Op de vroege ochtend van 13 december 2022 staan acht politieagenten voor de deur van het ouderlijk huis van Carla Hinrichs, in de buurt van Bremen. In kogelvrije vesten en met zaklampen in de hand doorzoeken ze de kamer van Hinrichs, die zelf niet thuis is. Haar moeder belt haar op en beschrijft het tafereel ‘als in een krimi’. De politie neemt een laptop, telefoon, harde schijven, stickers, spandoeken en een boek in beslag. Hinrichs noemt het ‘beangstigend’ en ‘een pure poging tot intimidatie’, maar verrast is ze niet.
Als woordvoerder van klimaatactiegroep Letzte Generation is Hinrichs (26) het gezicht van een beweging die vanwege haar tactieken de wind van voren krijgt, zowel in het publieke debat als van de autoriteiten.
Sinds maandagochtend lijmen Hinrichs en haar medestanders zichzelf weer vast aan het Berlijnse asfalt om daar – als het aan hen ligt – wekenlang verkeerschaos te veroorzaken. Zo hopen ze de Duitse regering zover te krijgen dat ze een burgerberaad organiseert waarbij een willekeurige uitsnede van de Duitse bevolking zich buigt over ‘rechtvaardige antwoorden op de klimaatcrisis’.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Vorig jaar lijmden leden van Letzte Generation zichzelf ook al wekenlang aan de straten van Berlijn en andere Duitse steden vast, met lange files tot gevolg. Daarnaast gingen ze in hongerstaking, blokkeerden ze snelwegen en passagiersvliegtuigen, zaagden ze het topje van de grote kerstboom voor de Brandenburger Tor, en gooiden ze aardappelpuree over de glasplaat voor een schilderij van Monet.
Dit alles doen ze onder de noemer van vreedzame burgerlijke ongehoorzaamheid, het opzettelijk overtreden van de wet of het negeren van overheidsbevelen met een politiek doel.
Aan dat nobele doel heeft het Duitse rechtssysteem geen boodschap. Meerdere Letzte Generation-activisten kregen al geldboetes van honderden euro’s opgelegd. Dertien anderen zaten in Beieren in preventieve hechtenis – een enkeling maar liefst dertig dagen. Onlangs werden drie activisten tot drie, vier en vijf maanden celstraf veroordeeld.
In Duitse rechtbanken lopen nog zeker tientallen andere rechtszaken tegen klimaatactivisten. En dan is er nog de beschuldiging van lidmaatschap van een criminele organisatie, een verdenking op grond waarvan de politie in december bij Hinrichs’ ouders een inval deed, plus op nog tien andere plekken.
Vorige maand kreeg Hinrichs een boete van 600 euro opgelegd voor het vergrijp ‘dwang’ (een ander met geweld of bedreiging dwingen iets te doen of laten) omdat ze met een straatblokkade automobilisten had gehinderd. ‘Ik vind niet dat mijn gedrag strafbaar is’, zei ze daarover. ‘Als ik naar de wetten kijk, vereist dwang laakbaar gedrag. Wat ik laakbaar vind is dat onze regering ons over de klif stuurt. Daarom ga ik vreedzaam op een snelweg zitten. Ik vind dat niet laakbaar. Als de rechters dat wel vinden, dan moeten ze me ervoor opsluiten.’
Het was altijd al Hinrichs’ ambitie om in de rechtszaal te belanden, maar niet in het beklaagdenbankje. Ze is naar eigen zeggen opgevoed met ‘een grote drang naar rechtvaardigheid’. Ze sloot zich op jonge leeftijd aan bij Amnesty International, en bracht haar schooltijd door met demonstraties en petities. Ze vatte de ambitie op om rechter te worden, maar brak haar studie rechten af toen ze alleen nog eindexamen hoefde te doen, om zich voltijds in te zetten voor het klimaat. Sindsdien komt ze rond van donaties en ondersteuning door haar ouders.
Als spreekbuis van Letzte Generation hamert Hinrichs telkens weer op haar kernpunten: de aarde stevent af op tweeënhalf graden opwarming, met wereldwijd desastreuze en ontwrichtende gevolgen. We hebben nog maar twee of drie jaar om het ergste te voorkomen alvorens het klimaat kantelpunten bereikt. En de Duitse regering heeft nog geen begin van een plan om zich aan de doelstelling van maximaal anderhalf graden opwarming te houden.
Dit rechtvaardigt volgens de meeste Duitsers niet de acties van Letzte Generation: 83 procent van de ondervraagden vindt dat die acties te ver gaan.
Volgens Hinrichs is de methode van Letzte Generation, na veel nette demonstraties, de enig overgebleven optie. Bovendien: ‘Het hoort erbij om op de weg naar je doel eerst genegeerd en daarna tegengewerkt te worden. We zijn ondertussen niet meer te negeren, daarom worden we tegengewerkt.’ De maatschappelijke afkeer is volgens haar een garantie dat het onderwerp hoog op de agenda blijft.
Critici verwijten de activisten van Letzte Generation dat zij zich door structureel de wet te overtreden antidemocratisch en antigrondwettelijk opstellen. Maar, benadrukte Hinrichs vorige week op een persconferentie, ook het klimaatpakket van de Duitse regering is ongrondwettelijk verklaard, omdat het niet genoeg doet om Duitse burgers te beschermen.
Totdat er een pakket ligt dat wel voldoende is om Duitsland op koers te brengen voor maximaal anderhalve graden opwarming, zal Letzte Generation haar acties voortzetten, zegt Hinrichs. ‘Als er niets verandert, blijven we op straat. Daarbij zullen we vreedzaam blijven en de grens van geweldloosheid niet verlaten. Dat betekent niet dat we geen grenzen meer zullen overschrijden’, waarschuwde ze.
‘Ik kan alleen maar hopen dat ik eind 2023 niet in de gevangenis zit. En hopen dat mijn verzet niet meer nodig is en dat ik weer dromen en doelen kan hebben.’
3x Carla Hinrichs
‘Na vier jaar rechtenstudie begon ik te twijfelen en vroeg ik me af: ‘Maakt dit de wereld nou rechtvaardiger?’ Eigenlijk niet. Integendeel: het wordt met de dag erger.’
‘We zijn vreedzaam, we protesteren voor het voortbestaan van toekomstige generaties en voor ons eigen leven. Daarom is het de vraag of het niet gewoon proportioneel of zelfs gerechtvaardigd is dat mensen door ons in de file staan.’
‘Ik vraag me af wie hier de echte misdadigers zijn. Degenen die de klimaatcrisis dagelijks aanwakkeren, zoals onze politici en grote bedrijven, of degenen die daarover alarm slaan?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden