-een-ceo die elke maand een riante alimentatie opstrijkt waarvan hij een tweede huis kan bekostigen? Vergeet ik nog een cliché?
Als je de enige ouder bent, is er niet iemand die meegaat naar de ouderavond, of juist thuisblijft om het kroost naar bed te brengen. Je bent permanent zelf aansprakelijk voor alles waarin je tekortschiet: je vertrekt als eerste van je werk, komt toch als laatste je kind halen, om vervolgens met jankend kroost op sleeptouw de supermarkt door te banjeren en te moeten koken terwijl het jengelend aan je been hangt, omdat er geen andere ouder is die ze koest (of in elk geval buiten gehoorsafstand) kan houden. Het is het in je eentje moeten beslissen of het gebrek aan vorderingen bij je kinderen aan hun, aan jou of aan de school ligt, en jij bent het die moet constateren dat je de winterbanden / rookmelders / glasvezel nog steeds niet hebt geïnstalleerd. En er is niemand tegen wie je daarover kan klagen.
Van de week had ik iets vergelijkbaars. Een vrouw die ik niet kende mopperde dat haar man het zo druk had. Daardoor moest ze dus vandaag én het huis poetsen, én de kinderen naar school zien te krijgen én naar haar werk, en tot overmaat van ramp had ze een lekke band. Totaal ondoenlijk, zei ze.
Ondoenlijk. Alleenstaande ouders noemen dat dinsdagochtend.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden